II FZ 884/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Płusa, , , po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. O. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 sierpnia 2012 r. sygn. akt I SA/Lu 119/12 w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi W. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 30 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie postępowania egzekucyjnego postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2012 r., sygn. akt I SA/Lu 119/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił W. O. - zwanemu dalej "Skarżącym", przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Skarżącego na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 30 grudnia 2011 r. w przedmiocie postępowania egzekucyjnego. Przedstawiając w uzasadnieniu powyższego postanowienia stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, iż odpis wyroku z dnia 16 marca 2012 r. z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 27 kwietnia 2012 r. We wniosku pełnomocnika Skarżącego z dnia 25 czerwca 2012 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wskazano, że w okresie od 16 marca do 18 czerwca 2012 r., w związku z pobytem w szpitalu pełnomocnika, leczeniem sanatoryjnym oraz rekonwalescencją nie mógł on wykonywać żadnych czynności zawodowych. Podkreślił jednocześnie, że udokumentowany zaświadczeniami lekarskimi długotrwały okres niezdolności do wykonywania czynności zawodowych był stanem niezawinionym, co powinno skutkować stwierdzeniem braku winy w niedotrzymaniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd pierwszej instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie przytoczył treść art. 86 § 1 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", oraz stwierdził, iż nie można przyjąć, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej było niezawinione. W ocenie Sądu, na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek takiego zorganizowania prowadzonej działalności zawodowej, aby jego nieobecność, nawet spowodowana zdarzeniami losowymi, w tym również chorobą, nie tamowała terminowego wykonywania czynności związanych z tokiem prowadzonego z jego udziałem postępowania. Przeszkoda, nawet niezawiniona, w udziale w czynnościach postępowania, winna spowodować zadbanie przez pełnomocnika o stosowne zastępstwo. W związku z tym Sąd doszedł do przekonania, że długotrwała choroba uniemożliwiająca pełnomocnikowi osobiste reprezentowanie interesów mocodawcy nie może być uznana za przesłankę świadczącą o braku jego winy w niedotrzymaniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W zażaleniu Skarżący zarzucił naruszenie art. 87 § 2 i art. 86 § 1 oraz art. 141 § 4 i art. 133 § 1 P.p.s.a w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania poprzez: – pominięcie stanów faktycznych istotnych dla braku winy w dotrzymaniu terminu wniesienia skargi, – brak wnikliwej oceny przedstawionych wraz z wnioskiem dokumentów urzędowych, które uprawdopodobniają brak winy w niezachowaniu terminu, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego będącego podstawą orzekania, – zbyt rygorystyczne i nie mające podstaw prawnych wymagania w stosunku do zawodowego pełnomocnika w zakresie należytej staranności przy wykonywaniu czynności zawodowych oraz obowiązku koniecznych działań, w okresie niezdolności do pracy spowodowanej chorobą, w ramach udzielonego pełnomocnictwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku tym strona zobowiązana jest do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, w myśl art. 87 § 2 P.p.s.a. Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest zatem brak winy strony w jego uchybieniu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem, przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 P.p.s.a., przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Skarżący nie wykazał ani nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, a zatem nie wypełnił dyspozycji art. 87 § 2 P.p.s.a. Skarżący jako przesłankę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wskazuje długotrwałą chorobę pełnomocnika. Jednakże okoliczności tego rodzaju nie uzasadniają przyjęcia tezy o braku winy Skarżącego w uchybieniu terminu. Zaznaczyć trzeba, że za działania i zaniechania pełnomocnika w zakresie powierzonych mu czynności procesowych odpowiedzialność ponosi strona. Nadto rację ma Sąd pierwszej instancji, iż na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek takiego zorganizowania prowadzonej działalności zawodowej, aby jego nieobecność, nawet spowodowana zdarzeniami losowymi, w tym również chorobą, nie tamowała terminowego wykonywania czynności związanych z tokiem prowadzonego z jego udziałem postępowania. Pełnomocnik powinien wykonywać swe obowiązki z uwzględnieniem należytej staranności. Długotrwała choroba nie wyklucza bowiem możliwości ustanowienia w sprawie substytuta, jak również nawet zawiadomienia o tym strony. Nie była to również okoliczność nie do przezwyciężenia, bowiem porozumienie co do przebiegu współpracy na poszczególnych etapach sprawy nie wymagało ani od Skarżącego, ani od pełnomocnika nadzwyczajnego wysiłku, wystarczające było bowiem aby pełnomocnik poinformował Skarżącego o stanie swojego zdrowia. Reasumując, ocena determinującej oddalenie wniosku o przywrócenie terminu przesłanki braku winy w uchybieniu terminu dokonana przez Sąd pierwszej instancji była prawidłowa, a okoliczności powołane w zażaleniu nie podważyły jej. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.