I SA/Gd 171/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów sporządzenia kopii akt sprawy oddala skargę. Jak wynika z akt sprawy J.K. (dalej Skarżący), w toku prowadzonej kontroli podatkowej, pismem z dnia 28 października 2009 r., zwrócił się do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z wnioskiem o sporządzenie kserokopii określonych dokumentów. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej zrealizował złożony wniosek sporządzając kopie na 94 stronach i przesłał je na adres Skarżącego. Jednocześnie postanowieniem z dnia 5 listopada 2009 r. ustalił wysokość kosztów sporządzenia 94 stron kopii dokumentów w kwocie [...] zł i obciążył nimi Skarżącego. W zażaleniu złożonym na to postanowienie Skarżący podniósł, że w jego ocenie stawka za sporządzenie kserokopii jednej strony dokumentu, zastosowana przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej jest zawyżona i znacząco odbiega od cen stosowanych w punktach usługowych, które kształtują się na poziomie od 0,09 do 0,25 zł za stronę o formacie A-4, w zależności od ilości zamawianych kopii. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia, Dyrektor Izby Skarbowej, powołując treść przepisów art. 178 § 3, art. 267 § 1pkt 3 oraz art. 269 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), wskazał, że w toku postępowania kontrolnego Skarżący miał prawo żądać wydania kserokopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, licząc się przy tym z obowiązkiem poniesienia kosztów ich sporządzenia. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że ustawodawca wprowadził w Ordynacji podatkowej zasadę rozdziału kosztów postępowania między różne podmioty, wyszczególniając koszty obciążające stronę, nie określił jednak wyraźnie w każdym przypadku, w jaki sposób koszty te powinny być obliczone. W art. 269 Ordynacji podatkowej postanowiono jedynie, że organ podatkowy w postępowaniu podatkowym ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, które obowiązana jest ponieść strona, a także termin i sposób ich uiszczenia. Dalej organ drugiej instancji podkreślił, że koszt sporządzenia jednej kserokopii dokumentu nie został ustalony w sposób dowolny, ale na podstawie Zarządzenia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 6 maja 2002 r. Nr [...] (wraz z aneksem nr 1 z dnia 4 października 2007 r.). Dyrektor Izby Skarbowej zauważył przy tym, że organ podatkowy nie prowadzi działalności w zakresie usług kserograficznych, zaś czynności kserowania dokumentów dla podatników odbywają się sporadycznie. Tym samym nie można porównywać kosztów ponoszonych przez urząd z tytułu realizacji wniosków o sporządzenie kserokopii z kosztami jakie ponoszą firmy prowadzące działalność gospodarczą w zakresie usług kserograficznych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, J.K. wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 grudnia 2009 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 5 listopada 2009 r., w części dotyczącej zawyżonego ustalenia kosztów sporządzenia kserokopii z akt sprawy i obniżenie kosztu wykonania jednej sztuki jednostronnej kserokopii formatu A4 do wysokości maksymalnej 0,20 zł. W uzasadnieniu Skarżący ponowił argumentację przedstawioną w zażaleniu, że koszt sporządzenia kserokopii przez organ podatkowy znacznie odbiega od kosztów stosowanych na rynku usług kserograficznych. Ponadto podkreślił, że organ podatkowy nie poinformował go o wysokości kosztów sporządzenia kserokopii przed ich wykonaniem. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych aktów z prawem. W wyniku takiej kontroli akt może zostać uchylony w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm., określanej dalej jako p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności do tylko zarzutów i wniosków skargi. Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym zaskarżone postanowienie, wbrew zarzutom skargi, nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Skarga J.K. nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Przechodząc do rozważań dotyczących meritum sprawy, na wstępie przypomnieć należy treść przepisu art. 178 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania (§ 1). Czynności określone w § 1 dokonywane są w lokalu organu podatkowego w obecności pracownika tego organu (§ 2). Strona może także żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów (§ 3). Na podstawie przepisu art. 267 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej stronę obciążają koszty sporządzania odpisów i kopii, o których mowa w art. 178. Przy czym, w myśl przepisu art. 269 Ordynacji podatkowa organ podatkowy ustala, w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, które obowiązana jest ponieść strona, oraz termin i sposób ich uiszczenia. Analiza treści przytoczonych powyżej przepisów prowadzi do wniosku, że koszty sporządzenia odpisów lub kopii, obciążające stronę na podstawie art. 267 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, są bezpośrednio związane z realizacją zasady określonej w przepisie art. 178 § 1 i 3, zgodnie z którą strona ma prawo do wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Przepisy Ordynacji podatkowej nie określają natomiast ani wysokości, ani zasad ustalania kosztów sporządzania odpisów lub kopii, dając tym samym uprawnienie do ich ustalenia organowi podatkowemu. Oczywiście koszty te nie mogą być ustalone w sposób dowolny, powinny bowiem odzwierciedlać faktyczne koszty sporządzenia odpisów lub kopii. W rozpoznawanej sprawie koszty sporządzenia kserokopii dokumentów wskazanych przez Skarżącego we wniosku z dnia 28 października 2009 r., zostały ustalone przez organ podatkowy w wysokości wynikającej z Zarządzenia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 6 maja 2002 r. Nr [...] oraz aneks Nr 1 do tego zarządzenia z dnia 4 października 2007r. Wprawdzie koszty sporządzenia kserokopii przez organ podatkowy ustalone przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej odbiegają od kosztów stosowanych na rynku usług kserograficznych, trudno jednak uznać, że ustalone zostały one dowolnie. Zważyć bowiem należy, że organ podatkowy nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług kserograficznych, nie sposób zatem, jak tego chce Skarżący, porównywać kosztów sporządzenia kserokopii dokumentu przez organ podatkowy do kosztów stosowanych przez zakłady usługowe, prowadzące w tym zakresie działalność gospodarczą. Z tych samych przyczyn, organ podatkowy nie miał obowiązku informowania Skarżącego, bez jego inicjatywy w tej kwestii, o wysokości opłaty za sporządzenie kserokopii przed ich wykonaniem. Mając powyższe na względzie należało skargę oddalić w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).