II OZ 862/12

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 5 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Łd 1248/11 odmawiającego przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi B. B. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do uzupełnienia braku formalnego skargi B. B. wniosła skargę na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] września 2011 roku w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 15 listopada 2011 roku skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi oraz do nadesłania odpisu skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Odpisy zarządzeń zostały doręczone w dniu 6 grudnia 2011 roku na adres wskazany w skardze, jako adres korespondencyjny. Wpis od skargi został uiszczony w kwocie 675,80 zł w dniu 13 grudnia 2011 roku. W terminie do uzupełnienia braków formalnych skargi, strona nie doręczyła odpisu skargi. W związku z powyższym postanowieniem z dnia 16 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę z uwagi na nieuzupełnienie jej braku formalnego. Odpis postanowienia został doręczony w dniu 3 kwietnia 2012 roku na adres wskazany w skardze, jako adres korespondencyjny. Skarżąca w dniu 6 kwietnia 2012 roku wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W motywach wskazała, iż przebywa na stałe poza granicami kraju, a osoba pełniąca na terenie kraju funkcje pełnomocnika do doręczeń zaniedbała swoje obowiązki. Skarżąca jest osobą schorowaną, przebywającą na zwolnieniu lekarskim i wymagającą leczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 5 lipca 2012 r., na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), - dalej p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminu obejmuje swoim zakresem także winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonych czynności. Od momentu podpisania pełnomocnictwa do odbioru korespondencji, wszelkie pisma kierowane do skarżącej są wysyłane za pośrednictwem osoby pełnomocnika. Od każdego pełnomocnika należy oczekiwać należytej staranności. Uchybienie terminu przez stronę, spowodowane okolicznościami związanymi z osobą jej pełnomocnika (także pełnomocnika do doręczeń), w pełni odnosi negatywne skutki wobec niej samej. Brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy strona i jej pełnomocnik nie mogli usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Podmiot reprezentowany nie może zatem skutecznie podnosić braku swojej winy w uchybieniu terminu, które zostało spowodowane z winy pełnomocnika bowiem ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się pełnomocnika ponosi mocodawca, który dokonał wyboru tego pełnomocnika. Zdaniem Sądu powoływanie się przez skarżącą na brak wiedzy co do działań jej pełnomocnika z wyboru nie jest okolicznością uzasadniającą brak jej winy w uchybieniu terminu. Pełnomocnik jest osobą dokonującą czynności procesowych za osobę reprezentowaną. Podmiot reprezentowany nie może skutecznie podnosić braku swojej winy w uchybieniu terminu, które zostało spowodowane przez jego pełnomocnika. Skarżąca sama dokonała wyboru pełnomocnika, znała jego adres. Jako osoba dbająca należycie o swoje interesy, przy dołożeniu należytej staranności, mogła więc zwrócić się do pełnomocnika w celu uzyskania informacji dotyczących niniejszej sprawy. Nawet w sytuacji gdyby kontakt z ustanowionym pełnomocnikiem okazał się utrudniony, to informacje dotyczące postępowania skarżąca mogła także uzyskać (także telefonicznie i mailowo) w siedzibie Sądu, czego nie dokonała jednak. Zachowanie strony w sprawie niniejszej nosi więc znamiona winy polegającej na niedbalstwie – braku należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W treści wniosku skarżąca powołała się także na fakt, że przebywa na zwolnieniu lekarskim i wymaga leczenia. W świetle utrwalonego orzecznictwa choroba, czy ogólniej trudna sytuacja zdrowotna strony co do zasady, nie jest uprawdopodobnieniem braku winy w uchybieniu terminu. Przyjmuje się, że zaniedbanie w dokonaniu określonej czynności nie jest zawinione tylko w przypadku choroby, zdarzenia, które wyłączyło umysłową kontrolę danej osoby nad jej sprawami. Przewlekła choroba, czy też długotrwała niedyspozycja nie wyklucza dokonania konkretnej czynności procesowej osobiście lub przez inną osobę (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 września 2007 roku, VIII SA/Wa 408/07, Lex Nr 383769; wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1998 roku, SA/Sz 1435/97, Lex Nr 34150). W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Okoliczności przedstawione przez stronę nie świadczą bowiem o zachowaniu należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Wnioskodawczyni nie powołała się na fakt, iż w terminie do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, znajdowała się w wyjątkowej, niezależnej od siebie sytuacji uniemożliwiającej zachowanie terminu do dokonania czynności. B. B. wniosła zażalenie na postanowienie WSA w Łodzi z dnia 5 lipca 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.), przy czym równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem, przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 p.p.s.a., przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego błędnie Sąd I instancji uznał, iż skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności mających wskazywać brak jej winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Argumenty podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu, dotyczące choroby skarżącej, zasługują na uwzględnienie i stanowią przesłankę do przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłania 1 odpisu skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 oraz art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.