I GZ 96/12
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-06-06
Skład orzekający: Janusz Zajda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka w likwidacji, która posiada aktywa i udzieliła pożyczki, może być zwolniona z kosztów sądowych w całości, pomimo posiadania środków finansowych na ich pokrycie?Ratio decidendi
Zażalenie spółki w likwidacji na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu. Spółka posiada wystarczające środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych, w tym aktywa obrotowe, środki pieniężne na rachunkach i w kasie, a także wierzytelności z tytułu udzielonych pożyczek. Sam fakt likwidacji spółki nie jest wystarczającą przesłanką do automatycznego przyznania prawa pomocy, a problemy finansowe przedsiębiorcy nie mogą każdorazowo skutkować obciążeniem Skarbu Państwa kosztami postępowania.Stan faktyczny
Spółka w likwidacji złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Do wniosku dołączyła dokumenty finansowe, z których wynikało, że posiada aktywa obrotowe, rachunek zysków i strat zamknięty zyskiem, a także udzieliła pożyczki. Referendarz sądowy i Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówili przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka jest w stanie ponieść koszty postępowania. Spółka wniosła zażalenie, podnosząc zarzut niepełnego rozpatrzenia materiału dowodowego i wskazując na wysokie koszty sądowe w innych sprawach.Rozstrzygnięcie
Oddalić zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. spółki z o.o. w likwidacji z siedzibą w Rz. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rz. z dnia 30 kwietnia 2012 r.; sygn. akt I SA/Rz 865/11 w zakresie oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. spółki z o.o. w likwidacji z siedzibą w Rz. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] października 2011 r.; nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie.
K. sp. z o.o. w likwidacji w dniu [...] stycznia 2012 r. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi.
Do wniosku dołączyła bilans pasywów i aktywów oraz rachunek zysków i start za lata 2010-2011, nadto podając, że nie posiada rachunków bankowych i deklarując posiadanie kapitału zakładowego w wysokości 50 000 zł, aktywów obrotowych wartości ponad 67 000 zł oraz brak środków trwałych. Z przedstawionych dokumentów wynikało, że stan pasywów w latach 2010-2011 był równy stanowi aktywów, natomiast rachunek zysków i strat zamknięty był zyskiem.
Spółka złożyła do akt sprawozdanie finansowe na dzień otwarcia likwidacji i poinformowała, że nie podzieliła jeszcze majątku, a na dzień likwidacji nie posiadała majątku nieruchomego do spieniężenia.
Postanowieniem z 22 marca 2012 r. referendarz sądowy w WSA w Rz. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym stwierdzając, że nie znalazł podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rz. postanowieniem z 30 kwietnia 2012 r. oddalił wiosek Spółki. Podniósł, że skarżąca bezkrytycznie wystąpiła z wnioskiem o zwolnienie jej od obowiązku uiszczenie kosztów sądowych, jakby sam fakt jej likwidacji za sprawą fakultatywnej uchwały wspólników był przesłanką udzielenia prawa pomocy. Stwierdził, iż nie można doprowadzić do sytuacji, aby jakiekolwiek problemy finansowe przedsiębiorcy każdorazowo skutkowały koniecznością obciążenia Skarbu Państwa kosztami postępowania sądowego. Po zbadaniu materiałów przedstawionych przez Spółkę stwierdził, że w aktualnej sytuacji jest ona w stanie ponieść całościowy ciężar wydatków związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym (tj. 2 507 zł).
W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka podniosła zarzut niepełnego rozpatrzenia przez WSA w Rz. przedstawionego materiału dowodowego. Podkreśliła, iż w trzech sprawach została zobowiązana do uiszczenia łącznego wpisu w kwocie 9 423 zł i nie ma możliwości wygospodarowania z posiadanych środków finansowych niezbędnych kwot.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie podlega oddaleniu, wobec braku uzasadnionych podstaw.
Argumenty Spółki są niespójne i nie dostarczają podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji w zakresie oceny sytuacji majątkowej Spółki. Z materiału dowodowego wynika, że skarżąca posiada środki finansowe na poniesienie wydatku związanego z wpisem sądowym. Zadeklarowana przez Spółkę wartość aktywów (ponad 67 000 zł) oraz posiadanego majątku (50 000 zł), wbrew argumentacji strony nie może pozostać bez wpływu na ocenę wniosku. Samo tylko postawienie Spółki w stan likwidacji nie może skutkować przyznaniem prawa pomocy. Należy zgodzić się z oceną Sądu pierwszej instancji, iż błędem jest uznanie, że wszelkie problemy finansowe przedsiębiorcy powinny każdorazowo skutkować koniecznością obciążenia Skarbu Państwa kosztami wszczętego przez stronę postępowania sądowego. Ponadto należy zauważyć, że skarżąca nie próbowała wykazać, że wobec trudności finansowych, na jakie się powołuje, podejmowała jakiekolwiek próby pozyskania środków na pokrycie kosztów sądowych.
Strona zadeklarowała, że posiadała rachunki bankowe, jednocześnie nie przedstawiając dokumentacji świadczącej o ich zamknięciu. Wątpliwości Sądu może zatem budzić nieujawnienie wysokości oszczędności zgromadzonych na rachunkach w momencie ich zamknięcia oraz brak informacji ze strony Spółki, co stało się z wypłaconymi oszczędnościami po zamknięciu rachunków bankowych.
Ponadto WSA w Rz. trafnie zauważył, że Spółka posiada znacznej wysokości wierzytelności. Z przedstawionego przez skarżącą bilansu wynika bowiem, że udzieliła pożyczki w kwocie 55 000 zł jednostkom powiązanym, a powołując się na trudności związane z odzyskiwaniem długu, nie przedłożyła dowodów, że czyni jakiekolwiek próby z tym związane. Z dokumentacji finansowej skarżącej wynika, że udzielając wspomnianej pożyczki dysponowała aktywami w kwocie 66 924,30 zł, natomiast po jej udzieleniu pozostała kwota 11 924,30 zł, przy czym 11 591,54 zł to środki w kasie i na rachunkach Spółki. Nadto, w bilansie sporządzonym na dzień [...] listopada 2011 r. (czyli już po wniesieniu skargi), w pozycji posiadanych środków pieniężnych i innych aktywów pieniężnych Spółka podała kwotę 17 181,79 zł, jako środki pieniężne w kasie i na rachunkach. Na marginesie wskazać należy, że własnością Spółki pozostaje także majątek w postaci samochodu. W tym stanie rzeczy nie można uznać, że skarżąca uprawdopodobniła swój wniosek w stopniu pozwalającym na przyznanie jej pomocy finansowej ze strony Skarbu Państwa.
Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło