II SA/Sz 52/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 marca 2012 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzania wyrobu do obrotu I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej Spółka A. [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] Nr [...] działając na podstawie m.in. art. 27 ust. 1 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), zezwolił na wprowadzenie do obrotu talerzy o numerze partii: [...] z dostawy z dnia [...] i numerze partii: [...] z dostawy z dnia [...], wyprodukowanych w [...], sprowadzonych do kraju i wprowadzonych do obrotu przez Spółkę "A". W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, że w dniu [...] otrzymał pismo z Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej Nr [...] informujące o stwierdzeniu, w ramach przeprowadzonych w dniu [...] badań, przekroczenia dopuszczalnego limitu migracji formaldehydu do 3% kwasu octowego z talerzy głębokich z melaminy o nazwie [...] talerz głęboki śr. [...] cm oznaczonych kodem [...] importowanych z [...] przez Spółkę "A". Ponadto w ww. sprawie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przekazał organowi w dniu [...] powiadomienie alarmowe Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] dotyczące stwierdzenia zagrożenia chemicznego. W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, że talerze głębokie [...] o kodzie [...] przyjęto na stan magazynowy importera w trzech dostawach, tj. w dniu [...] partia: [...] (faktura VAT [...] - [...] szt), [...] partia: [...] (faktura VAT [...] - [...] szt.) i [...] partia: [...] (faktura VAT [...] - [...]szt). Kod [...] nadany był partią przez spółkę "A", zaś numer kodu i numer partii naklejone były u producenta w [...]. W związku z prowadzonym postępowaniem, w dniu [...] Spółka "A" pisemnie oświadczyła, że wstrzymuje obrót handlowy produktu z ww. partii i rozpoczyna wycofywanie tego wyrobu od klientów. Następnie spółka przedłożyła do akt sprawy sprawozdanie z badań wykonanych na jej zlecenie w Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej, które nie wykazały przekroczeń migracji specyficznej formaldehydu do płynu modelowego 3% kwasu octowego w partii talerzy [...]. Organ mając na uwadze przekazane wyniki badań oraz okoliczność, że deklaracje zgodności dotyczą każdej pojedynczej partii wprowadzonej do obrotu uznał za zasadne wydanie opisanej na wstępie decyzji. Spółka "A" w odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia wniosła o jego uchylenie w części w jakiej utrzymano zakaz wprowadzenia do obrotu produktów o nr partii [...] z dostawy z dnia [...] i wydanie decyzji odpowiadającej prawu. Strona zarzuciła organowi naruszenie art. 6, 7, 8, 107 § 1 i 3 K.p.a. oraz art. 27c ust.6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, na podstawie art. 138 §1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 37 ust. 1 i art. 12 ust. 2 pkt 1, art. 27c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, wydał w dniu [...] decyzję o [...], w której w punkcie pierwszym : uchylił zaskarżoną decyzję w całości, orzekając w tym zakresie co do istoty sprawy w ten sposób, że zakazał Spółce "A" wprowadzenia do obrotu talerzy głębokich z melaminy [...] kodem produktu [...] bez oznaczenia numeru partii produkcji oraz oznaczonych kodem produktu [...] i numer partii [...], importowanych z [...] przez Spółkę "A", zaś w punkcie drugim: umorzył postępowanie administracyjne organu pierwszej instancji w sprawie wprowadzenia do obrotu talerzy głębokich z melaminy [...] oznaczonych kodem produktu [...] o numerze partii: [...] z dostawy z dnia [...] i numerze partii: [...] z dostawy z dnia [...]. Uzasadniając podjętą decyzję w sprawie organ odwoławczy podkreślił, że przepisy ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie przewidują decyzji w przedmiocie zezwolenia na wprowadzenie do obrotu produktu, a zatem art. 27 ust. 1 ww. ustawy nie mógł stanowić podstawy wydania decyzji o treści, jaka została określona przez organ I instancji. W przedmiotowej sprawie treść decyzji powinna być odpowiednia do dyspozycji art. 27c ust. 6 ustawy zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny zakazuje, w drodze decyzji, wytwarzania produktu lub wprowadzania produktu do obrotu, a także nakazuje wycofanie produktu z obrotu oraz jego zniszczenie na koszt strony postępowania. Wobec tego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny uprawniony był do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie wycofania z obrotu handlowego produktu [...] talerz głęboki śr. [...], oznakowanego kodem kreskowym [...] i kodem produktu [...] w związku z powiadomieniem alarmowym nr [...] z dnia [...] dotyczącym stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnego limitu migracji formaldehydu do 3% kwasu octowego z w/w talerzy. Organ II instancji podkreślił, że postępowanie w sprawie toczyło się z udziałem Spółki "A" albowiem strona w sposób czynny występowała w tej sprawie udzielając odpowiedzi na wystąpienia organu I instancji, jak również składała wnioski zmierzające do merytorycznego zakończenia postępowania w oparciu o przepis art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Poza tym zaznaczył, że wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie powinno być poprzedzone szczegółowym wyjaśnieniem, czy wszystkie z talerzy oznaczonych kodem 96151 powinny być wycofane z obrotu. Tymczasem organ I instancji nie ustalił powyższej okoliczności w sposób wyczerpujący, gdyż nie dokonał urzędowego pobrania i zbadania w ramach urzędowej kontroli próbek z partii [...]. Ustaleń co do jakości zdrowotnej produktu nie można opierać na badaniach próbek nie pobranych urzędowo i przeprowadzonych na zlecenia spółki. Dalej organ II instancji wskazał, że w celu stwierdzenia, czy wszystkie ww. partie towaru odpowiadają wymogom określonym w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1935/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 października 2004 r. w sprawie materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz uchylające dyrektywy 80/590/EWG i 89/109/EWG (Dz. Urz. UE L 338 z 13 listopada 2004r.), dokonano w dniu [...] urzędowego poboru talerzy o numerze partii: [...] do badań w ramach urzędowej kontroli w kierunku oznaczenia migracji specyficznej formaldehydu do płynu modelowego 3% kwasu octowego. Badania laboratoryjne przeprowadzone przez Dział Laboratoryjny Wojewódzkiej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej wykazały zgodność badanych próbek z wymaganiami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 czerwca 2007r. w sprawie wykazu substancji, których stosowanie jest dozwolone w procesie wytwarzania lub przetwarzania materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych, a także sposobu sprawdzania zgodności tych materiałów i wyrobów z ustalonymi limitami (sprawozdanie z badań Nr [...] z dnia [...]). Zdaniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego decyzja I instancji rażąco naruszyła prawo, w szczególności przepisy art. 27 ust. 1 oraz art. 27 c ust. 6 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a zatem należało ją uchylić i orzec co do istoty sprawy. Ponadto należało jednocześnie umorzyć postępowanie administracyjne organu pierwszej instancji w sprawie wprowadzenia do obrotu talerzy głębokich z melaminy [...] oznaczonych kodem produktu [...] o numerze partii: [...] ze względu na brak przesłanek do orzekania o zakazie wprowadzania ww. produktu do obrotu oraz brak podstaw prawnych do wydania decyzji o wyrażeniu zgody na ich wprowadzanie do obrotu. Spółka "A" zakwestionowała decyzję organu II instancji w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 27 c pkt 6 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez przyjęcie, że produkt stwarza zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi oraz naruszenie przepisów postępowania, tj.: -art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 27 c pkt 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o niewiarygodny i niepełny materiał dowodowy, nieuzasadnione pominięcie różnic w wynikach badań produktu, co którego orzeczono zakaz wprowadzania do obrotu, bezkrytyczne przyjęcie za podstawę decyzji raportu z badań fizykochemicznych nr [...] i całkowite pominięcie materiału dowodowego przedstawionego przez skarżącego, wskazującego odmienne wyniki badań produktu; - art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. w zw. z art. 27 c pkt 6 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez pominięcie wniosku skarżącego w odwołaniu od decyzji o ponowne zbadanie i weryfikację pod względem merytorycznym i proceduralnym czynności Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, - art. 7 K.p.a. w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. i art. 77 § K.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, w tym w szczególności jaka została przyjęta przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną metoda przeprowadzania badań fizykochemicznych produktu wskazanych w raporcie i rozbieżności z badaniami przedstawionymi do akt sprawy przez skarżącego, a także pominięcie przez organ do badania produktów oznaczonych kodem produktu 96151 bez oznaczania numeru partii, -art. 80 K.p.a. przez błędne ustalenie, że zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na zakazanie wprowadzania do obrotu towarów oznaczonych kodem produktu [...] bez oznaczania numeru partii oraz kodem produktu [...] i numerem partii [...], -naruszenie przepisu art. 8 K.p.a. przez oparcie ustaleń na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego, a w konsekwencji przyjęcia błędnej definicji interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. W ocenie skarżącego dowody zgromadzone w sprawie nie pozwalają na jednoznaczne i niebudzące wątpliwości stwierdzenie, że produkty z partii [...] stwarzają zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, zatem organ nie miał podstaw prawnych i faktycznych do wydania decyzji zakazującej wprowadzenia do obrotu tych produktów. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, wyrażając tożsame stanowisko co do zawartego w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna aczkolwiek z innych powodów niż to wynika z jej uzasadnienia. W ocenie Sądu decyzje organów I i II instancji obarczone są poważnymi wadami prawnymi. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej mocą, której zezwolił na wprowadzenie do obrotu talerzy o wskazanych nr. partii. Wspomniany artykuł ustawy nie zawiera normy prawnej, która pozwalałaby na tego rodzaju rozstrzygnięcie, na co trafnie zwrócił uwagę organ II instancji. W myśl artykułu 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Przepis ten jest więc podstawą do nakazania unieruchomienia zakładu pracy, zamknięcia obiektu użyteczności publicznej, wycofania z obrotu środka spożywczego lub innego wyrobu, a nie do prowadzenia działań pozytywnych czyli w tym przypadku zezwalaniu na wprowadzenie towaru do obrotu. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny także nie ustrzegł się rażących błędów przy wydawaniu decyzji administracyjnej. Zaskarżona decyzja narusza art. 138 § 1 pkt 2 i art. 15 k.p.a. Rażące naruszenie prawa polega na tym, że decyzja nie mieści się w katalogu rozstrzygnięć zawartych w art. 138 k.p.a. Wspomniany przepis przewiduje dwie wykluczające się możliwości, o czym świadczy użycie słowa albo, które stanowi alternatywę rozłączną cyt. : 1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub w części i wydanie w tym zakresie orzeczenia co do istoty sprawy albo 2. uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji. W przedmiotowej sprawie organ uchylił decyzję pierwszoinstancyjną, orzekając w tym zakresie co do istoty sprawy i jednocześnie umorzył postępowanie organu I instancji. Nadto organ orzekając co do istoty naruszył art. 15 k.p.a., który określa zasadę dwuinstancyjności postępowania. Orzeczenie zakazu wprowadzenia do obrotu produktu w postaci talerzy głębokich oznaczonych kodem bez oznaczenia numeru partii produkcji oraz oznaczonym kodem i numerem partii, w sytuacji gdy organ I instancji orzekł o dopuszczeniu do obrotu talerzy o numerze partii, pozbawiło stronę prawa do dwukrotnego rozpoznania sprawy tj. organ II instancji orzekł odmiennie co do wyrobów nie będących przedmiotem decyzji I instancji w oparciu o inną podstawę prawną. Sąd stwierdził też w aktach postępowania inne poważne uchybienia. Brak jest zawiadomienia o wszczęciu postępowania (art. 61 k.p.a.). Naruszono też art. 10 k.p.a. przez to, że tak organ I jak i II instancji nie pouczył o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Zdaniem Sądu wymienione uchybienia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego mają charakter rażących naruszeń prawa. W sprawie nie wystąpiły też przesłanki do umorzenia postępowania pierwszej instancji, skoro prowadzone postępowanie pierwszoinstancyjne zmierzało do wyjaśnienia, które partie produktów importowanych z [...] o oznaczeniu [...] przez skarżącego zagrażały życiu i zdrowiu w związku z przekroczeniem dopuszczalnego limitu migracji specyficznej formaldehydu do płynu modelowego 3% kwasu octowego. W prowadzonym ponownie postępowaniu Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny powinien ustalić, zgodnie z informacją od DPWIS, które partie produktów o oznaczeniu [...] i dlaczego należy objąć zakazem wprowadzenia do obrotu. Postępowanie administracyjne musi się toczyć z uwzględnieniem zasady informowania stron oraz zapewnienia im czynnego udziału w postępowaniu. Mając powyższe na uwadze WSA, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 (p.p.s.a. z 30 sierpnia 2002 r.) stwierdza nieważność zaskarżonych decyzji oraz orzeka o wykonalności decyzji na podstawie art. 152 tej ustawy i o kosztach postępowania art. 200 w/w ustawy.