VII SA/Wa 2726/11

WyrokWSA w Warszawie2012-03-27

Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Mirosława Pindelska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, której nieruchomość jest obciążona służebnością przejazdu i przechodu na rzecz działki, na której ma być realizowana inwestycja budowlana, ma przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli realizacja tej inwestycji nie wpływa na zakres tej służebności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Stwierdził, że realizacja inwestycji nie wpływa na zakres służebności przejazdu i przechodu, która obciąża nieruchomość skarżącej, a tym samym nie narusza jej interesu prawnego. W związku z tym, odmowa wszczęcia postępowania była zasadna.
Stan faktyczny
Skarżąca J.S. wniosła o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Wojewoda odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżąca nie jest stroną. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Wojewody. Skarżąca twierdziła, że jej interes prawny wynika z faktu, iż jej działka jest obciążona służebnością przejazdu i przechodu na rzecz działki inwestycji, a planowana budowa spowoduje intensywniejsze wykorzystanie jej działki. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2012 r. sprawy ze skargi J.S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem wydanym w dniu [...] października 2011r. na podstawie art. 138 § 1 Kpa utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011r. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił wszczęcia, na wniosek J.S., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] listopada 1998 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A.C. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wolnostojącego, parterowego z poddaszem użytkowym, bez podpiwniczenia i wbudowanym garażem na działce nr ewid. [...]przy ul. [...] w rejonie ul. [...] w [...]. Na powyższe postanowienie organu wojewódzkiego z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...] J.S., złożyła zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia oraz przeanalizowaniu akt sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zgodnie z art. 61a § 1 Kpa, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Stosownie do treści przepisu art. 28 Kpa, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie Wojewody [...] jest zgodne z prawem bowiem J.S. nie ma przymiotu strony niezbędnego dla skutecznego wszczęcia postępowania nadzorczego bowiem analiza akt wskazuje, że wnioskodawczyni J.S. nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji Burmistrza Gminy [...]z dnia [...] listopada 1998 r. Skarżąca wywodzi swój interes prawny z tytułu przysługującego jej prawa współwłasności zabudowanej działki nr ewid. [...] położonej w [...] przy ul. [...], co potwierdza Księga Wieczysta nr [...]. Z projektu zagospodarowania działki nr ewid [...]stanowiącego załącznik do decyzji z dnia 16 grudnia 1998r. wynika, że sporna inwestycja nie graniczy z działką nr ewid. [...], a realizacja zamierzonych przez inwestora prac – zwłaszcza mając na uwadze ich charakter – nie spowoduje jakiejkolwiek uciążliwości i utrudnienia, które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa, w możliwości korzystania przez stronę skarżącą z jej nieruchomości. W szczególności powyższe nie wynika z § 12 (dotyczącego odległości budynków o granicy działki budowlanej), § 13 (dotyczącego przesłaniania pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 23 (dotyczącego odległości zadaszonych osłon lub pomieszczeń z pojemnikami na odpadki stałe od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi) i § 36 (dotyczącego odległości pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników na nieczystości ciekłe i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do 10 m³), § 57 (dotyczącego nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 60 ust. 1 (dotyczącego m.in. nasłonecznienia pokoi mieszkalnych) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 1994r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995r. nr 10, poz. 46 z późn. zm.). Projektowane roboty nie są również związane z emisja ponadnormatywnych uciążliwości. Oprócz powyższego, dokumentacja projektowa nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej (przepis § 271 i n. w/w rozporządzenia), usytuowanych na nich obiektów (zarówno istniejących, jak i potencjalnych), jak również nie pozbawia powyższych nieruchomości dostępu do drogi publicznej oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja). W ocenie organu wnioskująca J.S. nie wskazała przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę jej żądania, nie wskazała też, w jaki sposób objęta decyzją inwestycja narusza jej indywidualny, konkretny interes prawny. Jedyną okolicznością, która w ocenie wnioskującej daje jej uprawnienie do żądania stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w przedmiocie pozwolenia na budowę – jaką wskazała we wniosku był fakt, iż działka będąca jej własnością o nr ewid. [...] obciążona jest służebnością przejazdu i przechodu pasem o szerokości 3 m na całej długości od strony południowej na rzecz właścicieli działki objętej inwestycją tj. działki o nr ewid. [...], a wobec tego zdaniem wnioskującej planowana budowa spowoduje intensywniejsze wykorzystanie jej działki. W ocenie organu okoliczność obciążenia działki wnioskującej służebnością gruntową nie ma żadnego wpływu dla ustalenia jej interesu prawnego w niniejszej sprawie. Organ podkreślił, że kwestie powstałe w wyniku podziału nieruchomości zarówno władnącej jak też obciążonej oraz zmianę sposobu wykonywania służebności w razie podziału nieruchomości ustawodawca reguluje art. 290 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964r. nr 16, poz. 93 z późn. zm.), który stanowi, że w razie podziału nieruchomości władającej służebność utrzymuje się w mocy na rzecz każdej z części utworzonych przez podział; jednakże gdy służebność zwiększa użyteczność tylko jednej lub kilku z nich, właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zwolnienia jej od służebności względem części pozostałych. Zatem kwestia dotycząca ustanowionej służebności gruntowej może być rozpoznana jedynie na drodze sądowej o charakterze cywilnym, natomiast spór natury cywilno-prawnej nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego. Niezależnie od powyższego, w ocenie organu realizacja inwestycji pozostaje bez najmniejszego wpływu na treść ustanowionego prawa służebności przejazdu i przechodu przez działkę nr ewid. [...]. Innymi słowy, realizacja spornego obiektu nie kształtuje sfery uprawnień i obowiązków, które wynikają z powyższej służebności. Zakres tychże uprawnień i obowiązków pozostaje niezmienny niezależnie od zakresu projektowanych robót budowlanych. Ewentualne skutki realizacji spornej inwestycji tj. np. zwiększenie intensywności korzystania ze służebności przez użytkowników działki nr ewid. [...]– mają wyłącznie charakter okoliczności faktycznych i jako takie nie mogą być postrzegane w kategoriach interesu prawnego wnioskującej. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wniosła J.S.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Wojewody [...] pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi naruszenie art. 28 Kpa, podnosząc, że inwestycja na działce o nr ewid. [...]w sposób oczywisty wpływa na sferę posiadanych przez skarżącą szeroko rozumianych uprawnień i obowiązków związanych z prawem własności nieruchomości, w szczególności w zakresie ustanowionej na nieruchomości skarżącej służebności przejazdu i przechodu dla działki nr ewid. [...]. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, a więc prawidłowość zastosowania przepisów prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydawania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Biorąc pod uwagę powyższą regulację, należy uznać, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, wobec czego skargę należy uznać za niezasadną. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] wydane w dniu [...] sierpnia 2011r., odmawiające wszczęcia na wniosek J.S. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy [...]z dnia [...] listopada 1998 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A.C. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Sąd w pełni podziela stanowisko organu, że J.S. nie jest stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Obszar oddziaływania inwestycji biorąc pod uwagę zapis art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego nie obejmuje swym zakresem działki nr [...] – należącej do skarżącej. Działka ta nie sąsiaduje bowiem z nieruchomością inwestora. Inwestycja nie ogranicza skarżącej w możliwości zagospodarowania własnej działki, nie ma też wpływu na treść służebności gruntowej, którą obciążona jest nieruchomość skarżącej bowiem nie wpływa na zakres wynikających z niej obowiązku. W związku z tym, że zgodnie z art. 157 § 2 Kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności, wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, po otrzymaniu wniosku o wszczęcie postępowania nadzorczego obowiązkiem organu było ustalić, czy żądanie wszczęcia postępowania wniósł podmiot posiadający przymiot strony w tym postępowaniu. Przedmiotowy wniosek skarżącej dotyczył decyzji wydanej w przedmiocie pozwolenia na budowę, a wobec tego interes prawny wnioskującej – konieczny dla skutecznego zainicjowania postępowania nadzorczego – należało ocenić na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, iż stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Stosownie zaś do art. 3 pkt 20 ustawy – przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Dokonując oceny pod kątem w/wskazanego przepisu organ prawidłowo w ocenie sądu – ustalił, że ani skarżąca (ani poprzedni właściciel działki nr [...] – S.M.) nie była stroną w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie pozwolenia na budowę, nie ma też interesu prawnego, koniecznego dla wszczęcia postępowania nieważnościowego dotyczącego tej decyzji. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło