II SA/Wa 2807/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Ewa Pisula – Dąbrowska, Joanna Kube (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2012 r. sprawy ze skargi W.M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską - oddala skargę - Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] o odmowie wydania W.M. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji obligatoryjnie odmawia wydania pozwolenia na broń osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przepis ten nie zawiera zamkniętego katalogu okoliczności uzasadniających odmowę wydania pozwolenia na broń. Takie rozstrzygnięcie uzasadniać mogą również inne okoliczności, jeśli tylko pozwalają na powzięcie wobec wnioskodawcy obawy co do możliwości użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Przedmiotowa obawa jest domniemaniem prawnym opartym między innymi na ocenie zachowania się osoby ubiegającej się o prawo do dysponowania bronią. W niniejszej sprawie ustalono, że W.M. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] marca 2004 r., sygn. akt [...] został uznany winnym popełnienia czynów z art. 226 § 1 kk (znieważenie funkcjonariusza publicznego) i art. 178a § 1 kk (prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości - 3,1 ‰ alkoholu we krwi). W dniu [...] stycznia 2004 r. kierował on pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości i spowodował kolizję z innym pojazdem oraz znieważył funkcjonariusza w trakcie wykonywania przez niego obowiązków służbowych związanych z tym zdarzeniem. Zwrócono uwagę, że wnioskodawca utrudniał czynności na miejscu zdarzenia oraz nie stosował się do wydawanych mu poleceń, odmówił poddania się badaniu na zawartość alkoholu w jego organizmie, zachowywał się agresywnie i arogancko, szarpał się z policjantem i usiłował samowolnie wysiąść z radiowozu. Policjanci zmuszeni byli użyć wobec niego chwytów obezwładniających. Ponadto wyżej wymieniony prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] września 2004 r., sygn. akt [...] został uznany winnym popełnienia czynu z art. 244 kk w zb. z art. 178a § 1 kk za naruszenie zakazu sądowego, tj. kierowania pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości, przy stężeniu alkoholu w wydychanym powietrzu 0,71 mg/l. W związku z tym, na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] kwietnia 2005 r., sygn. akt [...] zarządzono wobec strony wykonanie warunkowo zawieszonej kary 7 miesięcy pozbawienia wolności, która została orzeczona prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia [...] marca 2004 r. z uwagi na popełnienie w okresie próby podobnego przestępstwa. Zdaniem organu, postępowanie W.M. budzi uzasadnioną obawę, użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia zaliczenie go do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Obawę tę wywodzi z okoliczności popełnienia przez wymienionego przestępstw z art. 226 § 1 kk i art. 178a § 1 kk, a następnie - kilka miesięcy później - z art. 244 kk w zb. z art. 178a § 1 kk, co potwierdzają wskazane wyżej prawomocne wyroki Sądu Rejonowego w S. oraz ujawnionego w ten sposób jego zachowania się, czyli skłonności do awantur oraz nadmiernej porywczości (agresja wobec umundurowanych policjantów). Powyższe wyklucza możliwość posiadania przez W.M. pozwolenia na broń, przynajmniej do czasu zatarcia skazania za wskazane przestępstwa. Wskazał, że jeżeli strona będąc w stanie nietrzeźwości zdecydowała się wsiąść za kierownicę i prowadzić pojazd (dwukrotnie), narażając siebie oraz innych uczestników ruchu drogowego na ewentualne tragiczne skutki swojego nierozważnego postępowania, jak również nie stosowała się do poleceń policjantów, a wręcz groziła jednemu z nich pozbawieniem życia, to nie można wykluczyć sytuacji, iż w takim stanie mogłaby także użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Dodatkowo organ stwierdził, że pozytywne opinie z miejsca zamieszkania, czy wśród myśliwych, a także brak karalności przez władze Polskiego Związku Łowieckiego nie mogły przesądzić o odmiennym rozstrzygnięciu sprawy. Nie można bowiem pominąć faktu, że strona inaczej zachowuje się w miejscu swojego zamieszkania i wobec znajomych, a inaczej wobec funkcjonariuszy publicznych wykonujących czynności służbowe oraz osób, z którymi ma sprzeczne interesy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W.M. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2011 r., uznając ją za krzywdzącą oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił: a) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez błędne zastosowanie polegające na niezasadnym uznaniu, że w stosunku do niego zachodzą przesłanki uzasadniające obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, a także, iż nie daje gwarancji bezpiecznego używania i posiadania broni palnej myśliwskiej, podczas gdy czyny karalne, za które został skazany nie były skierowane przeciwko życiu, zdrowiu ani mieniu oraz nie pozostają w żadnym związku z posiadaniem i używaniem broni; nieuwzględnienie dotychczasowego trybu życia (pozytywnych opinii z miejsca zamieszkiwania czy wśród myśliwych, które dowodzą odpowiedzialności oraz stabilności życiowej); zachowania się po wydaniu wyroków; braku problemu z alkoholem oraz incydentalności tych zdarzeń w jego życiu, b) naruszenie przepisów postępowania, tj.: • art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7, 8, 9, 10 § 1 i § 3, 81, 140 k.p.a., a także art. 104 k.p.a. i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez niezebranie kompletu materiału dowodowego (niewyjaśnienie stanu faktycznego z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela) i pozbawienie skarżącego czynnego udziału w sprawie (uniemożliwienie zapoznania, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań), • art. 136 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a., przez zaniechanie dopuszczenia z urzędu przez organ dowodu z opinii biegłego z zakresu psychologii lub psychiatrii celem ustalenia, czy zachodzi uzasadniona obawa użycia broni oraz opinii z zakładu karnego, co do jego zachowania się podczas odbywania kary pozbawienia wolności, w tym przestrzegania regulaminu i odnoszenia się w stosunku do funkcjonariuszy lub innych osób, c) wydanie decyzji przez osobę nieuprawnioną. W ocenie skarżącego, fakt skazania za przestępstwa niewymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie skutkuje z mocy prawa związkiem przyczynowo-skutkowym uzasadniającym odmowę udzielenia pozwolenia na broń palną myśliwską. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), stosownie do którego właściwy organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Użyty przez ustawodawcę w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji zwrot "w szczególności" oznacza, że możliwe jest cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni osobie podejrzanej lub skazanej również za przestępstwo innego rodzaju niż przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu. Przykładem takiego przestępstwa jest, w ocenie Sądu, czyn z art. 178a § 1 kk, który ustawodawca zaliczył do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Pogląd taki prezentowany jest też przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 664/10 (orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdził, iż nie może budzić wątpliwości interpretacyjnych, że do tego rodzaju obawy, o której mowa w powołanym wyżej przepisie, należy popełnienie przestępstwa z art. 178a kk. W sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] maca 2004 r., sygn. akt [...] za popełnienie czynów z art. 226 § 1 kk (znieważenie funkcjonariusza publicznego) i art. 178a § 1 kk (prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości), a także prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] września 2004 r., sygn. akt [...] został uznany winnym popełnienia czynu z art. 244 kk w zb. z art. 178a § 1 kk za naruszenie zakazu sądowego, tj. kierowania pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości. Organ wykazał, że popełnienie powyższych czynów przez skarżącego świadczy o jego lekceważącej postawie wobec porządku publicznego i powoduje, że nie można go uznać za osobę o nieskazitelnym charakterze, która stosuje się do obowiązujących zasad tego porządku. Osoba o takiej postawie nie daje gwarancji zgodnego z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego posiadania i używania broni. Prawidłowo uznano ten fakt za przesłankę cofnięcia W.M. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Popełnienie przestępstwa z art. 178a kk cechuje abstrakcyjne narażenie na niebezpieczeństwo, które nie zostało uzależnione od nastąpienia skutku. Nie ulega wątpliwości, że zachowanie skarżącego stworzyło realne zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia dla niego samego, jak i pozostałych uczestników ruchu drogowego. Ustalenia powyższego i wynikającej stąd obawy, co do możliwego sprzecznego z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego sposobu użycia przez niego broni, nie sposób podważyć ani pozytywną opinią strony z miejsca zamieszkania, ani faktem, iż czyn ten nie miał żadnego związku z posiadaniem broni. Nie bez znaczenia, w ocenie Sądu, pozostaje także fakt, że skarżący pozostając pod wpływem alkoholu utrudniał czynności na miejscu zdarzenia, nie stosował się do wydawanych mu poleceń, odmówił poddania się badaniu na zawartość alkoholu w jego organizmie, zachowywał się agresywnie i arogancko w stosunku do funkcjonariuszy, znieważając ich, szarpał się z policjantem, usiłując samowolnie wysiąść z radiowozu. O braku posiadania przez W.M. cech charakteru umożliwiających mu posiadanie broni palnej świadczy również okoliczność popełnienia w okresie próby podobnego przestępstwa. Stanowi to dowód, iż skarżący nie szanuje porządku prawnego ustanowionego przez państwo. To zaś poddaje w wątpliwość, czy w przyszłości nie naruszy także porządku prawnego regulującego zasady posługiwania się bronią palną. Istnienie zaś takiej obawy stanowi wystarczającą przesłankę dla uznania, iż strona nie powinna posiadać szczególnego prawa do dysponowania reglamentowanym i niebezpiecznym dobrem jakim jest broń palna. Pojęcie "uzasadniona obawa" jest pojęciem niedookreślonym i jej istnienie zawsze opiera się na prognozach, które przeprowadza się w oparciu o te fakty, które wydarzyły się do daty prognozowania. W każdym przypadku prognoza będzie pewnym wybieganiem w przyszłość i ze swej istoty nigdy nie zawiera w sobie elementu pewności. Ustawodawca uznał jednak, że z uwagi na zagrożenia, jakie niesie ze sobą posiadanie broni i konieczność ochrony społeczeństwa przed tymi zagrożeniami, można i należy brać pod uwagę właśnie przewidywania. Jest to pewien rodzaj ostrożności ze strony ustawodawcy, która to ostrożność, gdy chodzi o interes bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest z oczywistych względów uzasadniona. Organ trafnie przyznał w przedmiotowej sprawie prymat interesowi społecznemu nad interesem strony, ponieważ nie ma żadnej gwarancji, że skarżący, który kierował samochodem w stanie nietrzeźwości i wykazywał nadmierną porywczość wobec umundurowanych funkcjonariuszy nie zachowa się równie nieodpowiedzialnie posługując się bronią i tym samym spowoduje zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Należy przy tym zauważyć, że doniosłość problemu dotyczącego przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, których jednym ze znamion jest nietrzeźwość sprawcy dostrzegł ustawodawca, zmieniając brzmienie przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji (art. 1 pkt 10 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym - Dz. U. Nr 38, poz. 195 ze zm.). Od dnia 10 marca 2011 r., zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o broni i amunicji, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Podkreślenia wymaga, że posiadanie i używanie broni palnej stanowi sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Dostęp obywateli do broni został poddany istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu Państwa na stosowanie środków przymusu, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09 (orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazano, że pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, że swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Jako niezasadny należy ocenić zarzut skarżącego, iż zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2011 r. wydała osoba nieuprawniona. Powyższa decyzja została podpisana przez Eksperta w Wydziale Postępowań Administracyjnych Biura Prawnego Komendy Głównej Policji – D.A., który jak wynika z załączonej do akt administracyjnych decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w sprawie upoważnienia do wydawania decyzji i postanowień w niektórych postępowaniach administracyjnych, posiadał upoważnienie do wydawania w imieniu Komendanta Głównego Policji decyzji i postanowień w postępowaniach administracyjnych dotyczących pozwoleń na broń. W rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo przyjął, że nie było podstaw do uwzględnienia wniosku dowodowego z opinii biegłego z zakresu psychologii lub psychiatrii, ponieważ podstawą cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń nie były przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, że kontrolowane decyzje odpowiadają prawu, a wszystkie zarzuty skargi są bezpodstawne. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.