I FZ 477/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Krystyna Chustecka, , , po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. Sp. z o.o. w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 sierpnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 1722/11 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w L. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia 26 lipca 2011r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił wniosek P. Sp. z o.o. w L. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia 26 lipca 2011r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Sąd wskazał, że zgodnie z ukształtowanym orzecznictwem, dotyczącym kwestii jednoczesnego wniesienia środka odwoławczego od rozstrzygnięcia odrzucającego pismo z powodu uchybienia terminu do dokonania czynności oraz wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej, stwierdzić należy, że omawiane instytucje procesowe wykluczają się wzajemnie. Omawiane instytucje procesowe oparte są zatem na przeciwstawnych przesłankach: podstawą skorzystania ze środka zaskarżenia jest przekonanie, że do uchybienia terminu nie doszło, natomiast wniosek o przywrócenie terminu opiera się na twierdzeniu, że do tego uchybienie doszło, lecz jest ono niezawinione. W sytuacji, gdy strona złożyła środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia terminowi do dokonania czynności procesowej, początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie złożenia środka zaskarżenia. Zdaniem Sądu wniosek o przywrócenie terminu, o którym stanowi art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) dalej: P.p.s.a., może być aktualny dopiero wówczas, gdy prawomocnie zostanie rozstrzygnięta kwestia, czy termin do dokonania czynności procesowej upłynął - czy też nie - przed jej dopełnieniem. Natomiast przedwczesny wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej należy uznać za niedopuszczalny z mocy ustawy (art. 88 P.p.s.a.), co w konsekwencji skutkuje jego odrzuceniem. Sąd podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie niewątpliwe jest, że w dniu 24 lipca 2012 r. reprezentujący Spółkę doradca podatkowy, odrębnymi pismami, wniósł zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną Spółki, z powodu przekroczenia ustawowego terminu oraz złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W związku z tym, że wniesienia zażalenia i wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło w tym samym dniu, uznać należy, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony przedwcześnie, a zatem podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik Spółki. Postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 87 § 1 P.p.s.a. poprzez wskazanie, że ustanie przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej nie nastąpiło w momencie doręczenia postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, a dopiero nastąpi w przyszłości w momencie doręczenia prawomocnego orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej mimo, że od momentu otrzymania nieprawomocnego postanowienia skarżąca miała możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu, gdyż nie istniała już przyczyna uchybienia terminu, - art. 88 w związku z art. 87 § 1 P.p.s.a. poprzez uznanie, że wniosek o przywrócenie terminu złożony w ciągu siedmiu dni od otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej jest przedwczesny i podlega odrzuceniu w sytuacji, gdy zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a. termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu to siedem dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, tj. od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Wnosił o uchylenie w całości postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. W przedmiotowej sprawie kwestią sporną jest to czy Sąd I instancji słusznie odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a zatem czy prawidłowo określił, że wskazany wniosek jest przedwczesny. Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Oznacza to, że od momentu, w którym skarżący dowiedział się o uchybieniu terminu, ma siedem dni na złożenie stosownego wniosku i dokonanie uchybionej czynności. W ocenie Sądu I instancji termin przewidziany w art. 87 § 1 P.p.s.a. rozpocznie swój bieg w momencie doręczenia stronie orzeczenia rozstrzygającego zażalenie na postanowienie WSA z dnia 18 czerwca 2012 r. odrzucające skargę kasacyjną. Natomiast w ocenie strony skarżącej termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął swój bieg w dniu 17 lipca 2012 r., tj. w momencie doręczenia jej postanowienie WSA z dnia 18 czerwca 2012 r. NSA uważa, że w niniejszej sprawie rację ma strona skarżąca, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczął swój bieg w dniu 17 lipca 2012 r. Zatem nie można podzielić oceny dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, że wysłany przez stronę do Sądu w dniu 24 lipca 2012 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest przedwczesny. Warto w tym miejscu podkreślić, że w orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 1957 r. sygn. akt II CZ 123/57, na który powołał się Sąd I instancji wskazano, że gdy strona podtrzymuje zarówno zażalenie na odrzuceniu środka zaskarżenia jak i wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia to należy najpierw przedstawić Sądowi wyższej instancji do rozpoznania zażalenie, a dopiero po ewentualnym oddaleniu tego zażalenia rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu. Zatem w przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności niezbędne jest rozpoznanie wniesionego przez stronę zażalenia na postanowienie WSA z dnia 18 czerwca 2012 r. odrzucające skargę kasacyjną, a następnie rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania zażaleniowego Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł, ponieważ przepisy ustawy P.p.s.a. nie przewidują możliwości orzeczenia, co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Przepisy art. 203 i 204 P.p.s.a. przyznają stronie prawo do zwrotu kosztów w postępowaniu kasacyjnym wszczętym skargą kasacyjną od orzeczenia Sądu I instancji oddalającego lub uwzględniającego skargę.