II OZ 606/12

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-07-19

Skład orzekający: Jerzy Bujko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym powinien zostać oddalony, czy pozostawiony bez rozpoznania, jeśli strona nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną, mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może zostać oddalony, jeśli sąd nie posiada wystarczających informacji do oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 257 PPSA, wniosek powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, jeśli strona nie uzupełniła braków w wyznaczonym terminie. Oddalenie wniosku jest możliwe dopiero po dokonaniu analizy sytuacji finansowej i ocenie, czy wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów.
Stan faktyczny
G.L. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie warunków zabudowy. Wniósł również o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił ten wniosek, uznając, że skarżący nie wykazał trudnej sytuacji materialnej i nie przedłożył wymaganych dokumentów. G.L. wniósł zażalenie, twierdząc, że wyjaśnił wszystkie okoliczności sprawy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 lipca 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 maja 2012 roku, sygn. akt II SA/Gd 922/11 oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] października 2011 roku, nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 30 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie warunków zabudowy. Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna by uzasadniała przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślił, że pomimo wezwania Sądu skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów wyjaśniających okoliczności dotyczące aktualnej sytuacji finansowej skarżącego, ani dokumentów potwierdzających złożone przez skarżącego oświadczenie w tej sprawie. Zdaniem Sądu w tej sytuacji należało uznać, że w sprawie nie zostało wykazane istnienie przesłanek przyznania skarżącemu prawa pomocy ani w zakresie całkowitym, ani też w zakresie częściowym. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł G.L. podnosząc, że w sprzeciwie od postanowienia z dnia 19 marca 2012 r. wyjaśnił wszystkie okoliczności sprawy. Podniósł, że w obecnej sytuacji nie jest on w stanie przedstawić innych niż dotychczas doręczone dokumentów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, ale z przyczyn innych niż w nim podniesione. Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej generalnej zasady stanowi art. 246 § 1 pkt 1 zgodnie z którym osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Użyte w tym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek dowiedzenia, iż jego dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli Sąd ma jakiekolwiek wątpliwości w zakresie sytuacji finansowej wnioskodawcy, to powinni wezwać go w trybie art. 255 p.p.s.a. do nadesłanie dodatkowych dokumentów. Zgodnie zaś z art. 257 p.p.s.a. wniosek, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W niniejszej sprawie w sprzeciwie wniesionym od postanowienia z dnia 19 marca 2012 r. skarżący złożył oświadczenie o nieposiadaniu żadnego pojazdu mechanicznego oraz poinformował Sąd, że nieruchomość w której jest zameldowany stanowi własność jego rodziców. Zatem w części odpowiedział na wystosowane do niego wezwanie. Jednocześnie skarżący nie przedstawił dokumentów potwierdzających jego miesięczny dochód czy koszty utrzymania. Sąd zobowiązany był zatem do oceny czy udzielona odpowiedź czyni zadość poleceniu o uzupełnienie wniosku. W przypadku uznania, iż Sąd nie posiada danych wystarczających do oceny sytuacji materialnej skarżącego w związku z nieuzupełnieniem braków jego wniosku, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, wniosek taki należało pozostawić bez rozpoznania. Oddalenie bowiem wniosku o przyznanie prawa pomocy możliwe jest dopiero po dokonaniu przez Sąd analizy sytuacji finansowej wnioskodawcy oraz oceny czy wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przedmiotowej sprawie brak zaś było wystarczających informacji na dokonanie takiej oceny, co Sąd sam wskazał w zaskarżonym postanowieniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło