I OSK 1516/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. O od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 129/12 odrzucającego skargę J. O na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] listopada 2011 r. w przedmiocie usunięcia z ewidencji kierowcy punktów karnych postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Pismem z dnia [...] września 2011 r. skierowanym do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. J. O wezwał organ na podstawie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), do usunięcia naruszenia prawa poprzez wykreślenie z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego wpisu ostatecznego 6 punktów dotyczącego zdarzenia z dnia 17 marca 2010 r. Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. Komendant Wojewódzki Policji w B. odmówił usunięcia z ewidencji kierowcy 6 punktów ostatecznych, uzasadniając swoje stanowisko oraz pouczając skarżącego o możliwości wniesienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu. Wskazane wyżej pismo zostało doręczone zgodnie z treścią pisma skarżącego z dnia [...] września 2011 r. na adres Kancelarii [...]sp. k. w T. - dnia [...] listopada 2011 r. Kolejnym pismem z dnia [...] listopada 2011 r. skarżący ponownie wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa w taki sam sposób, jak opisany w piśmie z dnia [...] września 2011 r. W odpowiedzi na powyższe pismo Komendant Wojewódzki Policji w B. pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. poinformował skarżącego o tym, że podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko. Pismo to zostało doręczone skarżącemu w dniu 27 grudnia 2011 r. W dniu 26 stycznia 2012 r. J. O złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy za pośrednictwem Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. skargę na czynność tego organu dotyczącą odmowy usunięcia z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego wpisu ostatecznego 6 punktów zaewidencjonowanych na podstawie mandatu karnego serii CK nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. wnosząc o jej uchylenie i stwierdzenie bezskuteczności wpisu punktów. Skarżący wniósł również o uznanie istnienia po stronie organu obowiązku usunięcia punktów z ewidencji. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Uzasadniając swoje stanowisko w zakresie dotyczącym odrzucenia skargi organ wskazał, że została ona wniesiona po terminie wskazanym w art. 53 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 129/12, odrzucił skargę jako wniesioną po upływie terminu. Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie skarżący winien złożyć skargę w terminie 30 dni od dnia 24 listopada 2011 r., to jest od dnia doręczenia mu odpowiedzi organu z dnia 18 listopada 2011 r. na jego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 16 września 2011 r. Zdaniem Sądu termin do wniesienia skargi na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy liczyć od momentu skierowania pierwszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W ocenie Sądu nie można traktować instytucji wezwania jako czynności niewywołujacej żadnych skutków prawnych, która może być powtarzana bez ograniczeń. Taki pogląd zdaniem Sądu pozbawiałby to działanie znaczenia prawnego, stanowiłby zaprzeczenie jego istoty i powodowałby destabilizację obrotu prawnego, zamiast poprawiać jego bezpieczeństwo. Wobec tego Sąd uznał, że złożenie skargi w dniu 26 stycznia 2012 r. nastąpiło z uchybieniem terminu, co musiało skutkować jej odrzuceniem. Od tego postanowienia skargę kasacyjną złożył J. O zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, to jest: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wydanie nieprawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, to znaczy odrzucenie skargi w sytuacji, gdy strona wniosła skargę w przewidzianym prawem terminie; 2) art. 133 § 1 w związku z art. 166 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez wydanie wyroku z pominięciem złożonego do akt sprawy stanowiska strony wyrażonego w piśnie z dnia 16 lutego 2012 r.; 3) art. 133 § 1 w związku z art. 166 powołanej ustawy, poprzez wydanie wyroku z pominięciem przy orzekaniu znajdującego się aktach sprawy podania skarżącego z dnia 16 września 2011 r. obejmującego żądanie wykreślenia zaewidencjonowanych w stosunku do strony punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego oraz pisma Komendy Wojewódzkiej Policji w B. z dnia [...] września 2011 r., 4) art. 141 § 4 w związku z art. 166 powołanej ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu wyroku do treści pisma Komendy Wojewódzkiej Policji w B. z dnia 29 września 2011r. oraz brak odniesienia się do argumentów zawartych w złożonym do akt sprawy piśmie z dnia [...] lutego 2012 r. 5) art. 53 § 2 powołanej ustawy, poprzez niesłuszne przyjęcie, iż pismo organu administracji z dnia [...] listopada 2011 r. stanowi odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, od której obliczać należy bieg terminu do wniesienia skargi, podczas gdy pismo to stanowi w istocie rzeczy czynność z zakresu administracji publicznej obejmującą odmowę wykreślenia zaewidencjonowanych w stosunku do strony punktów przyznawanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego; 6) art. 53 § 2 powołanej ustawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na niesłusznym przyjęciu, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi; 7) art. 112 w związku z art. 8 i 9 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy strona działała w zaufaniu do pouczenia zawartego w piśmie organu administracji z dnia [...] listopada 2011 r.; 8) art. 58 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że skargę należało odrzucić. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że pismo organu administracji z dnia 18 listopada 2011 r. nie stanowi odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, dlatego też – w ocenie skarżącego– dniem w którym rozpoczynał się bieg terminu do złożenia skargi nie jest dzień doręczenia pisma z dnia 18 listopada 2011 r., to jest dzień 24 listopada 2011 r., lecz termin ten należy liczyć od dnia 27 grudnia 2011 r. to jest od doręczenia skarżącemu pisma organu z dnia 21 grudnia 2011 r. o podtrzymaniu wcześniejszego stanowiska. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 wskazanej wyżej ustawy, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Istotną kwestią w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy pismo organu z dnia 18 listopada 2011 r. stanowi odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i czy od dnia jego doręczenia skarżącemu, to jest od dnia 24 listopada 2011 r. rozpoczął swój bieg termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Na wstępie wskazać należy, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi jednokrotnie, co oznacza, że następne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu tego przepisu. Bez znaczenia pozostaje przy tym nazwa pisma, gdyż podstawowym elementem kwalifikującym pismo jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest zakwestionowanie zaskarżonego aktu. Zatem nie można instytucji wezwania do usunięcia naruszenia prawa traktować jak czynności nie wywołującej żadnych skutków prawnych, mogącej być powtarzaną wielokrotnie bez ograniczeń, na co zasadnie wskazał Sad pierwszej instancji. Taki pogląd pozbawiałby owe wezwanie znaczenia prawnego, byłby zaprzeczeniem jego istoty i powodowałby destabilizację obrotu prawnego, zamiast poprawiać bezpieczeństwo tego obrotu. Ponadto takie rozumienie wezwania stawiałoby wnoszących skargi do sądu administracyjnego na podstawie tego przepisu w pozycji bardziej uprzywilejowanej, niż inne podmioty wnoszące skargi na podstawie innych przepisów. Byłoby to sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa. W niniejszej sprawie skarżący pismem z dnia 16 września 2011 r. wezwał Komendanta Wojewódzkiego w B. do usunięcia naruszenia prawa, a organ pismem z dnia [...] listopada 2011 r. udzielił odpowiedzi na to wezwanie pismem z dnia [...] listopada 2011 r., stosownie pouczając skarżącego o przysługującym mu trybie zaskarżenia. Tę odpowiedź organu skarżący otrzymał w dniu [...] listopada 2011 r. i od tego też dnia należy liczyć termin 30 dni do złożenia skargi, na co zasadnie wskazał Sąd pierwszej instancji. Zatem należy przyznać rację wywodom zawartym w zaskarżonym postanowieniu Sądu pierwszej instancji w zakresie, w jakim podniesiona została bezskuteczność ponownego wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia 29 listopada 2011 r. w sytuacji, w której skarżący wyczerpał już ten tryb Wobec tego uznać należy, że prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że skarga złożona w niniejszej sprawie w dniu 26 stycznia 2012 r. została wniesiona z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 53 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co musiało skutkować jej odrzuceniem. To zaś oznacza, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił, jak w sentencji.