VII SA/Wa 2652/11
WyrokWSA w Warszawie2012-03-15
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Małgorzata Jarecka, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji mógł odmówić wydania zezwolenia na uprzywilejowanie pojazdu samochodowego w ruchu drogowym, gdy pojazd nie jest używany stale i bezpośrednio w akcjach ratowania życia lub zdrowia ludzkiego?Ratio decidendi
Minister prawidłowo odmówił wydania zezwolenia na uprzywilejowanie pojazdu, ponieważ pojazd nie był używany stale i bezpośrednio w akcjach ratowania życia lub zdrowia ludzkiego, a jedynie hipotetycznie w przyszłości. Uprzywilejowanie pojazdów ma charakter wyjątkowy i może być przyznane tylko pojazdom faktycznie uczestniczącym w akcjach ratowniczych, co wynika z art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz orzecznictwa NSA.Stan faktyczny
Wspólnicy spółki cywilnej prowadzącej Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej złożyli wniosek o wydanie zezwolenia na uprzywilejowanie pojazdu samochodowego marki Tarpan Hooker, argumentując, że pojazd jest używany stale i bezpośrednio w akcjach ratowania życia i zdrowia ludzkiego. Organ, powołując się na opinię Narodowego Funduszu Zdrowia oraz orzecznictwo NSA, odmówił wydania zezwolenia, uznając, że pojazd nie jest wykorzystywany w sposób wymagający uprzywilejowania. Skarżący podnieśli, że spełnili wszystkie wymogi i zarzucili organowi naruszenie prawa oraz nieuczciwe wspieranie konkurencji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2012 r. sprawy ze skargi A. C., E. Z., P. Z. wspólników spółki cywilnej – Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "[...]" z siedzibą w K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdu samochodowego skargę oddala
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2011r., nr [...]Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji , na podstawie przepisu art.. 53 ust 1 pkt 12 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r., Prawo o ruchu drogowym ( dz. U. z 2005r., nr 108, poz 908 z późn. zm.) po rozpoznaniu wniosku E.Z., P.Z., A.C.– prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "[...]" Spółka cywilna z siedzibą w K., o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2011r., nr [...], którą odmówiono wydania zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdu samochodowego marki Tarpan Hooker, nr rej. [...]– utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
Wnioskiem z dnia 1 marca 2011r.,uzupełnionym następnie w zakresie podpisów i pełnomocnictwa, wspólnicy ww. spółki zwrócili się o wydanie zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym ww. samochodu. Podnieśli, że pojazd jest używany stale i bezpośrednio w akcjach związanych z ratowaniem życia i zdrowia ludzkiego. Wskazali, że prowadzony przez nich Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "[...]" w K. realizuje zadania pogotowia ratunkowego i wspiera ponadto czynności Straży Pożarnej i Policji. Pojazd uprzywilejowany jest niezbędny do realizacji umów na działalność w zakresie transportu sanitarnego.
Organ rozpoznając wniosek ustalił w oparciu o pismo Narodowego Funduszu Zdrowia Oddziału Wojewódzkiego w L., z dnia 11 maja 2011r., że do prawidłowej realizacji umów wnioskodawcy nie muszą posiadać pojazdu uprzywilejowanego. Realizują umowy w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna, która odbywa się w miejscu udzielania świadczeń , ewentualnie w miejscu zamieszkania pacjenta (wizyta domowa). W przypadku stwierdzenia przez lekarza bezpośredniego zagrożenia życia, transport do szpitala odbywa się przy udziale zespołu ratownictwa medycznego. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "[...]", dla którego wnioskodawca świadczy usługi transportowe poinformował organ, że są to świadczenia z zakresu ambulatoryjnego i zamkniętej opieki medycznej. Zaznaczono, że pojazdy sanitarne są wykorzystywane do transportów medycznych w ratowaniu życia i zdrowia, odmówiono jednak nadesłania umów na transport tkanek, krwi.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2011r., Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym przepis art. 53 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi o wyjątkach od zasady poruszania się po drogach, a pojazdy uprzywilejowane to te, które są wykorzystywane do ratowania życia i zdrowia ludzkiego stale, bezpośrednio nie zaś hipotetycznie w sytuacjach, które mogą wystąpić w nieokreślonej przyszłości.
Organ podkreślił, że zakres świadczeń udzielanych przez wnioskodawcę w świetle zebranego materiału dowodowego nie daje podstaw do uznania, że są to świadczenia wymagające korzystania z pojazdów uprzywilejowanych w ruchu drogowym.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podtrzymał powyższą argumentację. Podkreślił, że materiał dowodowy zebrany w sprawie, został rozpatrzony na tle obowiązującego art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy - Prawo o ruchu drogowym z uwzględnieniem wypracowanej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaś samo postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone bez naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Dodatkowo Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odniósł się do zarzutu z odwołania i wskazał, że strona zarzuciła organowi nieznajomość przepisów odnośnie zawierania umów, uznając, że obowiązku korzystania z pojazdu uprzywilejowanego Narodowy Fundusz Zdrowia nie mógł ująć w umowie zawartej z wnioskodawcą, ponieważ pojazd nie otrzymał jeszcze zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym.
Organ stwierdził, że zarzut ten jest bezpodstawny. Świadczenia transportu sanitarnego kontraktowane są przez Narodowy Fundusz Zdrowia, jako odrębny przedmiot umowy wyłącznie w rodzaju świadczeń: podstawowa opieka zdrowotna, przedmiot umowy: świadczenia transportu sanitarnego oraz pomoc doraźna i transport sanitarny - przedmiot umowy: świadczenia realizowane przez zespół sanitarny typu "N". W odniesieniu do wymogów dotyczących posiadania przez realizatorów tych umów środków transportu, w obydwu zakresach świadczeń, przewozy mogą być realizowane wyłącznie ambulansami drogowymi spełniającymi normy jakościowe i techniczne określone w Polskich Normach przenoszących europejskie normy zharmonizowane, potwierdzone posiadanymi dokumentami, w tym pod względem przeznaczenia i danych technicznych, świadectwem homologacji pojazdu. Powyższego wymogu nie należy jednak utożsamiać z koniecznością posiadania dla wszystkich środków transportu zezwoleń na ich uprzywilejowanie w ruchu drogowym. Narodowy Fundusz Zdrowia wymaga jedynie zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu pojazdów wykorzystywanych przy udzielaniu świadczeń przez zespoły sanitarne typu N. Natomiast do realizacji świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej nie jest konieczne posiadanie uprzywilejowanego pojazdu. Ubieganie się o uprzywilejowanie pojazdu przeznaczonego do podstawowej opieki zdrowotnej jak i w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna nie znajduje uzasadnienia. Istotą umowy o transport sanitarny w podstawowej opiece zdrowotnej jest sam przewóz pacjentów, którzy nie są w stanie bezpośredniego zagrożenia życia. Przesłanką do uprzywilejowania w ruchu drogowym pojazdów na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 12 - Prawo o ruchu drogowym nie może być pozostawanie pojazdów w gotowości na wypadek konieczności ich użycia jako pojazdów uprzywilejowanych w ruchu drogowym. Odrębnie zawierane są umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne, których przedmiotem są świadczenia ratownictwa medycznego udzielane osobom w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego. Wnioskodawca takich umów nie posiada i nie świadczy usług z zakresu ratownictwa medycznego.
Organ podkreślił, że strona nie wykonuje usług pogotowia ratunkowego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej. Pod pojęciem "pogotowie ratunkowe" trzeba rozumieć podmiot, który faktycznie realizuje działalność określoną w art. 28 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, a nie podmiot, który w swej nazwie posługuje się wyrazami "pogotowie ratunkowe" lub swoją działalność gospodarczą określił jako działalność pogotowia ratunkowego. Ponadto Wojewódzkie Pogotowie Ratunkowe w [...] nie potwierdziło argumentu przedstawionego w uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że działalność Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "[...]" s.c. z siedzibą w K., uzupełnia usługi świadczone przez Stacje Pogotowia Ratunkowego.
Odnośnie dołączonych do pisma z dnia 24 września 2011 r. kopii umów w zakresie zlecania opieki profilaktycznej nad zakładem pracy, organ stwierdził, że zakres tych umów nie wskazuje na konieczność uprzywilejowania w ruchu drogowym pojazdu. Odnosząc się do zabezpieczeń medycznych, stwierdzić należy, że nie można założyć a priori, że wnioskodawca będzie podejmował działania związane z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego tylko dlatego, że podczas imprez masowych może zdarzyć się wypadek wymagający użycia pojazdu w celu ratowania życia lub zdrowia ludzkiego.
Organ podkreślił, że niewątpliwie wnioskodawca służy pomocą potrzebującym, jednakże uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdów ma charakter wyjątkowy, a Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uprawniony jest do wydawania zezwoleń na używanie pojazdów samochodowych jako uprzywilejowanych w ruchu drogowym jedynie w oparciu o art. 53 ust 1 pkt 12 - Prawo o ruchu drogowym.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli, po sprecyzowaniu tej okoliczności, wspólnicy spółki cywilnej - Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "[...]" z siedzibą w K. tj. E.Z., P.Z., A.C. (reprezentowani przez E.Z. w oparciu o złożone do akt administracyjnych pełnomocnictwo).
Zdaniem skarżących spełnili wszystkie wymogi skutecznego ubiegania się o uprzywilejowanie pojazdu w ruchu drogowym., w myśl art. 53 ust 1 pkt 12 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Żadna inna instytucja nie posiada ambulansu do działań w trudnych warunkach atmosferycznych, w trudnym terenie i do przewozu jednorazowo 4 osób w pozycji leżącej. Pojazd objęty ich wnioskiem bierze udział stale, realnie, bezpośrednio i faktycznie w działaniach związanych z ratowaniem zdrowia i życia ludzkiego. Brak jest podstaw, by uzależniać uwzględnienie wniosku wyłącznie od zawartych z Narodowym Funduszem Zdrowia umów. Odmowa wydania zezwolenia wiąże się z naruszeniem art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 234 k.k. w zw. z art. 235 k.k. w zw. z art. 160k.k. Zdaniem skarżących, nie uwzględnienie ich wniosku wynika z nieuczciwego wspierania konkurencyjnych zakładów, którym niezbędne zezwolenia wydano.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja odpowiadają przepisom prawa.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Podkreślić należy, że organ działał w warunkach uznania administracyjnego, gdy zważyć że wniosek skarżących był oparty na przepisie art. 53 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Sąd zobowiązany był zatem w szczególności do oceny, czy decyzje zapadły bez przekroczenia granic swobodnego uznania administracyjnego.
Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro rozstrzygnięcie będące przedmiotem skargi zawiera elementy uznania administracyjnego, to kontrola sądu polega jedynie na tym, czy tego rodzaju decyzja nie posiada cech dowolności, a więc czy w sposób należyty zostały wyważone interesy społeczne i uzasadnione interesy obywateli - art. 7 k.p.a. ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygnaturze akt II SA 1081/98 z dnia 9 października 1998r., LEX nr 41419.)
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organ wnikliwie, z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego opisanych w art. 7, 77, 107 k.p.a. przeprowadził postępowanie. Zebrał istotny materiał dowodowy, w oparciu o ten dokonał prawidłowego rozpoznania wniosku z rozważeniem interesu wnioskodawców i interesu społecznego. Organ wskazał podstawę prawną orzeczenia, dokonał właściwej w okolicznościach sprawy wykładni przepisów prawa z uwzględnieniem orzecznictwa sadowoadministracyjnego.
Zgodnie z przepisem art. 53 ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazdem uprzywilejowanym w ruchu drogowym może być pojazd samochodowy: m. in zespołu ratownictwa medycznego, a innej nie wymienionej jednostki, jeżeli jest używany w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego - na podstawie zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
Sąd podziela wszystkie argumenty organu uzasadniające odmowę uwzględnienia wniosku skarżących.
Każde zwiększenie liczby pojazdów uprzywilejowanych w ruchu istotnie wpływa na zagrożenie bezpieczeństwa tego ruchu. Zatem uzasadnioną intencją prawodawcy jest dążenie do zawężenia ilości zezwoleń wydawanych w trybie art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Sens uprzywilejowania w ruchu niektórych pojazdów polega na ułatwieniu możliwie szybkiego dotarcia do określonego miejsca pojazdom bezpośrednio biorącym udział w akcjach ratowniczych, z ratowaniem życia lub mienia albo w celu zmniejszenia skutków katastrofy. Skuteczność tego rozwiązania jest zachowana dopóty, dopóki liczba pojazdów uprzywilejowanych jest ograniczona do niezbędnego minimum; im bowiem więcej jest takich pojazdów, tym mniejsze są faktyczne ułatwienia jazdy. Możliwość prawna uznania pojazdu za uprzywilejowany w ruchu drogowym istnieje tylko w sytuacji, gdy jest on używany w związku z ratowaniem życia lub mienia albo zmniejszeniem skutków katastrofy.
W ocenie Sądu, w niniejszym postępowaniu zasadnie stwierdzono, że skarżący nie wykazali wykorzystywania pojazdu w akcjach związanych z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego, przy czym chodzi tu o przypadki bezpośrednich faktycznych działań związanych z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego, a nie o przypadki działań mogących hipotetycznie wystąpić w bliżej nieokreślonej przyszłości. Chodzi o stan stały i bezpośredni. Rozszerzająca interpretacja zwrotu "w związku z ..." (ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego) prowadziłaby do złamania podstawowej zasady ustawy - Prawa o ruchu drogowym, tj. zasady bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Organ wykazał, że zakres zadań jakie podejmują skarżący w ramach spółki -"[...]" wiąże się z ochroną zdrowia, ale nie wymaga do jej prowadzenia pojazdu uprzywilejowanego, ponieważ przypadki bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia są wystarczająco zabezpieczane przez zespoły ratownictwa medycznego. Skarżący prowadzą poradnię specjalistyczną i ewentualnie świadczenia ambulatoryjne w tym zakresie wykonują w miejscu zamieszkania pacjenta. Zasadnie organ podkreślił zaś, że nie każdy transport pacjenta wymaga uprzywilejowania pojazdu w ruchu drogowym .
Zdaniem Sądu, organ także wyczerpująco odniósł się do kwestii podniesionej w odwołaniu, związanej z zakresem kontraktu z Narodowym Fundusz Zdrowia, a dysponowaniem pojazdem uprzywilejowanym w ruchu drogowym.
Mając na uwadze powyższą argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.(Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.) .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło