I OZ 399/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 201/12 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi E. G. na postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia (...) listopada 2011 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wydania zaświadczenia postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 19 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 201/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił E. G. przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi E. G. na postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia (...) listopada 2011 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wydania zaświadczenia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż E. G. wniosła w dniu 20 grudnia 2011 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym – k. 14 akt sądowych), na adres "Barbara Kudrycka, ul. Wspólna 2/3, 00-529 Warszawa" skargę na postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia (...) listopada 2011 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wydania zaświadczenia. Zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 25 listopada 2011 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 98 akt administracyjnych). Przesyłka zawierająca skargę została zwrócona skarżącej w dniu 29 grudnia 2011 r. z adnotacją: "Nie ma takiego adresu". W dniu 29 grudnia 2011 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym), skarżąca nadała ponownie skargę na adres "prof. Barbara Kudrycka – Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, ul. Wspólna 1/3, 00-529 Warszawa". Do skargi dołączyła wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że na ul. Wspólnej pod nr 3 znajduje się budynek Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, więc Poczta Polska nie dostarczyła jej przesyłki pomimo wniesienia stosownej opłaty. Stąd też skarżąca nie ponosi winy za to, że musiała ponownie nadać przesyłkę na adres organu. W odpowiedzi na skargę organ nie zajął stanowiska w sprawie wniosku skarżącej o przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji wskazał, iż okoliczności wskazywane przez skarżącą nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu pierwotnemu terminowi do wniesienia skargi. W zaskarżonym postanowieniu z dnia 18 listopada 2011 r. skarżąca została pouczona, że stronie przysługuje na nie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która winna zostać wniesiona za pośrednictwem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia. Na pierwszej stronie zaskarżonego postanowienia umieszczono również informację o adresie organu, tj. ul. Wspólna 1/3, 00-529 Warszawa. Tymczasem skarżąca nadając skargę w dniu 20 grudnia 2011 r. umieściła na kopercie błędny adres organu (ul. Wspólna 2/3), nie wskazując jednocześnie, że przesyłka skierowana jest do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, oznaczając adresata imieniem i nazwiskiem piastuna organu (Barbara Kudrycka). Z tej przyczyny przesyłka został zwrócona przez Pocztę. Nie można jednocześnie zgodzić się ze skarżącą, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego ma siedzibę na ul. Wspólnej 3, bowiem siedziba organu mieści się na ul. Wspólnej w budynku oznaczonym nr 1/3, w związku z tym przesyłkę skierowaną na adres "ul. Wspólna 2/3" należy uznać za nieprawidłowo adresowaną. Samo oznaczenie jako adresata przesyłki Barbary Kudryckiej, bez wskazania, że przesyłka skierowana jest do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, uniemożliwiło pracownikowi Poczty Polskiej przekazanie nieprawidłowo zaadresowanej przesyłki na właściwy adres. W ocenie Sądu pierwszej instancji, wskazany błąd w nadaniu przesyłki świadczy o braku zachowania przywoływanego wyżej obowiązku zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła E. G. wnosząc o jego zmianę i przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wskazała, iż Sąd pierwszej instancji otrzymał dwie kserokopię koperty adresowanej do Barbary Kudryckiej. Z tyłu koperty umieszczono żółty kartonik zwrotny: "Potwierdzam odbiór", w którym w dniu 20 grudnia 2011 r. umieściła nadawcę: "Barbara Kudrycka, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego". Tak więc listonosz dokładnie był poinformowany komu należy doręczyć przesyłkę, bo na ul. Wspólnej pod nr 3 w Warszawie mieści się tylko jedno Ministerstwo, mianowicie Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Listonosz zaś, dokładnie pod tym dowodem umieścił swoją adnotację: "Nie ma takiego adresu". Kserokopie obu stron koperty listu z 20 grudnia 2011 r. dołączyła jako załączniki do pisma z dnia 29 grudnia 2011 r. do WSA w Warszawie. Przesyłka ta zawierała również skargę na dwa postanowienia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 21 października 2011 r. oraz z dnia 18 listopada 2011 r. Skarga ta została mi zwrócona przez Pocztę Polską w dniu 29 grudnia 2011 r. dlatego skarżąca będzie mogła NSA okazać oryginał koperty. Dowód ten przeczy ustaleniom Sądu pierwszej instancji. W tej sytuacji skarżąca uważa, iż uprawdopodobniła dostatecznie brak winy w niedoręczeniu przez Pocztę Polską przesyłki adresowanej do pani Minister Barbary Kudryckiej, pomimo opłacenia przesyłki poleconej za potwierdzeniem odbioru. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 86 § 1 i § 2 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, jednakże przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się – jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego – obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. post. SN z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972/7–8/144). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. post. SN z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/08, zbiór lex nr 50679). Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Podkreślenia więc wymaga, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. W niniejszej sprawie do uchybienia terminu doszło na skutek błędu przy nadaniu skargi przez wpisanie na przesyłce niewłaściwego numeru ulicy. Ze względu na ww. błąd przesyłka wróciła do nadawcy, który ponownie złożył skargę oraz - ponieważ termin do złożenia skargi kasacyjnej upłynął - wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, skarżąca jako przyczynę uchybienia terminowi podała fakt niedoręczenia przesyłki przez Pocztę Polską, pomimo wniesienia stosownej opłaty i pomimo faktu, iż w jej ocenie nieprawidłowy adres zawarty na przesyłce nie może świadczyć o niedochowaniu przez nią należytej staranności, gdyż pod podanym adresem znajduje się budynek organu – adresata skargi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, podniesiona okoliczność nie może świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu. Przepis art. 87 §1 i 2 p.p.s.a. nakłada na wnioskodawcę obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Oznacza to, że strona powinna uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Wskazania wymaga też, że przeszkoda ta musi istnieć przez cały czas biegu terminu przepisanego dla dokonania danej czynności. Jakkolwiek wskazany przepis wymaga jedynie uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu to zwrócić należy uwagę, że przesłanka ta w niniejszej sprawie nie ziściła się. Podkreślić, bowiem należy, że strona obowiązana jest do wykazania należytej dbałości i staranności o swoje własne sprawy. Omyłkowe wpisanie adresu na kopercie z całą pewnością nie może być postrzegane jako okoliczność przemawiająca za zasadnością wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Błędne skierowanie skargi na inny adres, niż prawidłowo wskazany w pouczeniu zawartym w zaskarżonym postanowieniu z dnia 18 listopada 2011 r. stanowi, bowiem wyraz niedbałości i w - okolicznościach rozpoznawanej sprawy - nie może być postrzegany jako przeszkoda od strony niezależna i trudna do przezwyciężenia. Nie można również podzielić stanowiska skarżącej, iż listonosz był zobowiązany doręczyć przesyłkę, gdyż pod podanym na niej adresem mieści się tylko jedno ministerstwo. Zgodnie z art. 26 ust. 1 Prawa pocztowego przesyłkę lub kwotę pieniężną określoną w przekazie pocztowym doręcza się adresatowi pod adresem wskazanym na przesyłce, przekazie pocztowym lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej. W związku z powyższym operator pocztowy w sposób prawidłowy zastosował art. 27 ust. 1 Prawa pocztowego zwracając przesyłkę nadawcy z powodu niemożliwości jej doręczenia. Podmiot świadczący usługi pocztowe nie może dowolnie doręczać przesyłki, nawet gdy prawidłowy adres jest mu znany. Należy więc przyjąć, iż okoliczności przedstawione przez skarżącą nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że nadanie skargi na niewłaściwy adres organu nie stanowi w tym wypadku podstawy uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Błąd tego rodzaju, skutkujący niedotrzymaniem ustawowego terminu, należy bowiem uznać za brak należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, w pełni obciążający stronę skarżącą. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w zw. z 197 §2 p.p.s.a.