II OSK 2331/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-02-27

Skład orzekający: Małgorzata Jaśkowska, Marzenna Linska-Wawrzon, Jerzy Solarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo stwierdził nieważność decyzji administracyjnych dotyczących wymeldowania, opierając się na niekompletnych aktach sprawy, które nie zawierały odwołania od decyzji organu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA, uznając, że sąd pierwszej instancji orzekał na podstawie niekompletnych akt sprawy, co stanowiło naruszenie art. 133 § 1 PPSA. Wskutek wadliwego postępowania WSA, strona została pozbawiona możliwości merytorycznej kontroli decyzji administracyjnych. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA, który będzie zobowiązany do merytorycznej kontroli decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. W. na decyzję Wojewody Łódzkiego w przedmiocie wymeldowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność decyzji organów administracji, uznając, że zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ Wojewoda potraktował pismo skarżącej z 29 września 2011 r. jako odwołanie, mimo że nie zostało ono jeszcze doręczone. Wojewoda Łódzki wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym wydanie wyroku na podstawie niekompletnych akt sprawy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok WSA w Łodzi i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. Odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego od J. W. na rzecz Wojewody Łódzkiego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 lutego 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska /spr./ sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. NSA Jerzy Solarski Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wojewody Łódzkiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 czerwca 2012r. sygn. akt III SA/Łd 141/12 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] stycznia 2012r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego od J. W. na rzecz Wojewody Łódzkiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu skargi J. W. wyrokiem z dnia 5 czerwca 2012 r. (sygn. akt III SA/Łd 141/12) stwierdził nieważność decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], a także poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] orzekającej o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego i decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia [...] października 2011 roku, nr [...]. Ponadto Sąd I instancji uznał, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Dyrektor Administracji Nieruchomościami Ł. "N." w dniu 24 czerwca 2011 r. wystąpił do Prezydenta Miasta Ł. z wnioskiem o wymeldowanie J. W. oraz jej niepełnoletniej córki – J. W. z miejsca pobytu stałego mieszczącego się w lokalu nr [...] przy ul. Z. w Ł. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Ł. nakazał J. W., R. B. i J. W. opróżnienie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. Z. w Ł., przyznając jednocześnie prawo do lokalu socjalnego. Administracja wystąpiła do Urzędu Miasta Ł. z wnioskiem o zabezpieczenie lokalu socjalnego. W dniu 8 października 2010 r. R. B. zmarł, J,. W została osadzona w Areszcie Śledczym w Ł., a niepełnoletnia córka została umieszczona w rodzinie zastępczej. W dniu 10 czerwca 2011 r. H. B. – ojciec R. B. opróżnił lokal mieszkalny i przekazał klucze do lokalu Administracji. Decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993. ze zm.) orzekł o wymeldowaniu J. W. Decyzja ta została doręczona skarżącej w dniu 5 października 2011 r. (karta nr 27 akt administracyjnych). W dniu 29 września 2011 r. (data złożenia pisma w administracji Zakładu Karnego Nr [...] w Ł. – k. 32 akt administracyjnych) J. W. złożyła pismo zatytułowane "wniosek" opatrzone tą samą datą, skierowane do Urzędu Miasta Ł. Delegatura Ł. Referat Spraw Społecznych i Rejestracji, w którym podniosła, iż nie wyraża zgody na wymeldowanie jej oraz jej 14-letniej córki z lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. Z. w Ł. Decyzją z dnia 28 października 2011 r. nr SO-III.621.269.2011 Wojewoda Łódzki uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując w uzasadnieniu na konieczność uzupełnienia przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] Prezydent Miasta Ł .orzekł o wymeldowaniu J. W. z miejsca pobytu stałego mieszczącego się w lokalu nr [...] przy ul. Z. w Ł. Od powyższej decyzji J. W. wniosła odwołanie, w którym wniosła o ponowne, wnikliwe przeanalizowanie sprawy jej wymeldowania. Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Wojewoda Łódzki utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielając stanowisko organu I instancji wskazał, iż pomimo, że sam fakt osadzenia w areszcie śledczym nie stanowi przesłanki do wymeldowania, to jednak w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma fakt, iż wobec skarżącej została orzeczona eksmisja, co oznacza, iż nawet w przypadku opuszczenia aresztu śledczego nie będzie miała prawnej możliwości powrotu do spornego lokalu i zamieszkiwania w nim. Okoliczność natomiast, iż na mocy wyroku sądu wstrzymano opróżnienie spornego lokalu do momentu przyznania J. W. lokalu socjalnego, nie ma znaczenia w przypadku, gdy mąż skarżącej – H. B.osobiście opróżnił lokal i oddał klucze do lokalu w Administracji Nieruchomościami "Ł.". J. W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Na rozprawie, która odbyła się w dniu 24 maja 2012 r. WSA w Łodzi zobowiązał pełnomocnika skarżącej do wyjaśnienia w terminie 7 dni, czy skarżąca składała odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] września 2011 r. i w jakiej dacie w administracji Zakładu Karnego Nr [...] w Ł. skarżąca złożyła pismo z dnia 29 września 2011 r. zatytułowane "Wniosek". W piśmie procesowym z dnia 30 maja 2012 roku pełnomocnik skarżącej wskazał, że decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] września 2011 r. wpłynęła do Zakładu Karnego Nr [...] Ł. w dniu 28 września 2011 r. Do rąk skarżącej korespondencja ta trafiła w dniu 4 października 2011 r. Pismo skarżącej, stanowiące odwołanie od decyzji, zostało wysłane w dniu 6 października 2011 r., a zatem w ustawowym terminie. Ponadto ustalono, że było to pierwsze pismo, jakie skarżąca wysłała z Zakładu Karnego Nr [...] w Ł. po odebraniu decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] września 2011 r. Kolejne pisma urzędowe wysłane zostały przez skarżącą w dniu 23 listopada 2011 r. i 9 grudnia 2011 r. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej wnioskował o zwrócenie się Sądu do Zakładu Karnego Nr [...] w Ł. o nadesłanie informacji o dacie wpływu i przekazania J. W. decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] września 2011 r. oraz daty, w której J. W. wysłała z Zakładu pismo, stanowiące odwołanie od decyzji - gdyby Sąd uznał przedstawioną przez pełnomocnika informację za niewystarczającą dla sprawy. Zarządzeniem z dnia 31 maja 2012 r. sędzia sprawozdawca zobowiązał Zakład Karny Nr [...] w Ł. do wyjaśnienia, w jakiej dacie w administracji Zakładu Karnego Nr [...] w Ł. skarżąca złożyła pismo z dnia 29 września 2011 r. W dniu 4 czerwca 2012 r. do akt sprawy wpłynęło pismo Zakładu Karnego Nr [...] w Ł., w którym oświadczono, że w dniu 29 września 2011 r. w administracji Zakładu Karnego Nr [...] w Ł. skarżąca złożyła korespondencję skierowaną do Urzędu Miasta Ł. Delegatura Ł. Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2012 r. WSA w Łodzi stwierdził nieważność wspomnianych na wstępie decyzji organów administracji publicznej obu instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, iż w świetle ustalonych okoliczności faktycznych zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] i decyzja Wojewody Łódzkiego z dnia [...] października 2011 r., nr [...] zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako: k.p.a.). Sąd I instancji podał, że wyłącznym trybem weryfikacji nieostatecznej decyzji w kodeksie postępowania administracyjnego jest postępowanie odwoławcze, które oparte jest w pełni na zasadzie skargowości. Może ono być uruchomione tylko w wyniku podjęcia przez uprawniony podmiot czynności procesowej - wniesienia odwołania w terminie określonym w art. 129 k.p.a., albo wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. Warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest spełnienie określonych prawem wymagań co do formy, treści, terminu i trybu. Kodeks postępowania administracyjnego w art. 128 wskazuje, iż odwołanie nie wymaga szczególnej formy, ani szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona jest niezadowolona z decyzji. Niemniej jednak warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu. Zgodnie bowiem z art. 129 k.p.a. odwołanie należy wnieść w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, przy czym przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym doręczono decyzję (art. 57 § 1 k.p.a.). Prekluzyjny termin do wniesienia odwołania dotyczy osób, którym decyzja została doręczona. Brak doręczenia decyzji, względnie ustalenie, iż zostało ono dokonane z obrazą przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o doręczeniu oznacza, że termin ten nie rozpoczął swojego biegu. Zdaniem WSA w Łodzi, w niniejszej sprawie bezspornym jest, że decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 5 października 2011 r. Okoliczność powyższą skarżąca potwierdziła na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki własnoręcznym podpisem (k. 27). Oznacza to, że termin do wniesienia odwołania od wskazanej powyżej decyzji rozpoczął swój bieg od dnia 6 października 2011 r., a upłynął w dniu 20 października 2011 r. W dniu 29 września 2011 r., a więc przed datą doręczenia decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] września 2011 r. skarżąca złożyła pismo zatytułowane "wniosek" opatrzone tą samą datą, tj. "29 września 2011 roku" i znakiem; [...], które skierowane zostało do Urzędu Miasta Ł. Delegatura Ł. Referat Spraw Społecznych i Rejestracji, w którym m.in. wskazała, iż nie wyraża zgody na wymeldowanie jej oraz jej córki z lokalu mieszkalnego. Kwestia ustalenia tożsamości pisma i jego nadania w administracji zakładu karnego, w którym przebywała skarżąca, została jednoznacznie wyjaśniona w toku przytoczonej powyżej korespondencji Sądu z Zakładem Karnym. Jak zaś wynika z wyjaśnienia pełnomocnika z urzędu, kolejne pismo skarżąca nadała w dniu 23 listopada 2011 r. i jak wynika z akt sprawy nie było to również odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] września 2011 r. Sąd I instancji uznał, że Wojewoda Łódzki pismo skarżącej z dnia 29 września 2011 r. potraktował jako odwołanie i decyzją z dnia [...] października 2011 r. uchylił decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] września 2011 r., i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Sądu I instancji Wojewoda Łódzki bezpodstawnie potraktował pismo skarżącej z dnia 29 września 2011 r., jako odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] września 2011 r. Już samo zestawienie dat pisma skarżącej (29 września 2011 r.) i daty doręczenia decyzji organu I instancji skarżącej w dniu 5 października 2011 r., wyraźnie wskazuje, że skarżącej nie była znana treść decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] września 2011 r. w dniu sporządzania pisma, ponieważ nie została jej ona jeszcze doręczona. Pismo skarżącej z dnia 29 września 2011 r. było w istocie odpowiedzią na wezwanie organu do wypowiedzenia się w kwestii materiału dowodowego zebranego w sprawie, o czym świadczy sygnatura sprawy, na którą powołała się skarżąca w przedmiotowym "wniosku". Wobec powyższego zdaniem WSA wydanie decyzji przez organ odwoławczy nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 127, 129 § 2 i 138 k.p.a. Skoro zatem nie było prawidłowo wniesionego odwołania od decyzji organu I instancji, to uznanie za odwołanie pisma strony, skierowanego do Urzędu Miasta Ł. Delegatura Ł. Referat Spraw Społecznych i Rejestracji spowodowało, że Wojewoda Łódzki bez podstawy prawnej wystąpił w charakterze organu odwoławczego, jak również rażąco naruszył powołane wyżej przepisy k.p.a. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył Wojewoda Łódzki wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi celem jej ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) w związku art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez uwzględnienie skargi chociaż postępowanie administracyjne nie było dotknięte żadną ze wskazanych w tym przepisie wad i błędne przyjęcie, iż organ II instancji rażąco naruszył przepisy art. 127, art. 129 i art. 138 k.p.a. - wskazane uchybienie wynikało z błędu organu odwoławczego polegającego na niezałączeniu do akt sprawy kompletu dokumentów. Ponadto zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego niezastosowanie, czyli nierozpoznanie merytoryczne skargi, wynikające z błędnego przyjęcia, że postępowanie przed organem odwoławczym zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem prawa, co skutkowało stwierdzeniem nieważności wskazanych wyżej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. - wskazane uchybienie wynikało z błędu organu odwoławczego polegającego na niezałączeniu do akt sprawy kompletu dokumentów. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik Wojewody Łódzkiego wskazał, że J. W. odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] września 2011 r. złożyła w dniu 6 października 2011 r. Uczyniła to zatem w pierwszym dniu biegu terminu na jego wniesienie. Jednak w wyniku błędu popełnionego przez organ odwoławczy - polegającego na nieprzekazaniu z aktami sprawy kompletu dokumentów, w tym przedmiotowego odwołania z dnia 6 października 2011 r. Sąd I instancji, nie mając możliwości zapoznania się z całością akt sprawy błędnie ocenił postępowanie przeprowadzone przez organ odwoławczy, jako wszczęte z urzędu i zarzucił mu rażące naruszenie prawa. Wnoszący skargę kasacyjną organ podał ponadto, że zgodnie z zasadą wynikającą z art. 133 § 1 p.p.s.a sąd administracyjny rozstrzyga sprawę na podstawie akt sprawy nadesłanych przez organ, którego działanie jest przedmiotem skargi. Warunkiem zamknięcia rozprawy jest stwierdzenie przez sąd, iż wszystkie okoliczności faktyczne i prawne sprawy zostały ustalone i dostatecznie wyjaśnione. W niniejszej sprawie WSA w Łodzi orzekał na podstawie akt sprawy przekazanych w dniu 14 lutego 2012 r. przez organ II instancji, w których brak było części dokumentów. Jednak stanowisko sądu zawarte w wyroku z dnia 5 czerwca 2012 r. oparte zostało na słusznym domniemaniu kompletności nadesłanych akt sprawy. Nie ulega więc wątpliwości, że odpowiedzialność za zaistniałą sytuację ponosi organ administracji publicznej, co nie zmienia jednak faktu, że wobec całości materiału dowodowego zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem prawa. W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną w wyniku ewentualnego uprawomocnienia się zaskarżonego wyroku decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] września 2011 r. orzekająca o wymeldowaniu J. W. stałaby się ostateczna w administracyjnym toku postępowania i tym samym weszła do obrotu prawnego. Takie rozstrzygnięcie skutkuje pozbawieniem skarżącej prawa do merytorycznego rozpoznania sprawy w przedmiocie jej wymeldowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Sąd ten, w odróżnieniu od Sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy z punktu widzenia stanu prawnego, który legł u podstaw zaskarżonego orzeczenia. Bada natomiast zasadność przedstawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zakres kontroli jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), NSA mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze. W niniejszej sprawie takie okoliczności nie zachodzą. Wojewoda Łódzki zarzucił zaskarżonemu wyrokowi zarówno naruszenie przepisów postępowania, jak też naruszenie przepisów prawa materialnego. Z przedstawionych zarzutów, jak też uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że w istocie podstawowym argumentem strony wnoszącej skargę kasacyjną, świadczącym o wadliwości zaskarżonego wyroku jest okoliczność jego wydania na podstawie niekompletnych akt administracyjnych. W skardze kasacyjnej Wojewoda Łódzki podał, że odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] września 2011 r., (doręczonej skarżącej w dniu 5 października 2011 r.) zostało złożone w dniu 6 października 2011 r., a zatem w ustawowym terminie. Uznanie przez Sąd I instancji pisma z dnia 29 września 2011 r. za odwołanie wynikało z błędu popełnionego przez organ odwoławczy, który nie przekazał Sądowi wraz ze skargą kompletu akt. Brakujące dokumenty zostały przedstawione Sądowi dopiero wraz ze skargą kasacyjną. Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 (obowiązek przekazania przez organ skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia). Z wyrażonej we wspomnianym przepisie zasady wynika, że sąd administracyjny rozstrzygając sprawę opiera się przede wszystkim na dokumentach zgromadzonych w aktach przekazywanych przez organ administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt. Poza tym podstawą orzeczenia mogą być jeszcze, w określonych sytuacjach, dowody z dokumentu dopuszczone na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz fakty powszechnie znane (art. 106 § 4). W związku z powyższym należy stwierdzić, że akta przekazane sądowi przez organ muszą być kompletne, co oznacza, że powinny zawierać wszystkie dokumenty zebrane w sprawie i odzwierciedlać wszelkie czynności procesowe jakie miały miejsce w trakcie postępowania administracyjnego. Należy jednocześnie wyraźnie zaznaczyć, że orzekanie sądu administracyjnego na podstawie akt sprawy, w rozumieniu art. 133 § 1 p.p.s.a., nie oznacza podejmowania rozstrzygnięcia wyłącznie na gruncie przesłanych przez organ wraz z odpowiedzią na skargę akt, lecz wszystkich materiałów dowodowych zgromadzonych w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Jeżeli z lektury akt sprawy wynika, iż zgromadzony został stosowny materiał dowodowy, lecz nie przesłano sądowi administracyjnemu kompletnych akt sprawy, to obowiązkiem tegoż sądu jest ich skompletowanie (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2005 r. sygn. akt OSK 1772/04, Lex nr 186599). W takiej sytuacji sąd powinien wezwać organ do uzupełniania akt sprawy. W niniejszej sprawie Sąd I instancji po analizie akt administracyjnych słusznie powziął wątpliwości, co do charakteru pisma skarżącej z dnia 29 września 2011 r. Akta w formie przekazanej WSA w Łodzi przez Wojewodę Łódzkiego nie zawierały bowiem m. in. odwołania skarżącej z dnia 5 października 2011 r. Z uwagi na powyższe WSA w pierwszej kolejności wezwał pełnomocnika skarżącej do ustalenia, czy skarżąca składała odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] września 2011 r. i w jakiej dacie pismo skarżącej z dnia 27 września 2011 r. zostało złożone w administracji Aresztu Śledczego w Ł. Następnie Sąd z własnej inicjatywy wystąpił do Zakładu Karnego Nr [...] w Ł. o te informacje. W rezultacie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Sąd I instancji uznał, że zaskarżona decyzja jak też poprzedzające je decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdzając nieważność decyzji wymienionych w sentencji swojego wyroku uznał, że Wojewoda Łódzki działając jako organ odwoławczy wydał decyzję pomimo braku prawidłowo wniesionego odwołania. Zdaniem Sądu I instancji Wojewoda niesłusznie potraktował pismo skarżącej z dnia z dnia 29 września 2011 r. jako odwołanie od decyzji, w sytuacji gdy było ono w istocie odpowiedzią na wezwanie organu do wypowiedzenia się w kwestii zebranego w spawie materiału dowodowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Należy zaznaczyć, że na taki stan rzeczy wpłynęło przede wszystkim zasługujące na krytykę postępowanie organu odwoławczego, który przesłał Sądowi niekompletne akta administracyjne. Przesłane akta mogły sprawiać wrażenie kompletnych. Na kolejno ponumerowanych kartach akt administracyjnych znajduje się decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] września 2011 r., następnie wspomniane pismo skarżącej z dnia 29 września 2011 r., a dalej decyzja Wojewody Łódzkiego z dnia 28 października 2011 r. wydana po rozpatrzeniu odwołania J. W. Stąd przyjęcie przez Sąd I instancji, że pismo z dnia 29 września 2011 r. organ odwoławczy potraktował jako odwołanie można uznać za uzasadnione. Niemniej jednak, jak wspomniano wyżej, wydanie przez wojewódzki sąd administracyjny niezgodnego z prawem wyroku, nawet jeżeli nastąpiło to bez jego winy, nie może zostać zaakceptowane przez sąd kasacyjny. Przyjęcie odmiennej tezy doprowadziłoby w istocie do pozbawienia skarżącej możliwości sądowej kontroli zgodności z prawem wydanych w sprawie decyzji o wymeldowaniu. Z uzupełnionych akt administracyjnych wynika bowiem, że odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] września 2011 r. zostało wniesione w terminie określonym w art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako: k.p.a.). Zatem decyzja Wojewody Łódzkiego z dnia [...] stycznia 2012 r. a także poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2011 r. i decyzja Wojewody Łódzkiego z dnia [...] października 2011 r. zostały, wbrew twierdzeniu Sądu I instancji, wydane bez obrazy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Podkreślić należy, że pełnomocnik skarżącej na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 r. przychylił się do wniosków kasacyjnych, a zatem wolą obu stron niniejszego postępowania było uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd I instancji rozpoznając sprawę ponownie będzie zobowiązany do merytorycznej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie wymeldowania skarżącej z pobytu stałego. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia na rzecz Wojewody Łódzkiego kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Zgodnie z tym przepisem w przypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości lub w części. W związku z tym, że wydanie zaskarżonego wyroku przez WSA w Łodzi wynikało z zawinionego działania organu, NSA uznał za nieuzasadnione obciążanie skarżącej kosztami postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu - adwokatowi K. D. - wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461), pełnomocnik skarżącego powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło