II OZ 207/12

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-03-22

Skład orzekający: Maria Czapska - Górnikiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę może zostać uwzględniony, jeśli skarżący podnosi jedynie hipotetyczne obawy o znaczne szkody lub trudne do odwrócenia skutki, a nie przedstawia konkretnych zdarzeń uprawdopodabniających te okoliczności?
Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli skarżący podnosi jedynie hipotetyczne obawy dotyczące zagrożeń (np. włamanie, pogorszenie cyrkulacji powietrza, zwiększone ryzyko pożaru), które nie uzasadniają wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 PPSA. Ciężar dowodu w zakresie wykazania tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy i wymaga przedstawienia konkretnych zdarzeń.
Stan faktyczny
Skarżący B. G. złożył skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na nadbudowę i zmianę sposobu użytkowania poddasza oraz rozbudowę budynku. Wniósł o wstrzymanie wykonania tej decyzji, argumentując, że jej realizacja spowoduje trudne do odwrócenia skutki i znaczną szkodę, w tym pogorszenie warunków życia, ograniczenie cyrkulacji powietrza, pogorszenie ochrony przeciwpożarowej i przeciwwłamaniowej oraz zmniejszenie wartości rynkowej lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, uznając obawy skarżącego za hipotetyczne. Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie B. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2012 r. w przedmiocie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2250/11 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oraz zmianę sposobu użytkowania postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek skarżącego B. G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2011 r., utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2011 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej K. J. pozwolenia na nadbudowę i zmianę sposobu użytkowania na cele mieszkalne, poddasza zlokalizowanego w budynku przy ul. [...] w W. oraz rozbudowę wskazanego budynku poprzez budowę zewnętrznej windy. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zawierając w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący stwierdził, że jej wykonanie spowoduje dla niego trudne do odwrócenia skutki i znaczną szkodę powstałą w wyniku realizacji nadbudowy. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w tym art. 5 ust. 1 pkt 9 oraz podkreślono, że wykonanie przedmiotowej inwestycji może spowodować pogorszenie warunków życia w zajmowanym przez skarżącego lokalu przez ograniczenie cyrkulacji powietrza, ograniczenie ochrony przed włamaniem, pogorszenie ochrony przeciwpożarowej oraz zmniejszenie wartości rynkowej lokalu skarżącego. Pismem z dnia 26 października 2011 r. inwestor wniósł o oddalenie skargi i powyższego wniosku, a w przypadku zamiaru uwzględnienia wniosku wystąpił o uzależnienie wstrzymania wykonania decyzji od złożenia kaucji w wysokości 1.928.601,00 złotych na zabezpieczenie ewentualnych roszczeń. Skarżący z kolei wniósł o oddalenie żądania inwestora, co do uzależnienia wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę od złożenia kaucji i wskazał, że przedstawione koszty zostały poniesione przez inwestora jeszcze przed wydaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wskazując na treść art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.), uznał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, a zarzuty zawarte w skardze i w piśmie z dnia 17 listopada 2011 r. sprowadzają się do kwestionowania prawidłowości decyzji o pozwolenia na budowę i postępowania przed organami administracji architektoniczno- budowlanej. Samo zarzucanie decyzji, że jest ona obarczona wadami materialnymi nie oznacza, że uchybienia te spowodują dla skarżącego powstanie trudnych lub nieodwracalnych skutków. Ponadto na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie jest możliwa ocena, czy ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę jest prawidłowa, ponieważ taka ocenia stanowiłaby zniweczenie celu postępowania sądowoadministracyjnego, jakim jest kontrola legalności wydawanych przez organy aktów administracyjnych. Cytując treść art. 35a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), Sąd uznał, iż z jego brzmienia wynika, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji stanowić może dużą dolegliwość dla inwestora, mogącą nierzadko spowodować większą szkodę niż ta, jaka mogłaby wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. Zatem inwestor, który prowadzi proces budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, narażony jest na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie tylko w przypadku uwzględnienia skargi, ale również w razie wstrzymania wykonania decyzji. Wskazać należy, iż kaucja wyznaczona w trybie art. 35 a ww. ustawy, w razie uwzględnienia skargi, podlega zwrotowi, zaś w przypadku oddalenia skargi, przeznaczana jest na zaspokojenie roszczeń inwestora, przy czym w zawisłej sprawie w związku z rozmiarem planowanego przedsięwzięcia wysokość takiej kaucji byłaby znaczna. Tym samym również z tego względu, że skarżący zanegował możliwość wpłacenia ewentualnej kaucji, wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Analizując natomiast, czy w sprawie występują ustawowe przesłanki uzasadniające zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że nie dopatrzył się ich zaistnienia. Zdaniem Sądu pierwszej instancji podniesione przez skarżącego obawy o zagrożeniu włamaniem do lokalu, pogorszenie cyrkulacji powietrza, zwiększone zagrożenie pożarem mają charakter jedynie hipotetyczny i nie uzasadniają zaistnienia po stronie skarżącego wystąpienia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd doszedł do przekonania, że sporne zamierzenie inwestycyjne nie powoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody po stronie skarżącego. Zaskarżony akt nie rodzi też w ocenie Sądu trudnych do odwrócenia skutków. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie przywołanego wyżej art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. postanowił jak na wstępie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył B. G., wnosząc o jego zmianę poprzez wydanie postanowienia wstrzymującego wykonanie skarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że projekt budowlany stanowiący podstawę wydanej decyzji zwiera opinię dotyczącą ochrony przeciwpożarowej, która zawiera szereg odstępstw od przepisów techniczno- budowlanych, co pociąga za sobą konieczność stosowania rozwiązań zastępczych. Nieodwracalnym skutkiem w przypadku realizacji inwestycji byłoby obniżenie standardu bezpieczeństwa przeciwpożarowego lokalu skarżącego oraz przeciwwłamaniowej, co potwierdza w jego ocenie załączona opinia agencji ochrony osób i mienia. Nadto skarżący wskazał na skutki realizacji zamierzonej inwestycji, jak ograniczenie widoku z okien, pogorszenie cyrkulacji powietrza i dostępu światła słonecznego, co doprowadzi do wyrządzenia mu znacznej szkody, polegającej na istotnym obniżeniu przydatności lokalu do użytkowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Trafnie, zatem eksponuje Sąd pierwszej instancji okoliczność, że podniesione przez skarżącego obawy, również powtórzone w rozpoznawanym zażaleniu, o zagrożeniu włamaniem do lokalu, pogorszenie cyrkulacji powietrza, zwiększeniu zagrożenia pożarem mają charter hipotetyczny i nie uzasadniają zaistnienia po stronie skarżącego wystąpienia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Nie budzi wątpliwość fakt, że realizacja, na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę, zamierzenia budowlanego prowadzi często do trwałej zmiany, chociaż na różną skalę, otoczenia tej inwestycji. W ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę Sąd nie ocenia jednak prawidłowości wydania tej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, ale to czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowanie może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżącego. Nie chodzi tutaj przy tym o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację taką, w której powrót do stanu poprzedniego zmienionej w sposób istotny i trwały rzeczywistości będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków. O ile, zatem można przyjąć uwagi skarżącego, że realizacja inwestycji w sąsiedztwie skarżącego będzie się wiązać z pewnymi niedogodnościami dla skarżącego, o tyle nie można uznać, że okoliczności te, jak powyżej przytoczone, mają taki charakteru, jak wymagany jest przez art. 61 § 3 p.p.s.a. dla udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej. Z przedstawionych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło