II SA/Wa 2184/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2011 r. sprawy ze skargi B.B. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym oddala skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. B. od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sprawie odmowy wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym w W. przy Al. [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że lokal nr [...] przy Al. [...] w W. został przydzielony I. K. na podstawie imiennego nakazu z dnia [...] sierpnia 1972 r. w ramach rozkwaterowania z byłym mężem M. K. –rencistą wojskowym. Przy uwzględnieniu powierzchni mieszkalnej lokalu uwzględniono córki A. K. i B. K. obecnie B. I. U. wcześniej K. zmarła w dniu [...] października 2006 r. Pismem z dnia [...] marca 2010 r. B. B. zwróciła się do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. o ponowne rozpatrzenie jej wniosku dotyczącego wydania decyzji uprawniającej ją do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Swój wniosek uzasadniała problemami zdrowotnymi [...], które nie pozwalają podjąć stałej pracy. Wskazała, że od czasu do czasu pracuje na umowy zlecenia. Nie posiada żadnego innego mieszkania ani nieruchomości. Nagła śmierć matki uniemożliwiła procedurę wykupu mieszkania. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, odmówił B. B. wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy Al. [...] w W. Od decyzji ww. odwołała się, wskazując na swoją trudną sytuację materialną, a także podkreśliła, że leczy się w [...], co nie pozwala podjąć jej stałej pracy. Rozpoznając odwołanie organ podkreślił, że przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nakładają na Wojskową Agencję Mieszkaniową obowiązek zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych, a zatem zasób mieszkaniowy pozostający w dyspozycji Agencji przeznaczony jest co do zasady na potrzeby mieszkaniowe żołnierzy zawodowych. Wyjątek od tej zasady ustawodawca uregulował w art. 29 ww. ustawy. Stosownie do art. 29 ustawy, w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na czas oznaczony innej osobie niż żołnierz służby stałej. Z treści przepisu wynika, że warunkiem prawnej dopuszczalności przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym jest spełnienie dwóch ustawowych przesłanek wyjątkowości sytuacji oraz zgody Ministra Obrony Narodowej. Wobec powyższego, organ rozstrzyga w ramach uznania administracyjnego w granicach obowiązującego prawa, co oznacza że wydanie decyzji powinno być poprzedzone wyczerpującym zebraniem całego materiału dowodowego, dokładnym wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych, a także wszechstronnym i wnikliwym rozważeniem całokształtu materiału dowodowego. Dalej organ podkreślił, że istotny wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy ma sytuacja wyjątkowa osoby wnioskującej. Sytuacji wyjątkowej należy upatrywać w takich stanach i zdarzeniach, które w sposób oczywisty odbiegają od ogólnie akceptowanej normy. Chodzi tu o takie okoliczności, jak ciężka choroba, kalectwo, szczególnie trudna sytuacja życiowa, brak jakichkolwiek środków finansowych na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. O wyjątkowości sytuacji nie może przesądzać okoliczność niedysponowania własnym lokalem mieszkalnym. O wyjątkowości sytuacji strony nie świadczy też brak środków na zakup bądź na wynajęcie mieszkania we własnym zakresie. Wskazał ponadto, że B. B. miała zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, gdyż była współwłaścicielem nieruchomości przy ulicy [...] w W. Skoro sprzedała nieruchomość, to musiała dysponować środkami pieniężnymi z tego tytułu, które winna przeznaczyć na zaspokojenie swoich potrzeb mieszkaniowych. Organ wskazał, że leczenie się w [...] może stanowić dla strony sytuację wyjątkową, jednak z obiektywnego punktu widzenia jest to przesłanka, która dotyczy wielu osób, które dzięki odpowiedniemu leczeniu mogą funkcjonować w społeczeństwie. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podkreśliła swoją ciężką sytuację zdrowotną, która skutkuje niepełnosprawnością oraz trudną sytuację finansową. Wskazała, że wymieniony lokal nie znajduje się w zasobach kwater przeznaczonych wyłącznie na zakwaterowanie żołnierzy zawodowej służby stałej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami dotyczącymi postępowania. Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), który stanowi, że w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej może innej osobie niż żołnierz w służbie stałej za zgodą Ministra Obrony Narodowej wydać decyzję o prawie zamieszkiwania na czas oznaczony w lokalu mieszkalnym znajdującym się w dyspozycji tej Agencji. Organ prawidłowo wskazał, iż rozstrzygnięcie podejmowane na tej podstawie podlega uznaniu administracyjnemu. Zakres sądowej kontroli w takich sprawach sprowadza się do oceny w nich zgodności z prawem decyzji i poprzedzającego ją postępowania administracyjnego, nie może natomiast polegać na ingerowaniu w kwestie celowości i słuszności rozstrzygnięć wojskowych organów mieszkaniowych. Podstawowym warunkiem przedmiotowego zezwolenia jest zaistnienie "sytuacji wyjątkowej". Ustawodawca nie zdefiniował tego pojęcia i nie wskazał kryteriów, jakimi należy się kierować przy interpretowaniu jego znaczenia. Należy jednak mieć na uwadze, że punktem wyjścia wszelkiej interpretacji prawa jest wykładnia językowa. Jedną z podstawowych zasad takiej wykładni jest domniemanie języka potocznego, co oznacza, że jak długo to jest możliwe, należy nadawać zwrotom prawnym znaczenie występujące w języku potocznym, chyba że są dostateczne racje przypisywania im swoistego znaczenia prawnego (W. Lang, J. Wróblewski, S. Zawadzki, Teoria państwa i prawa, Warszawa 1986 r., s. 444). Odwołując się do słownikowego znaczenia słów "wyjątkowy" i "sytuacja", przyjąć należy, że na wyjątkowość sytuacji składa się bardzo rzadki, wyróżniający się czymś, szczególny, osobliwy zespół okoliczności, położenie, w jakim ktoś się znajduje, ogół warunków (t. 3 Słownika Języka Polskiego PWN, 1978, s. 803 i 387). Wyjątkowości sytuacji należy zatem upatrywać w takich stanach, zdarzeniach, które w sposób oczywisty odbiegają od typowych czy dość powszechnie występujących. Dlatego w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że adresatem przewidzianych w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu pozostającym w dyspozycji WAM mogą być osoby, które z uwagi na wyjątkowe okoliczności, takie jak ciężka choroba, kalectwo, brak jakichkolwiek środków finansowych, szczególnie trudna sytuacja życiowa, znaczne zasługi zmarłego żołnierza uprawnionego do lokalu, wymagają swoistej opieki organu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w postaci zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych. W takim aspekcie organ należycie przeanalizował sytuację życiową skarżącej i trafnie uznał, że nie można jej zakwalifikować do wyjątkowo trudnej. Brak dostatecznych środków na zakup własnego mieszkania oraz okoliczność, że mieszkanie zostało przewidziane do wykupu, nie przesądzają o wyjątkowości sytuacji skarżącej, gdyż w takim położeniu znajdują się tysiące obywateli naszego kraju. Jest to zatem zjawisko dość powszechne, a nie wyjątkowe. O wyjątkowości sytuacji nie może decydować fakt, że skarżąca leczy się z powodu [...]. Również bezsporne jest, że skarżąca była współwłaścicielką nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], która to nieruchomość została sprzedana. Ze sprzedaży posiadała środki finansowe, a zgodnie z racjonalnym postępowaniem powinna je przeznaczyć na zabezpieczenie swoich potrzeb mieszkaniowych, tym bardziej, że w chwili sprzedaży miała świadomość, iż do lokalu przy Al. [...] w W. nie posiadała tytułu prawnego. Stosownie do podanych okoliczności, w ocenie Sądu, sytuacji tej nie można uznać za "wyjątkową" w rozumieniu art. 29 cytowanej ustawy. Podkreślić należy, iż instytucja przyznania prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nie może być traktowana wyłącznie w kategoriach socjalnych. Zaspakajanie potrzeb mieszkaniowych rodzin o niskich dochodach należy do samorządu terytorialnego i nie ma jakichkolwiek podstaw do przerzucania takich obowiązków na organy WAM. Ponadto zadaniem Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jest przede wszystkim zabezpieczenie aktualnych i przewidywanych potrzeb mieszkaniowych żołnierzy w służbie stałej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.