II GZ 180/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Centrum Rozwoju Społeczno – Ekonomicznego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 19 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 178/12 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Centrum Rozwoju Społeczno – Ekonomicznego na informację Zarządu Województwa K. – P. z dnia [...] stycznia 2012 r. znak [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. postanowieniem z dnia 19 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 178/12, odmówił przywrócenia terminu do złożenia skargi na informację Zarządu Województwa K. – P. z dnia [...] stycznia 2012 r., znak [...] w przedmiocie dofinansowania projektu z budżetu Unii Europejskiej. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia. Informacją z dnia [...] stycznia 2012 r., znak [...] Zarząd Województwa K.-P. poinformował Stowarzyszenie C. R. S.-E. (dalej: skarżącego) o odrzuceniu złożonego w ramach konkursu nr [...]wniosku Stowarzyszenia o dofinansowanie projektu nr [...] pt. "(...)". Odpis w/w informacji o wynikach konkursu został doręczony Stowarzyszeniu w dniu 30 stycznia 2012 r. W dniu 20 lutego 2012 r. (data nadania przesyłki w polskiej placówce pocztowej) Stowarzyszenie wniosło skargę na powyższą informację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Pismem z dnia 27 lutego 2012 r. Stowarzyszenie zwróciło się do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na w/w informację. Powołując się na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi prezes Zarządu Stowarzyszenia – D. Ż. wskazał, iż był on w okresie od 10 lutego do 20 lutego 2012 r. chory i przebywał na zwolnieniu lekarskim, zaś druga osoba, która łącznie ze skarbnikiem była uprawniona do reprezentacji Stowarzyszenia - wiceprezes Zarządu w okresie od 12 lutego do 20 lutego 2012 r. przebywał na ważnej delegacji we Wrocławiu. Pismem przewodnim z dnia 29 lutego 2012 r. skarżący przesłał do Sądu wystawione przez psychiatrę M. S. w dniu 28 lutego 2012 r. zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, iż D. Ż. w okresie od 10 lutego do 20 lutego 2012 r. był niezdolny do pracy oraz druk delegacji, wskazujący na pobyt służbowy wiceprezesa Zarządu w okresie od 12 lutego do 20 lutego 2012 r. we Wrocławiu. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 19 marca 2012 r. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu. W uzasadnieniu wskazał, że z treści zwolnienia lekarskiego wynika, że zostało ono wystawione przez lekarza w dniu 28 lutego 2012 r., tj. - jak przyjął WSA - w dniu wizyty u lekarza oraz że dotyczy ono niezdolności do pracy Prezesa Zarządu D. Ż. Wniosek o przywrócenie terminu, w którym strona powołała się na dowód w postaci zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego niezdolność do pracy prezesa Zarządu został zaś sporządzony i wysłany do Sądu w dniu 27 lutego 2012 r. WSA podkreślił, że strona powołała się we wniosku o przywrócenie termin na dokument, który w dniu sporządzenia i wysłania wniosku do Sądu, tj. w dniu 27 lutego 2012 r. jeszcze nie istniał, albowiem został on wystawiony przez lekarza dopiero w dniu 28 lutego 2012 r. W ocenie Sądu powołanie się na nieistniejący - w dniu tego powołania – dokument w postaci zaświadczenia lekarskiego, podważa wiarygodność zarówno samego dokumentu, jak i okoliczności, którą to ten dokument ma potwierdzać. Odnosząc się natomiast do drugiej z przywołanych we wniosku okoliczności, Sąd wskazał, że z odpisu z KRS wynika, iż dla składania oświadczeń woli, pism i dokumentów w przedmiocie praw i obowiązków majątkowych wymagany jest podpis prezesa lub dwóch członków Zarządu działających łącznie, a także że Zarząd liczy trzech członków (prezes, wiceprezes i skarbnik). W niniejszej sprawie strona powołała się na niemożność sporządzenia skargi przez prezesa i wiceprezesa. Zatem trzeci członek Zarządu miał możliwość dokonania tej czynności. Sąd podkreślił, że dla skuteczności tej czynności niezbędny był podpis na dokumencie także drugiego członka Zarządu, który w tym czasie przebywał w delegacji, jednak brak takiego podpisu, stanowi jedynie brak formalny, podlegający uzupełnieniu w ciągu 7 dniu od dnia doręczenia stronie wezwania przewodniczącego o jego usunięcie. Zatem w ocenie Sądu nie było przeszkód do sporządzenia i wniesienia do Sądu w wymaganym termie skargi przez skarbnika, a następnie po powrocie wiceprezesa Zarządu z delegacji uzupełnienie brakującego na skardze podpisu. Zwłaszcza, że strona wniosła do Sądu niekompletną skargę i w związku z tym uzupełniała jej brak formalny w postaci dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej. W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie postanowienia WSA i przekazanie spawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że prezes Zarządu nie wybierał zaświadczenia o niezdolności do pracy na początku okresu niezdolności do pracy, ponieważ nie przewidział, że takie zaświadczenie będzie mu potrzebne jako dowód we wniosku o przywrócenie terminu. Podniósł także, że przepisy prawa nakazują skarżącemu składanie pism bez braków formalnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie uchybionego terminu jest możliwe jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, 5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a. na stronie domagającej się przywrócenia terminu ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy. O braku winy można mówić, gdy wnioskodawca dopełnił obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Dokonanie oceny wystąpienia tej przesłanki musi nastąpić na podstawie wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można i należy wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu Sąd ocenia zatem, czy strona uprawdopodobniła okoliczności, które powołała na usprawiedliwienie opóźnienia w dokonaniu czynności procesowej oraz czy te okoliczności są tego rodzaju, że nie można przypisać winy za to opóźnienie. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie można mówić o braku winy strony w uchybieniu terminu. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że informacja Zarządu została doręczona skarżącemu w dniu 30 stycznia 2012 r. (k. 19 akt sądowych). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnoszone przez skarżącą przyczyny uchybienia terminu, tj. wyjazd służbowy wiceprezesa Zarządu (12.02 – 20.02.2012 r.), choroba prezesa Zarządu (10.02.- 20.02.2012 r.), nie uzasadnia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Z odpisu aktualnego z rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji i publicznych zakładów opieki zdrowotnej wynika, że organem uprawnionym do reprezentowania Stowarzyszenia "C. R. S. – E." jest zarząd Stowarzyszenia. Sposób reprezentacji podmiotu został określony następująco: dla oświadczeń woli, pism i dokumentów w przedmiocie praw i obowiązków majątkowych Stowarzyszenia wymagany jest podpis prezesa lub dwóch członków Zarządu działających łącznie. W szczególnych przypadkach osoby pisemnie upoważnionej aktem notarialnym do reprezentowania prezesa Stowarzyszenia (dział 2, rubryka 1 odpisu aktualnego). Członkowie Zarządu powinni zatem tak organizować pracę, by ich nieobecność nie paraliżowała funkcjonowania Stowarzyszenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można przyjąć, aby w rozpoznawanej sprawie uchybienie terminu do wniesienia skargi było niezawinione. O braku winy można by mówić gdyby, strona nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku nie była w stanie usunąć przeszkody w dochowaniu terminu do wniesienia skargi. Tymczasem wyjazd służbowy był do przewidzenia i pozwalał na podjęcie działań, przy dołożeniu należytej staranności, zapobiegających zaistniałej sytuacji. Należy zauważyć, że wyjazdy nie miały charakteru nagłego, niespodziewanego, nie dającego się przewidzieć (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2010 r., sygn. akt II GZ 40/10). Wiceprezes mając świadomość, iż mija termin do złożenia skargi do Sądu, a prezes Zarządu przebywa na zwolnieniu lekarskim winien przed wyjazdem służbowym w dniu 12 lutego 2012 r. tak zorganizować swoja pracę aby złożyć skargę w terminie. Należy zaznaczyć że termin do złożenia skargi minął skarżącemu w dniu 13 lutego 2012 r., a wiceprezes przebywał na wyjeździe od dnia 12 lutego 2012 r. W związku z tym brak jest podstaw do przyjęcia, że właśnie z tej przyczyny skarżący nie był w stanie w terminie złożyć skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, planowany wyjazd osób upoważnionych do reprezentowania Stowarzyszenia, nie stanowi usprawiedliwionej przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględniając przyczyny, z powodu których doszło do uchybienia terminowi do złożenia skargi uznał, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił przesłankę braku winy w uchybieniu terminu. Na marginesie jedynie należy wskazać, że skargę do Sądu, podpisaną przez prezesa Zarządu skarżący nadał listem w dniu 20 stycznia 2012 r., a zatem w dniu kiedy prezes Zarządu ciągle przebywał na zwolnieniu lekarskim. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 184 p.p.s.a.