VI SA/Wa 1760/11

WyrokWSA w Warszawie2012-03-21

Skład orzekający: Pamela Kuraś – Dębecka, Andrzej Czarnecki, Zbigniew Rudnicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo ochronne na znak towarowy "fiszki" może zostać unieważnione w części dotyczącej materiałów do nauczania w postaci zadrukowanych karteczek, jeśli określenie "fiszki" ma charakter opisowy i nie posiada dostatecznych znamion odróżniających?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że określenie "fiszki" w odniesieniu do materiałów do nauczania w postaci zadrukowanych karteczek ma charakter opisowy i nie posiada dostatecznych znamion odróżniających, co uzasadnia unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy w tej części. Określenie to było używane w publikacjach specjalistycznych przed datą zgłoszenia znaku, wskazując na metodę nauczania opartą na karteczkach z problemem i rozwiązaniem, a zatem nie pozwala odróżnić towarów jednego przedsiębiorcy od towarów innych.
Stan faktyczny
Skarżący S. K. i J. P. wnieśli skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej, która unieważniła w części prawo ochronne na znak towarowy "fiszki" dla materiałów do nauczania w postaci zadrukowanych karteczek. Urząd Patentowy uznał, że określenie "fiszki" jest opisowe i nie posiada wystarczających znamion odróżniających, powołując się na publikacje specjalistyczne wskazujące na używanie tego terminu przed datą zgłoszenia znaku. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że znak jest oryginalny i odróżniający, a Urząd pominął ich argumentację.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2012 r. sprawy ze skargi S. K. i J. P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia w części prawa ochronnego na znak towarowy "fiszki" oddala skargę VI SA/Wa 1760/11 Uzasadnienie Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z dnia [...] marca 2011 r., na podstawie art. 129 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (j.t. Dz. U. Nr 49, poz. 508 ze zm.) – dalej jako p.w.p. – unieważnił prawo ochronne na znak towarowy FISZKI nr [...] udzielone na rzecz S. K., J. P. Wydawnictwo C. G. s.c. w G. w części dotyczącej materiałów do nauczania w postaci zadrukowanych karteczek - klasa 16, w pozostałej części oddalając wniosek i znosząc wzajemnie koszty postępowania między stronami. Decyzję wydano w następujących ustaleniach; Znak towarowy FISZKI został zgłoszony do ochrony [...] czerwca 2003 r. jako znak czarno-bały słowny, przeznaczony do oznaczania towarów: tablice arytmetyczne, książki w tym do nauczania, mapy, zeszyty, słowniki, materiały do nauczania z wyjątkiem aparatów, pudełka kartonowe i papierowe, reprodukcje graficzne (kl. 16); gry, karty do gry, układanki (kl. 28). Pismem z dnia [...] marca 2006 r. Urząd Patentowy poinformował, że na zgłoszony znak towarowy nie może zostać udzielone prawo ochronne ponieważ znak nie nadaje się do odróżnienia towarów, gdyż wskazuje na ich rodzaj i/lub przeznaczenie. W odpowiedzi S. K. i J. P. stwierdzili, że zgłoszony znak nadaje się do rejestracji dla towarów podanych w zgłoszeniu w klasie 16 wykreślając z nich "zeszyty", natomiast w klasie 28 dla wszystkich towarów zgłoszonych. Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. udzielił S. K. i J. P. prawo ochronne na zgłoszony słowny znak towarowy dla towarów w klasie nicejskiej tablice arytmetyczne, książki w tym do nauczania, mapy, słowniki, materiały do nauczania z wyjątkiem aparatów, pudełka kartonowe i papierowe, reprodukcje graficzne (kl. 16); gry zawarte w klasie 28 z wyłączeniem zawierających elementy zastępujące pieniądze w czasie gry, karty do gry, układanki (kl. 28). Ogłoszenia o rejestracji dokonano w WUP 06/07. Wnioskiem złożonym [...] stycznia 2010 r. M. J., na podstawie art. 129 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 p.w.p., wystąpił o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy FISZKI w części dotyczącej materiałów do nauczania (kl. 16) i układanki (kl. 28), jako określenia ogólnoinformacyjnego. Fiszki drukowane w programie nauczania języka obcego oraz sama ich możliwość drukowania umożliwia powtórkę poznanego słownictwa bez konieczności zaglądania do podręcznika. Na awersie fiszki umieszczone jest słówko (zwrot) z języka obcego, a na rewersie tłumaczenie w języku polskim. Ten sposób nauczania jest znany od wielu lat, jako metoda Celestyna Freineta. Taki rodzaj materiału dydaktycznego, pod nazwą Profesor Henry, pojawił się na rynku, a po czerwcu 2008 r. pojawiły się podobne produkty pod nazwą Profesor Klaus i Profesor Pedro. W opisie tych produktów użyto dla drukowanych karteczek nazwy "fiszki". Uprawnieni z rejestracji zażądali od wnioskodawcy zaprzestania używania określenia "fiszki" w programach PROFESOR pod groźbą wszczęcia postępowania sądowego. W odpowiedzi wnioskodawca zastąpił nazwę "fiszki" nazwą "flashcards" stwierdzając jednocześnie, że używanie tej nazwy jest mylące dla polskiego użytkownika, gdyż bardziej właściwe jest używanie nazwy "fiszki". Fiszki są materiałem służącym do nauczania, co podkreślano w wymienionych programach, a samo wyrażenie "fiszki" należy do słownictwa języka polskiego i ma określone znaczenie tożsame z przeznaczeniem towaru, na który jest nakładane. Fiszki są wyrazem powszechnie stosowanym i używanym w obrocie. Jako znak towarowy słowo to ma charakter wyłącznie informacyjny, mówiący o właściwościach i rodzaju towaru. Nie można zatem tym wyrażeniem zidentyfikować konkretnego przedsiębiorcy, a więc nie może być znakiem towarowym w sposób nieuprawniony ograniczającym prawa innych uczestników obrotu gospodarczego. Uzasadniając interes prawny wnioskodawca wskazywał na ograniczenie jego praw jako przedsiębiorcy do używania określenia "fiszki" w wymienionych programach PROFESOR. Na rozprawie [...] marca 2011 r. wnioskodawca zmodyfikował wniosek żądając unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak w zakresie: "materiałów do nauczania w postaci zadrukowanych karteczek" (kl. 16) oraz "układanek w postaci zadrukowanych karteczek" (kl. 28). W odpowiedzi na wniosek S. K. i J. P. podnosili, że znak towarowy FISZKI nie wskazuje rodzaju towaru ani jego przeznaczenia. Ich zdaniem wnioskodawca nie posiadał interesu prawnego w złożeniu wniosku o unieważnienie prawa ochronnego, gdyż nie oferuje towarów będących desygnatami produktu uprawnionych, a jedynie naśladuje ich produkt. Zdaniem uprawnionych fiszki, zeszyty i notatki są materiałami papierniczymi, biurowymi, a nie materiałami do nauczania, czy układankami. Kartoniki z umieszczonymi na nich słowami, zwrotami są przeznaczone do opanowania pamięciowego wiedzy i nie służą do pisania na nich notatek, gdyż są już zadrukowane. Określenie ich mianem "fiszki" nie spełnia funkcji informacyjnej ponieważ są dystrybuowane w zestawach do nauki. W dacie zgłoszenia znaku słowo "fiszki" nie było znane jako materiał do nauczania i zostało wypromowane dopiero przez uprawnionych. Podkreślano, że sprzeciw w używaniu wyrażenia "fiszki" nie odnosi się do kart w katalogach bibliotecznych lub do kart służących do notatek. Powołany przez wnioskodawcę pedagog Celestyn Freinet wprowadził do nauczania jedynie specjalistyczny termin "fiszki autokorektywne", a nie "fiszki". Używanie tego rodzaju fiszek w metodyce nauczania pod kontrolą nauczyciela nie ma nic wspólnego z nauką języka obcego za pomocą fiszek produkowanych przez uprawnionych. Wnioskodawca nie oferuje produktu będącego układanką, dlatego nie ma interesu prawnego w złożeniu wniosku. Natomiast towary produkowane przez uprawnionych nie są karteczkami drukowanymi przez wnioskodawcę. Publikacja powołana przez wnioskodawcę – wydawnictwo Helion "Jak szybko nauczyć się języków obcych?" ukazała się w 2008 r., tj. 5 lat po wprowadzeniu na rynek produktu uprawnionych, a zawarte tam sformułowania są "żywcem wyjęte" z ich katalogów, instrukcji czy reklam. Uprawnieni żądali zaprzestania reklamowania przez wnioskodawcę produktu, którego faktycznie nie oferują do sprzedaży, a jest on identyczny z produktem uprawnionych (pudełka z przekładkami z napisem "fiszki"). Po przeprowadzeniu rozpraw Urząd Patentowy wydał powołaną na wstępie decyzje administracyjną. Zdaniem organu M. J. wykazał interes prawny faktem żądania przez uprawnionych, S. K. i J. P. pod groźba wszczęcia postępowania sądowego, zaprzestania używania określenia "fiszki", co spowodowało utrudnienie wykonywanej działalności gospodarczej przez wnioskodawcę. Urząd Patentowy ustalając, czy w dacie zgłoszenia znaku do ochrony oznaczenie FISZKI funkcjonowało w obrocie jako nazwa ogólnoinformacyjna dla "materiałów do nauczania w postaci zadrukowanych karteczek" oraz "układanek w postaci zadrukowanych karteczek", odwołał się m.in. do definicji wyrażenia "fiszki" zawartej w Słowniku Języka Polskiego pod red. Stanisława Dubisza (Wydawnictwo PWN, Warszawa 2003) oraz do publikacji specjalistycznej dotyczącej metody nauczania francuskiego pedagoga Celestyna Freineta: "Freinet w Polsce. Próby realizacji koncepcji pedagogicznej C. Freineta w szkole polskiej" (WSiP, Warszawa, 1980, s. 93), w której to publikacji występuje określenie "fiszki samokontrolne (autokorektywne)" stwierdzając, że w świetle tej publikacji sporny znak towarowy jest oznaczeniem ogólnoinformacyjnym dla materiałów do nauczania w postaci zadrukowanych karteczek. Określenie "fiszki samokontrolne (autokorektywne)" dla tego rodzaju materiałów występuje również w Słowniku Pedagogicznym (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 1992) oraz wraz z opisem w publikacji Bogumiły Łuczak "Nauczanie integralne w klasach I – III z wykorzystaniem technik Freineta". Materiały te wskazują, że określenie "fiszki autokorektywne (samokontrole)" funkcjonowało w publikacjach polskich przed datą zgłoszenia znaku. Zdaniem Urzędu Patentowego tak definiowane fiszki są materiałem do nauczania w postaci zadrukowanych karteczek i nie ma znaczenia, że oferowane przez uprawnionych materiały do nauczania, zawierające karteczki opatrywane spornym znakiem towarowym, mogą w praktyce różnić się od fiszek autokorektywnych przez ich zadrukowanie obustronne, jak i bez znaczenia jest to, że znak składa się z jednego słowa "Fiszki", a nie z pełnej nazwy "Fiszki autokorektywne" lub "Fiszki samokontrole". Według opisu posługiwania się fiszkami w wymienionej publikacji "Freinet w Polsce..." uczeń ma do dyspozycji dwa zestawy kartoników – z pytaniami i poprawnym ich rozwiązaniem. Uczeń wyjmuje kartonik z pytaniem (poleceniem) i w zeszycie rozwiązuje je, a następnie wg tego samego numeru co polecenie odszukuje kartonik z poprawną odpowiedzią i sprawdza wykonaną pracę. Odwołując się do orzecznictwa wspólnotowego Urząd Patentowy stwierdził, że charakter odróżniający znaku należy oceniać w odniesieniu do towarów będących przedmiotem zgłoszenia. Zatem organ uznał, iż znak towarowy FISZKI, naniesiony na towar w postaci materiałów do nauczania - zadrukowanych karteczek, opisuje ten towar w wystarczający bezpośredni sposób. W branży materiałów do nauki, w szczególności do nauki języków obcych, określenie "fiszki" ma tożsame znaczenie przynajmniej dla części odbiorców w tym dla pedagogów, czy dla osób uczących się metodą Freineta. Dla tej kategorii odbiorców określenie "fiszki" będzie jedynie informacją o samym towarze i jego zawartości, nawet bez dodatkowego określenia "autokorektywne", tym bardziej, że sporny znak nie posiada żadnych dodatkowych elementów. Skoro zatem w analizowanej dziedzinie nie występuje inny rodzaj fiszek niż samokontrole, to dla odbiorców uczących się języka określenie to będzie kojarzone z omawianą metoda nauczania, a nie na przykład z fiszkami bibliotecznymi, katalogowymi lub z fiszkami jako znaczkami używanymi do płacenia w czasie gry. Sporny znak towarowy nie jest znakiem fantazyjnym, w którego części zawarta jest informacja o towarze. Nie jest również znakiem fantazyjnym, będącym zestawieniem dwóch elementów słownych, które samodzielnie pozbawione są charakteru odróżniającego, a więc nie spełnia ustawowych warunków rejestracji w zakresie podanym w zaskarżonej decyzji. Wystarczające jest także, w ocenie Urzędu Patentowego, stwierdzenie braku dostatecznych znamion odróżniających w odniesieniu do części potencjalnych odbiorców, zatem nie ma znaczenia, że pozostałe definicje terminu "Fiszki" nie odnoszą się do materiałów do nauczania w postaci zadrukowanych karteczek. Wystarczającym jest bowiem, że jedno ze znaczeń tego terminu jest opisowe dla wskazanego towaru. Zdaniem Urzędu Patentowego znak nie został zgłoszony z naruszeniem art. 129 ust. 1 pkt 1 p.w.p., gdyż przepis ten dotyczy odróżniającej zdolności abstrakcyjnej, a sporny znak taką zdolność posiada. Od decyzji S. K. i J. P. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o uchylenie decyzji w części dotyczącej materiałów do nauczania w postaci zadrukowanych karteczek (kl. 16) i zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji zarzucono naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez oparcie jej na błędnych ustaleniach i pominięcie argumentacji skarżących oraz przez brak analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie i stosownego uzasadnienia. Zarzucono również naruszenie art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. przez jego błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W ocenie skarżących Urząd Patentowy, z naruszeniem przepisów postępowania, oparł rozstrzygnięcie jedynie na metodzie nauki pedagoga Celestyna Freineta z pominięciem argumentacji skarżących. W dacie zgłoszenia słowo "fiszka" odnosiło się wyłącznie do katalogu bibliotecznego lub znaczka zastępującego pieniądze w czasie gry. Dopiero działania skarżących nadały temu określeniu również znaczenie kojarzone z działalnością ich firmy. Karteczki samokontrole (autokorektywne) nie są tożsame z używanymi przez skarżących. Nazwy "fiszki" skarżący nie stosują do samych karteczek lecz do złożonych zestawów do nauki, w których skład wchodzą dwustronnie zadrukowane kartoniki, specjalne pudełko z przegródkami oraz plastikowe etui, a także płyta CD. Urząd pominął argumenty skarżących, że w powszechnym rozumieniu "fiszki" nie mają nic wspólnego z materiałami do nauczania. Pominął również to, że w opracowaniu C. Freineta koncepcja nauczania nie miała nic wspólnego z nauką języków obcych. W tej koncepcji nie ma mowy o kartkach dwustronnie zapisanych, gdyż występują jedynie kartki z poleceniami i odpowiedziami. Udzielając prawo ochronne na sporny znak towarowy organ administracji badał wielokrotnie zgłoszenie, a zatem zmiana stanowiska narusza art. 8 k.p.a. Nie uzasadnił również, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., zaskarżonej decyzji ograniczając się wyłącznie do przedstawionej przez wnioskodawcę publikacji francuskiego pedagoga. Konsekwencją naruszeń przepisów postępowania było błędne zastosowanie przepisów art. 129 ust. 1 pkt 2 i art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Zdaniem skarżących opisowy charakter oznaczenia musi odnosić się bezpośrednio do towaru, a nie pośrednio, odbieranego drogą dedukcji (skojarzenia myślowego) nakierowanego na cechy tego towaru. Zgodnie z art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. znaki opisowe muszą składać się wyłącznie z cech opisujących towar. Natomiast sporny znak jest oryginalny i odróżniający w zwykłych warunkach odbioru. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 164 p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy może być unieważnione, w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa. Ustalając interes prawny wnioskującego M. J. o unieważnienie w części spornego prawa ochronnego na znak towarowy FISZKI Urząd Patentowy zasadnie wskazał na działania skarżących S. K. i J. P. wyrażające się żądaniami kierowanymi do wnioskodawcy o zaprzestanie używania nazwy "Fiszki" dla rozpowszechniania programu PROFESOR. Skutkiem tych żądań była zmiana przez M. J. nazwy "Fiszki" na "flashcards", a więc konieczność zmiany oznaczania produktu z czym przedsiębiorca nie zgadzał się uznając kierowane do niego żądania jako wkraczające w jego działalność gospodarczą. W tych warunkach, zdaniem Sądu w składzie orzekającym, należało uznać za trafne przyjęcie przez Urząd Patentowy, iż wnioskujący o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy wykazał się interesem prawnym. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowiły przepisy art. 129 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 p.w.p. - nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, które nie mają dostatecznych znamion odróżniających lub składają się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności. Skarżący zarzucając Urzędowi Patentowemu naruszenie tych przepisów podnosili w skardze, "że określenie "fiszki" jest używane dla dwustronnie zadrukowanych karteczek ze słówkami i zwrotami w języku obcym..." wskazując jednocześnie, że stosują "...nazwę "fiszki" nie dla karteczek, lecz dla złożonych zestawów do nauki, w których skład wchodzą dwustronnie zadrukowane kartoniki, specjalne pudełko z przekładkami do powtórzeń MEMOBOX oraz plastikowe etui, a także płyta CD". Należy zatem, zauważając niejaką sprzeczność skargi co do określenia przedmiotu zgłoszenia, stwierdzić, że pudełka kartonowe i papierowe zostały zidentyfikowane w zgłoszeniu jako odrębne towary dla oznaczania ich znakiem FISZKI. Jeżeli zatem znak towarowy FISZKI odnosi się do dwustronnie zadrukowanych karteczek ze słówkami i zwrotami w języku obcym, to argumentacja organu administracji nie była chybiona. Ten wniosek staje się uprawniony w świetle wykazu towarów i usług zgłoszonych przez skarżących. W zgłoszeniu tym pod spornym znakiem nie występuje towar w postaci "zestawu do nauki" składający się z dwustronnie zadrukowanych kartoników, specjalnego pudełka z przekładkami do powtórzeń MEMOBOX z plastikowym etui i płytą CD lecz (w zakresie będącym przedmiotem rozstrzygnięcia organu) odrębnie "materiały do nauczania z wyjątkiem aparatów" oraz odrębnie "pudełka kartonowe i papierowe". Zatem znakiem towarowym FISZKI oznaczono nie towar wskazywany w skardze lecz wymienione towary jako odrębne. W świetle powyższych uwag w istocie skarżący wiodą spór co do określania spornym znakiem towarowym produktu pod nazwą "materiały do nauczania z wyjątkiem aparatów" w postaci zadrukowanych karteczek do nauki języków obcych. Zdaniem skarżących ich produkt "materiały do nauczania z wyjątkiem aparatów" w postaci zadrukowanych karteczek oznaczany spornym znakiem FISZKI jest odmienny (zupełnie, jak podkreślano w skardze) od produktu "fiszki samokontrolne (autokorektywne)" wspomagające program PROFESOR. Jednakże to właśnie na potrzeby tego programu M. J. stosował nazwę "fiszki" z czym stanowczo nie zgadzali się skarżący. W tym miejscu zauważenia wymaga, co wynika z ustaleń Urzędu Patentowego, że nazwa "fiszki samokontrolne" ("fiszki autokorektywne") była używana w programie nauczania Celestyna Freineta już w roku 1980 (publikacja w Polsce) i do tej nazwy odwołuje się również Słownik Pedagogiczny z 1992 r., a więc obie te nazwy występują przed datą rejestracji spornego znaku. Stąd stwierdzenia skarżących o wprowadzeniu nazwy "fiszki" dla metody nauczania, dopiero skutkiem intensywnych działań marketingowych po zgłoszeniu znaku, nie można podzielić. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego należy uznać za trafny pogląd Urzędu Patentowego, iż zarówno nazwa "fiszki" dla "materiałów do nauczania" w postaci zadrukowanych karteczek, jak i ta sama nazwa stosowana w programach PROFESOR, odnosi się do metody nauczania. Słusznie więc organ administracji publicznej uznał, że nie ma w tym przypadku znaczenia czego owo nauczanie dotyczy. Chodzi bowiem o samą metodę opartą na zastosowaniu karteczek z zadaniem (problemem, słówkiem czy zwrotem w języku obcym) i z rozwiązaniem tego problemu (odpowiedzią). To, że karteczki samokontrole są zadrukowane jednostronnie, a karteczki skarżących dwustronnie nie zmienia faktu zastosowania właśnie takiej samej metody. W programach PROFESOR uczący się może trzymać w ręku dwie karteczki z pytaniem i z poprawną odpowiedzią lub tak jak przy produkcie skarżących jedną karteczkę z jednej strony zawierającą problem, a na drugiej stronie odpowiedź. W obu tych przypadkach będą to fiszki, tak określane na długo przed zgłoszeniem spornego znaku towarowego. Godzi się także podkreślić, że o nazwie produktu "fiszki" nie decyduje ilość karteczek służąca do nauki, lecz ich zastosowanie. Nie można zatem podzielić poglądu skarżących, na co zwracał uwagę Urząd Patentowy, że nieużywanie dla "materiałów do nauczania" w postaci zadrukowanych karteczek określenia "fiszki samokontrole (autokorektywne)" lecz użycie wyłącznie nazwy FISZKI jako znaku towarowego istotnie zmienia samo to pojęcie w taki sposób, iż nie określa przeznaczenia tych materiałów do nauczania. Urząd Patentowy badając sporny znak towarowy trafnie podkreślał, że jest to znak wyłącznie słowny, który nie zawiera określenia czysto fantazyjnego lecz nazwę rodzajową, a także nie jest to znak aluzyjny, gdyż wprost określenie to definiuje owe karteczki do nauki (materiał do nauczania - wg zgłoszenia). W związku z tym określenie "fiszki" i znak towarowy składający się wyłącznie z tego określenia nie odnosi się w sposób pośredni lub poprzez proces intelektualnego kojarzenia wymagającego u danej części nabywców szczególnego wysiłku dla przekształcenia sugestywnej lub emocjonalnej informacji w racjonalną ocenę, lecz wprost wskazuje na materiał do nauczania, którym są karteczki zawierając problem i jego rozwiązanie (przykładowo także decyzja WO UHRW z października 1998 r. Nr Odw. R-26/1998). Zatem sporny znak, jak stwierdził Urząd Patentowy i pogląd ten Sąd w składzie orzekającym podziela, wyłącznie opisuje towar, którym są karteczki do nauczania ("materiały do nauczania" w postaci owych karteczek). Znak towarowy, opisany w art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. , to znak który komunikuje wyłącznie i jedynie informacje o cechach towarów nim sygnowanych, przez co pozbawiony jest dostatecznych znamion odróżniających, bowiem nie pozwala odróżnić towarów jednego przedsiębiorcy od takich samych towarów pochodzących od innego przedsiębiorcy (por. M. Andrzejewski /w/ Prawo własności przemysłowej, Komentarz pod red. P. Kostańskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2010, s. 666). Wcześniej omówiono już kwestię, iż fiszki wg koncepcji skarżących i programów PROFESOR można zaliczyć do tożsamego rodzaju towarów. Znak towarowy, zgodnie z art. 120 ust. 1 p.w.p., ma odróżniać pochodzenia towarów jednego przedsiębiorcy od towarów innego przedsiębiorcy. Jeżeli zatem określenie "fiszki" w programie nauczania (języków obcych czy w zakresie innych dziedzin nauki, do nauczania których służy program PROFESOR) jest rozumiane jako materiał pomocniczy, będący karteczkami zawierającymi problem i jego rozwiązanie to, jak zasadnie uznał Urząd Patentowy, określenie to, zgodnie z art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p., oznacza przeznaczenie tego produktu nie posiadając jednocześnie dostatecznych znamion odróżniających w rozumieniu art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p. Jak podkreślał bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 kwietnia 2010 r. wydanym w sprawie VI SA/Wa 410/10 (teza: 2), który to pogląd Sąd w składzie orzekającym podziela: nie mają charakteru odróżniającego znaki opisowe, które przekazują informację o towarze, jego cechach, a nie jego pochodzeniu od oznaczonego przedsiębiorcy. Określenie "fiszki" było, jak wspomniano wcześniej, używane przed zgłoszeniem spornego znaku i to jak można dookreślić te fiszki – samokontrole, autokorektywne, sprawdzające, słówkowe, czy jeszcze inaczej – nie zmienia faktu, że będą to zawsze "fiszki" rozumienie przez uczących się, jako karteczki z problemem i jego rozwiązaniem. Urząd Patentowy odniósł się w zaskarżonej decyzji do materiału zgromadzonego w sprawie w tym również do argumentacji skarżących. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z zachowaniem przepisów proceduralnych, w tym wskazanych w zarzutach skargi. Zatem nie można było także uznać za zasadny zarzut skarżących o naruszeniu przez organ administracji przepisów postępowania. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło