IV SA/Po 1011/11
WyrokWSA w Poznaniu2012-03-15
Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Bożena Popowska, Donata Starosta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania w sprawie legalności budowy sieci centralnego ogrzewania jest zasadne w sytuacji braku dokumentacji budowlanej, mimo istnienia ustaleń sądów cywilnych wskazujących na niezgodność budowy z pozwoleniem na budowę?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania w sprawie legalności budowy sieci centralnego ogrzewania z powodu braku dokumentacji budowlanej jest niezasadne, gdy istnieją ustalenia sądów cywilnych wskazujące na niezgodność budowy z pozwoleniem na budowę. Brak dokumentów nie wyklucza możliwości prowadzenia postępowania legalizacyjnego, a organy administracji powinny uwzględnić ustalenia sądów cywilnych i rozważyć prowadzenie postępowania legalizacyjnego lub umorzenie postępowania z innych przyczyn, np. po wykonaniu nakazu usunięcia sieci.Stan faktyczny
Skarżący A.W. wniósł o sprawdzenie legalności sieci centralnego ogrzewania. Organy nadzoru budowlanego kilkukrotnie umarzały postępowanie w tej sprawie, powołując się na brak dokumentacji budowlanej i niemożność ustalenia, czy budowa odbyła się bez pozwolenia lub niezgodnie z nim. Skarżący kwestionował te decyzje, wskazując na ustalenia sądów cywilnych dotyczące niezgodności przebiegu sieci z pozwoleniem na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Bożena Popowska (spr.) WSA Donata Starosta Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2012 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności cieplika 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A.W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. WSA/wyr.1-sentencja wyroku
A.W. pismem z dnia 6 sierpnia 2007r. zwrócił się z wnioskiem o sprawdzenie legalności sieci centralnego ogrzewania (cieplika) przy ul. M. na działce nr [...] i nr [...] w P.
Po przeprowadzonym postępowaniu, w tym m.in. dokonaniu oględzin działek, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] maja 2008r. wydał decyzję nr [...], w której działając na podstawie art. 104 i art. 105 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt: Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej k.p.a.) umorzył postępowanie w sprawie legalności cieplika w ul. M. w P. na działkach nr ewid. [...] i [...].
Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez A.W., Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].07.2008r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję PINB w Sz. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Sz. decyzją z dnia [...].11.2010r. nr [...] ponownie umorzył postępowanie w sprawie legalności cieplika w ul. M. w P. na działkach nr ewid. [...] i [...].
W związku z odwołaniem złożonym przez A.W., Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].12.2010r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję PINB w Sz. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego PINB w Sz. decyzją z dnia [...].02.2011r. umorzył postępowanie w sprawie legalności cieplika w ul. M. w P. na działkach nr ewid. [...] i [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji, wskazując na przedmiot niniejszego postępowania stwierdził, iż w przypadku ustalenia, że sieć została pobudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę, organ winien zastosować art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dla obiektów po dniu 31 grudnia 1994 r.), bądź art. 37 - 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W przypadku zaś stwierdzenia, że przedmiotowa sieć została wzniesiona niezgodnie z pozwoleniem - winien zostać wydany nakaz z art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Podstawą wydania jakiejkolwiek z wyżej wymienionej decyzji byłoby jednak niewątpliwe ustalenie, że obiekt został wzniesiony bez pozwolenia na budową lub niezgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę bądź zatwierdzonym tym pozwoleniem projektem budowlanym.
W niniejszej sprawie, pomimo przeprowadzonego w szerokim zakresie postępowania dowodowego z urzędu, organ stwierdził, iż nie zdołano pozyskać dokumentu pozwolenia na budowę bądź też projektu budowlanego zatwierdzonego tymże pozwoleniem. Nie oznacza to jednak, że przedmiotowa sieć została wzniesiona samowolnie.
Organ I instancji zwrócił uwagę na fakt, że z informacji pozyskanych z Archiwum Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w P. wynika, że w dacie budowy przedmiotowej sieci właściwym do udzielenia pozwolenia na budowę sieci był Wojewódzki Zarząd Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P. W WUW nie zachowały się archiwa tegoż urzędu (zarówno akta sprawy, jak i rejestry wydanych decyzji) z daty budowy sieci. Nie odnalezienie więc decyzji o pozwoleniu na budowę bądź projektu w archiwach urzędowych nie wynika więc z faktu, że decyzji nie wydano.
Decyzji i projektu nie posiada także obecny właściciel sieci - [...] S. A. Wynika to jednak z tego, że sieć od czasu jej wzniesienia, wielokrotnie zmieniała właściciela i w procesie przekazywania sieci dokumenty te mogły zaginąć. Inwestor budowy sieci Fabryka [...] "[...]" w P. została zlikwidowana, a dokumenty dotyczące przedmiotowej sieci były przechowywane w pomieszczeniach biurowych kotłowni (brak jest natomiast pewności, czy wśród tej dokumentacji był projekt techniczny zatwierdzony pozwoleniem i sam dokument pozwolenia). Dokumentacja ta uległa zniszczeniu podczas pożaru kotłowni ok. 2000 r.
Organ I instancji uznał, że nawet jeśli uzyskanoby potwierdzenie, że projektu budowlanego i pozwolenia na budowę nie było wśród zniszczonych dokumentów, to nie musiało to wynikać z tego, że sieć została wzniesiona samowolnie. W przeciwieństwie bowiem do obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazującej w art. 63 zarządcy bądź właścicielowi przechowywanie dokumentacji budowy, dokumentacji powykonawczej a także wszelkich decyzji związanych z obiektem, ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane nie nakazywała właścicielowi lub zarządcy przechowywania tychże dokumentów. Inwestor mógł więc zniszczyć te dokumenty po ukończeniu budowy.
W ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w SZ., na fakt, że przedmiotowa sieć nie została wzniesiona bez pozwolenia na budowę, wskazuje także okoliczność, że inwestorem sieci była tzw. jednostka gospodarki uspołecznionej, podlegająca wszechstronnej kontroli organów nadzorczych w systemie gospodarki uspołecznionej i nie będąca podmiotem autonomicznym (przedsiębiorstwa państwowe uzyskały pewną autonomię dopiero na mocy ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych - z bardzo dużymi wyjątkami). W realiach gospodarki centralnie planowanej, uzyskanie środków finansowych, materiałów budowlanych oraz pozyskanie kontraktu na budowę było możliwe dopiero po uzyskaniu pozwolenia na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego. W przeciwieństwie do powyższego, w znacznie mniejszym zakresie podlegało ochronie prawo własności, które przy realizacji przedmiotowej inwestycji mogło zostać naruszone. Roszczenia związane z naruszeniem prawa własności, jako sprawa cywilna, należą jednak do właściwości sądów powszechnych.
A.W. kwestionując powyższą decyzję wniósł odwołanie.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...].08.2011r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż PINB w SZ. prawidłowo podjął poszukiwania dokumentów dotyczących budowy przedmiotowego cieplika i jej zakończenia w Urzędzie Miejskim w P., [...] w P, [...] S.A., Archiwum Likwidowanych Przedsiębiorstw w P., Wielkopolskim Urzędzie Wojewódzkim. W trakcie postępowania administracyjnego PINB w Sz. poszukiwał informacji i stosownych dokumentów budowy w korespondencji ze Starostwem Powiatowym w Sz., Powiatowym Ośrodkiem Geodezji Kartografii i Katastru w Sz., Urzędem Miejskim w P., [...] w P, [...] S.A., Archiwum Likwidowanych Przedsiębiorstw w P., Archiwum Zakładowym Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w . Wydziałem Infrastruktury i Rolnictwa WUW, Spółdzielnią Rolniczo-Handlową w P. i byłym właścicielem nieruchomości nr [...] – A.S.. Dokumentacji projektowej i związanej z zakończeniem budowy nie odnaleziono, co nie oznacza, iż przedmiotowa sieć powstała w warunkach samowoli budowlanej. Przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 z późn. zm.) nie stanowiły obowiązku przechowywania dokumentów dotyczących budowy.
W ramach dyspozycji art. 136 Kpa, WWINB zlecił PINB w SZ. dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie poprzez wyrysowanie na mapie przebiegu sieci centralnego ogrzewania w granicach działek nr [...] i [...] wraz z zaznaczeniem, którego odcinka sieci centralnego ogrzewania na działce nr [...] i [...] dotyczy postępowanie zakończone decyzją PINB w Sz. z dnia [...] lutego 2011r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności cieplika w ul. M.j w P. (działka nr [...],[...]). Organ I instancji zlecenie wykonał, a stosowny materiał wpłynął do WINB w Poznaniu.
Organ odwoławczy stwierdził, iż gdyby w trakcie postępowania ustalono, że przedmiotowy odcinek sieci co powstał nielegalnie lub niezgodnie z warunkami udzielonego pozwolenia na budowę, należałoby prowadzić postępowanie w sprawie legalizacji obiektu albo istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków decyzji pozwolenia na budowę. Przy czym, podstawą takich działań musi być niewątpliwe ustalenie, iż obiekt został wzniesiony bez pozwolenia na budowę lub niezgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę bądź zatwierdzonym tym pozwoleniem projektem budowlanym. Skoro więc, pomimo przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, nie można inwestorowi postawić zarzutu wzniesienia obiektu bez pozwolenia na budowę lub niezgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę bądź zatwierdzonym tym pozwoleniem projektem budowlanym, postępowanie w sprawie legalności przedmiotowego obiektu jest, zdaniem organu odwoławczego, bezprzedmiotowe.
A.W. kwestionując powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, podnosząc iż organ odwoławczy wydając decyzję oparł się na domysłach, nie biorąc pod uwagę zabranych dowodów w sprawie, mówiących o samowoli budowlanej.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
[...] Poznań w piśmie procesowym z dnia 27 lutego 2012 r. stanowiącym odpowiedź na skargę podniosła, że organy administracji wyczerpująco zebrały materiał dowodowy dotyczący legalności budowy sieci cieplnej na działkach nr [...] i [...], co do której nie zachowała się dokumentacja budowlana. Uczestnik postępowania podniósł, iż fakt realizacji inwestycji poza granicami określonymi w pozwoleniu na budowę nie stanowi podstawy do wydania nakazu rozbiórki instalacji w trybie postępowania administracyjnego. W takim przypadku, skarżącemu przysługiwałyby roszczenia o charakterze cywilnoprawnym, których dochodzić można przed sądem powszechnym na podstawie przepisów kodeksu cywilnego. Skarżący z tej drogi skorzystał i wytoczył przeciwko zainteresowanej powództwo o nakazanie usunięcia odcinka sieci cieplnej przebiegającej przez działkę nr [...] stanowiącą jego własność. Sąd Apelacyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] lutego 2011 sygn. akt [...] nakazał zainteresowanej, aby usunęła z nieruchomości skarżącego odcinek należącej do niej sieci cieplnej w terminie do 31 sierpnia 2011r. pod rygorem zastępczego wykonania tego obowiązku na koszt zainteresowanej. Wyrok ten dotychczas nie został wykonany, bowiem zainteresowana od tego wyroku złożyła skargę kasacyjną. W sytuacji nie odnalezienia dokumentacji projektowej związanej z budową spornej sieci cieplnej i z powodu braku innych dowodów potwierdzających samowolę budowlaną organ, nie posiadając materiału dowodowego umożliwiającego rozstrzygnięcie sprawy, zasadnie umorzył postępowanie. Skoro rozstrzygnięcie sprawy z przyczyn formalnych stało się niemożliwe, postępowanie administracyjne - zgodnie z art. 105 § 1 kpa - powinno ulec umorzeniu. Mając powyższe na uwadze, uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej P.p.s.a.), sprowadza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. dokonano ustalenia stanu faktycznego a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 k.p.a., a więc w sposób przekonywujący. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 P.p.s.a.).
Jak wynika z akt sprawy, przedmiotem postępowania administracyjnego była legalność budowy sieci ciepłowniczej w ul. M. w P. W sprawie nie jest kwestionowane, że sporny cieplik został wybudowany w dacie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz. 229 ze zm.). Stosownie więc do art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1995 r.), a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. W ust. 2 tego artykułu wskazano, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy. Do tych obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawodawca przyjął zatem, że zasadą jest stosowanie nowej ustawy. Obejmuje to nie tylko sprawy, w których postępowanie administracyjne jest wszczynane już po wejściu jej w życie (niezależnie od tego, czy dotyczy zdarzeń faktycznych powstałych jeszcze w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy), ale także sprawy wszczęte a niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowej ustawy. Wyjątek od tej zasady został przewidziany w art. 103 ust. 2 i dotyczy wyłączenia stosowania Prawa budowlanego z 1994 r. po dniu 1 stycznia 1995 r. tylko w odniesieniu do art. 48 tej ustawy i wyłącznie wówczas, gdy przed dniem 1 stycznia 1995 r. budowa obiektu została zakończona.
Art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane stanowi, iż obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1). znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Do wydania więc decyzji o nakazie rozbiórki wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej budynku konieczne jest spełnienie jednej z przesłanek określonych w ust. 1 pkt 1) lub 2) tego przepisu.
W sytuacji stwierdzenia przez organ braku podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki z art. 37 oraz braku podstaw do nakazania wykonania robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 40, organ winien zakończyć postępowanie wydając w trybie art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, a nie decyzję o umorzeniu postępowania, jako bezprzedmiotowego. Pozwolenie na użytkowanie jest bowiem jednym z etapów legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 1998 r. sygn. akt IV SA 785/97 Lex Nr 43300, 30 kwietnia 1999 r. sygn. akt IV SA 681/97 Lex Nr 47194, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2005 r. sygn. akt VIII SA/Wa 244/05 Lex Nr 19702).
W niniejszej sprawie, Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję PINB w Sz. umarzającą postępowanie w sprawie legalności cieplika w ul. M. w P. na działkach nr ewid. [...] i [...]. Zaskarżone orzeczenia wydane zostały na podstawie art. 105 §1 k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Treść tego przepisu wskazuje, że przesłanką umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jest bezprzedmiotowość postępowania "z jakiejkolwiek przyczyny", a więc z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej /B. Adamiak, J. Borkowski, Polskie postępowanie administracyjne PWN W-wa 1993, s. 163/. W piśmiennictwie dzieli się przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego na przedmiotowe i podmiotowe, przy czym te ostatnie znajdują zastosowanie jedynie wówczas, gdy strona utraciła swój status określony art. 28 k.p.a., a więc w niniejszej sprawie ta przesłanka nie wystąpiła. Przedmiotowe zaś przesłanki bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym i stanowiskiem doktryny zachodzą wówczas, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania /wyrok SN z dnia 9 listopada 1995 r., III ARN 50/95 - OSNAPiUS nr 11/96, poz. 150, wyrok SN z dnia 20 stycznia 2001 r. m SK 20/10 lex nr 794506/. Istotę sprawy administracyjnej określa art. 1 pkt. 1 i 2 k.p.a., warunkując jej byt od działania właściwego organu uprawnionego do wydania decyzji, której adresatem jest konkretna strona, w oparciu o przepisy materialne, w sprawie indywidualnej. Brak któregokolwiek z wyżej wymienionych konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej skutkuje tym, że sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej, a to zaś - obliguje organ prowadzący to postępowanie do wydania decyzji umarzającej postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Mając na uwadze treść w/w przepisu organy administracyjne uznały, iż skoro pomimo przeprowadzenia wyczerpującego - ich zdaniem - postępowania wyjaśniającego, nie można inwestorowi postawić zarzutu wzniesienia obiektu bez pozwolenia na budowę lub niezgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę bądź zatwierdzonym tym pozwoleniem projektem budowlanym, postępowanie w sprawie legalności przedmiotowego obiektu jest bezprzedmiotowe. Orzekający Sąd nie może zgodzić się z żadnym z ww. twierdzeń, tj. tak co do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w oparciu o materiał dowodowy, jak i – na tej podstawie - co do przesłanki umorzenia postępowania.
Jak wynika z akt sprawy, PINB w Sz. podjął poszukiwania dokumentów dotyczących budowy przedmiotowego cieplika i jej zakończenia w Urzędzie Miejskim w P., [...] w P., [...] S.A., Archiwum Likwidowanych Przedsiębiorstw w P., Wielkopolskim Urzędzie Wojewódzkim. W trakcie postępowania administracyjnego PINB w SZ poszukiwał również informacji i stosownych dokumentów budowy w korespondencji ze Starostwem Powiatowym w Sz., Powiatowym Ośrodkiem Geodezji Kartografii i Katastru w Sz., Urzędem Miejskim w P., [...] w P, [...] S.A., Archiwum Likwidowanych Przedsiębiorstw w P, Archiwum Zakładowym Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w P, Wydziałem Infrastruktury i Rolnictwa WUW, Spółdzielnią Rolniczo-Handlową w P oraz u byłego właściciela nieruchomości nr [...] – A.S.. Dokumentacji projektowej i związanej z zakończeniem budowy nie odnaleziono. Na tej podstawie organy administracyjne przyjęły, iż nie można zarzucić, że przedmiotowa sieć powstała w warunkach samowoli budowlanej.
Zwrócić należy uwagę na fakt, iż organy administracyjne I i II instancji, wydając decyzję, nie uwzględniły wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia [...].11.2010 sygn. akt [...] i wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia [...].02.2011r. sygn. akt [...] (ten ostatni znajduje się w aktach organu II instancji), w których w ramach stanu faktycznego ustalono, iż odcinek sieci został wybudowany na działce nr [...] w odległości 0,80 – 1 m od granicy, zamiast pod utwardzonym deptakiem przylegającym do działki. W stanie faktycznym ustalonym w wyroku Sądu Apelacyjnego stwierdzono, iż taki przebieg jest odmienny od planowanego. Takie ustalania Sądu, odnoszące się wprost do planowanego przebiegu cieplika, pozwalają uznać, iż w ramach postępowania sądowego ustalono także przebieg sieci zgodny z wydanym pozwoleniem na budowę. Należy podkreślić, iż Sąd Apelacyjny, potwierdzając ustalenia Sądu Okręgowego, stwierdził wprost, iż położenie sieci przesyłowych ( w tym przedmiotowej sieci co) było "bezprawne". Na fakt wybudowania cieplika poza granicami określonymi w pozwoleniu na budowę wskazuje również [...] SA w piśmie procesowym z dnia [...].02.2012r. argumentując, iż fakt ten nie stanowi podstawy do wydania nakazu rozbiórki instalacji. Powyższe ustalenia odnoszące się do pozwolenia na budowę poddają w wątpliwość rzetelność przeprowadzonego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia, czy cieplik wybudowano zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę. Należy wskazać także, iż organ odwoławczy nie wykorzystał w ogóle materiałów, których przygotowanie zlecił i które otrzymał (w każdym razie nie dał temu wyrazu w uzasadnieniu decyzji), tj. map z zaznaczonymi granicami działek i siecią cieplną (k- 151-149A). Wobec powyższego należało uznać, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy postępowania, tj art. art. 7, 77 i 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji naruszają przepis art. 37, art. 40 i art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r.
Powyższe wskazuje także, iż nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że w sprawie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania. Orzekający Sąd podziela pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z 19.10.2010 r. , sygn. akt II OSK 1622/09 (LEX nr 746692), iż nielegitymowanie się przez właściciela dokumentami na okoliczność zgodnego z przepisami wykonania budynku nie jest samoistną przesłanką do umorzenia postępowania w sprawie legalizacji. Oznacza to, iż organy administracyjne, wydając decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie legalności cieplika wyłącznie z uwagi na brak dokumentów dotyczących jego budowy, naruszyły dyspozycję art. 105 §1 k.p.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien rozważyć, czy jej rozpatrzenie i wydanie decyzji nie zależy od rozstrzygnięcia sprawy cywilnej z powództwa m. in A.W. przeciwko [...] SA o zapłatę i zasądzenie, uwzględniając fakt, iż zapadły w sprawie wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia [...].02.2011r. sygn. akt [...] został zaskarżony przez [...] SA. Należy wziąć pod uwagę, iż ww. wyrokiem m. in. nakazano pozwanej, aby do końca sierpnia 2011 r. usunęła z nieruchomości powoda W., stanowiącej działkę nr [...] położonej w P. przy ul. M. [...], odcinek należącej do niej sieci cieplnej, przebiegającej przez tę działkę, z tym, że po upływie tego terminu powód A.W. będzie upoważniony do zastępczego wykonania tego obowiązku na koszt pozwanej. W przypadku gdyby w dniu wydawania decyzji przez organ odwoławczy wyrok Sądu Apelacyjnego był już wykonany w zakresie przeniesienia cieplika i stan ten odpowiadałby wydanemu pozwoleniu na budowę, organ rozważy przesłankę umorzenia postępowania w sprawie legalności cieplika z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Organ odwoławczy będzie zobowiązany uwzględnić również wytyczne zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku, w szczególności dotyczące prowadzenia postępowania legalizacyjnego w niniejszej sprawie. W tym ostatnim zakresie konieczne może się okazać uzupełnienie postępowania dowodowego o ustalenia zgromadzone w postępowaniu sądowym zakończonym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia [...].02.2011r. sygn. akt [...] w zakresie zgodności budowy cieplika z wydanym pozwoleniem na budowę.
Z tych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 P.p.s.a.
MZ
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło