VI SA/Wa 218/12
WyrokWSA w Warszawie2012-03-28
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Piotr Borowiecki, Zdzisław Romanowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego (np. mleka koziego z dodatkiem mleka krowiego) podlega karze pieniężnej, nawet jeśli zafałszowanie nie było celowe lub wynikało z przypadkowego skażenia?Ratio decidendi
Odpowiedzialność za wprowadzenie do obrotu zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego ma charakter obiektywny. Samo stwierdzenie faktu wprowadzenia takiego produktu do obrotu jest wystarczające do nałożenia kary pieniężnej, niezależnie od winy producenta (umyślnej lub nieumyślnej). Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych nie przewiduje badania winy jako przesłanki do nałożenia kary, a jedynie przy wymiarze jej wysokości.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych stwierdził w mleku kozim UHT obecność mleka krowiego, co zakwalifikowano jako zafałszowanie produktu. Organ I instancji nałożył na Okręgową Spółdzielnię Mleczarską "W." karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. GIJHARS, po rozpoznaniu odwołania, uchylił decyzję organu I instancji i sam wymierzył karę w tej samej wysokości, wskazując na naruszenie przepisów ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym konieczność udowodnienia celowego działania producenta.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2012 r. sprawy ze skargi O. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
W dniach [...] lipca 2011 r. oraz [...] września 2011 r. pracownicy [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przeprowadzili kontrolę w zakresie jakości handlowej mleka i jego przetworów w Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej "W." z siedzibą w S. (Upoważnienie do przeprowadzenia kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r., znak sprawy: [...]).
W toku postępowania kontrolnego dokonano kontroli m.in. następujących produktów:
- [...] Mleko kozie UHT a' 1 l - wielkość partii wyprodukowanej: 6996 1 (6996 szt.), wielkość partii magazynowej: 4718 1 (4718 szt.), data produkcji partii: 21.06.11 r., najlepiej spożyć przed: 21.12.2011 r., nr partii: 24 UHT1 172 (godzina nalania), kraj pochodzenia Polska (dalej: "Mleko kozie a' 1 l 172"),
- [...] Mleko kozie UHT a' 500 ml, wielkość partii wyprodukowanej: 4848 1 (9696 szt.), wielkość partii magazynowej: 2336 1 (4672 szt.), data produkcji partii: 21.06.11 r., najlepiej spożyć przed: 21.12.2011 r., nr partii: 23 UHT1 172 (godzina nalania), kraj pochodzenia Polska (dalej: "Mleko kozie a'500 ml").
Przeprowadzone badania laboratoryjne wykazały nieprawidłowości polegające na:
- w przypadku Mleka koziego a' 1 l 172 zaniżonej gęstości mleka w stosunku do zadeklarowanej w Specyfikacji Produktu 8.2/01/00/30-DKJ (zadeklarowane: nie mniej niż 1,0280 g/ml, wartość zbadana: 1,0269) oraz na wykryciu mleka krowiego w ilości 1,6 % (stwierdzono DNA specyficzny dla krowy, Sprawozdanie z badań nr [...] z dn. [...].08.2011 r.).
- w przypadku Mleka koziego a' 500 ml zaniżonej gęstości mleka w stosunku do zadeklarowanej w Specyfikacji Produktu 8.2/01/00/30-DKJ (zadeklarowane: nie mniej niż 1,0280 g/ml, wartość zbadana: 1,0270) oraz na wykryciu mleka krowiego w ilości 2,0 % (stwierdzono DNA specyficzny dla krowy, Sprawozdanie z badań nr [...] z dn. [...].08.2011 r.).
Ponadto [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych uzyskał od [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w W. zawiadomienie o wykryciu mleka krowiego w Mleku Kozim UHT a' 1 l, termin przydatności do spożycia 17 wrzesień 2011 r., nr partii: 23 076 (dalej: "Mleko kozie a' 1 l 076), wyprodukowanym przez Okręgową Spółdzielnię Mleczarską "W." z siedzibą w S., w wysokości 1,17 % (sprawozdanie z badań z dnia 16 maja 2011 r., nr 172/2011, oraz sprawozdanie z badań z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...]) podczas kontroli przeprowadzonej w dniach [...]-[...] kwietnia 2011 r. w firmie T. sp. z o.o., ul. [...] , [...], wykonującej działalność przy ul. [...] we [...] (Protokół kontroli znak: [...]).
Powyższe zawiadomienie stanowiło asumpt do wszczęcia niniejszego postępowania kontrolnego.
W związku ze stwierdzeniem zafałszowania Mleka koziego a' 1 l 172, Mleka koziego a' 1 l 076 oraz Mleka koziego a' 500 ml organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w dniu 21 lipca 2011 r., zakończone wydaniem decyzji w dniu [...] września 2011 r., znak: [...], wymierzającej Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej "W." z siedzibą w S. kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno - spożywczego zafałszowanego.
Według organu I instancji zakwestionowane partie Mleka koziego a' 1 l 172, Mleka koziego a' 1 l 076 oraz Mleka koziego a' 500 ml stanowią artykuł rolno-spożywczy zafałszowany, gdyż zostały w nim wprowadzone zmiany mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu. W w/w produktach przedsiębiorca wprowadził niezgodne z prawdą dane w zakresie składu podając, iż produkt składa się w całości z mleka koziego.
W odwołaniu od powyższej decyzji Spółdzielnia Mleczarska W. wskazała, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu, iż zakwestionowane w decyzji produkty zostały zafałszowane. Podniosła, że organ I instancji nie zdołał udowodnić celowości w działaniu producenta polegającej na świadomym dolewaniu mleka krowiego do mleka koziego, która stanowi jedną z przesłanek zafałszowania artykułu rolno- spożywczego. W związku zaś z brakiem zawinienia na producenta nie może zostać nałożona kara za zafałszowanie produktu. Sama ocena zaś stopnia zawinienia narusza zdaniem strony art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a.
Strona wskazuje także na niepewność pomiaru uzyskanego przez Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w K. oraz Laboratorium Analityczno - Kontrolne UOKiK w W. w badaniu zakwestionowanych partii na obecność mleka koziego oraz na niedoskonałość zastosowanej metodyki.
Na potwierdzenie tezy, iż producent nie dodaje celowo mleka krowiego do mleka koziego przywołuje niewielkie zyski ekonomiczne, jakie mogłaby uzyskać w ten sposób, co czyniłoby ten proceder nieopłacalnym oraz na wyniki badań przeprowadzone przez niezależne laboratorium, które nie wykazało obecności genów charakterystycznych dla mleka krowiego w Mleku kozim a' 1 l oraz Mleku kozim a' 500 ml.
Strona podnosi, iż szybkie testy przeprowadzane przy każdej dostawie mleka mogą być obarczone błędem. Producent twierdzi, iż skażenie kilku partii może być przypadkowe, gdyż wyniki pomiarów wykonywane w/w testami mogą być obarczone błędem systematycznym tzn. powtarzalnym, błędem instrumentalnym lub błędem, co do metody. Na skład mleka mogą mieć również wpływ pora roku, rodzaj, struktura stada oraz sposób żywienia.
Strona załączyła do odwołania wyniki badań laboratoryjnych Mleka koziego UHT a' 1 l, najlepiej spożyć przed: 17.09.2011, nr partii: 23 UHT 1 076 (godzina nalania), kraj pochodzenia Polska (sprawozdanie z badań z dnia [...] października 2011 r., nr: [...]), przeprowadzone przez Laboratorium Analityczne J. sp. z o.o., ul. [...], [...] (dalej: "Laboratorium Analityczne").
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (GIJHARS) decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 3 pkt 10 lit. a - c, art. 4 ust. 1, art. 40a ust. 1 pkt 4, art. 40a ust. 4, art. 40a ust. 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, z późn. zm.) i art. 3 pkt 8, art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 16, art. 17 ust. 1 rozporządzenia UE nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L31 z 1.02.2002, str. 1 z późn. zm.) uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji oraz wymierzył Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej "W.", ul. [...], [...], karę pieniężną w wysokości 10 000 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych) za wprowadzenie do obrotu partii artykułów rolno - spożywczych zafałszowanych, tj.:
- [...] Mleko kozie UHT a' 1 l - wielkość partii wyprodukowanej: 6996 1 (6996 szt.), wielkość partii magazynowej: 4718 1 (4718 szt.), data produkcji partii: 21.06.11 r., najlepiej spożyć przed: 21.12.2011, nr partii: 24 UHT1 172 (godzina nalania), kraj pochodzenia Polska,
- [...] Mleko kozie UHT a' 500 ml, wielkość partii wyprodukowanej: 4848 1 (9696 szt.), wielkość partii magazynowej: 2336 1 (4672 szt.), data produkcji partii: 21.06.11 r., najlepiej spożyć przed: 21.12.2011, nr partii: 23 UHT1 172 (godzina nalania), kraj pochodzenia Polska,
- Mleko Kozie UHT a' 1 l, termin przydatności do spożycia 17 wrzesień 2011 r., nr partii: 23 076.
W uzasadnieniu decyzji GIJHARS wskazał, że uchylenie zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie, co do istoty nastąpiło z powodu nieumieszczenia w sentencji decyzji organu I instancji dokładnego określenia partii produktów, które zostały zafałszowane przez producenta.
Odwołując się do art. 4 ust. 1, art. 3 pkt 10, lit. b ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych stwierdził, że podanie w oznakowaniu przedmiotowych produktów informacji, że jest to "Mleko kozie" kiedy w produktach tych stwierdzono obecność mleka krowiego, jest podaniem nazwy niezgodnej z prawdą a zatem mamy do czynienia z produktem zafałszowanym. Nie ma przy tym znaczenia, że działanie producenta było niezamierzone, gdyż produkt odmienny od użytej w oznakowaniu nazwy jest obiektywnie produktem zafałszowanym.
W ocenie organu Mleko kozie z dodatkiem mleka krowiego (1,17 %, 1,6 % oraz 2 %) należy kwalifikować jako produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany mające na celu ukrycie rzeczywistego składu produktu, o którym mowa w art. 3 pkt 10 ustawy o jakości artykułów rolno-spożywczych. Strona produkowane przez siebie Mleko kozie a' 1 l 172, Mleko kozie a' 1 l 076 oraz Mleko kozie a' 500 ml oznacza jako produkty zawierające wyłącznie mleko kozie, nie umieszczając w oznakowaniu informacji o dodatku mleka krowiego. W składzie przedmiotowych produktów zostały zatem wprowadzone zmiany, które ukryły jego rzeczywisty skład.
Zdaniem organu, zmiana ta w istotny sposób narusza interesy konsumentów, gdyż mleko krowie jest nie tylko tańsze, ale posiada zupełnie inne właściwości. Mleko kozie posiada specyficzny smak, zawiera małą ilość laktozy, więc organizm lepiej je trawi, posiada większe od mleka krowiego wartości odżywcze. Mleko kozie w przeciwieństwie do krowiego nie zawiera składników alergennych. Spożywanie przez konsumentów uczulonych na mleko krowie mleka koziego zafałszowanego mlekiem krowim wiąże się z zagrożeniem dla ich zdrowia.
W ocenie GIJHARS dodanie mleka krowiego do mleka koziego, narusza art. 3 pkt 10 oraz 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, a także art. 5 ust. 1, art. 8, art. 17 ust. 1 rozporządzenia ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, bowiem zasadą prawa żywnościowego jest ochrona konsumenta.
Skład zadeklarowany przez producenta odbiega od rzeczywistości i przez to wprowadza konsumenta w błąd, niepozwalając mu na dokonanie świadomego wyboru w zakresie spożywanej żywności. Nie ma przy tym znaczenia wielkość popełnionych uchybień.
Organ podkreślił, że stosownie do art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania przestrzegania tych wymogów.
W związku z czym artykuły rolno-spożywczej powinny być zgodne z wymaganiami jakości handlowej na każdym etapie produkcji. Z obowiązków wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego producent nie może być zwolniony.
Zdaniem GIJHARS producent nie dołożył należytej staranności wymaganej od profesjonalisty w danych warunkach. Z ustaleń kontroli wynika, że przez swoje zaniedbanie wprowadził on do obrotu artykuły rolno-spożywcze niespełniające wymagań jakości handlowej. Z tego względu stopień zawinienia należy określić jako znaczny.
GIJHARS nie zgodził się z odwołującą, że do stwierdzenia zafałszowania artykułu rolno-spożywczego nie jest wystarczające wprowadzenie do obrotu artykułu o niewłaściwej jakości handlowej, w tym o niewłaściwym składzie wprowadzającym konsumenta w błąd. Wymagana jest ponadto celowość działania producenta.
W tym zakresie organ podkreślił, że kara pieniężna, o której mowa w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, jest sankcją administracyjną, którą organ kontrolny jest zobowiązany zastosować w każdym przypadku stwierdzenia wprowadzenia do obrotu artykułu niespełniającego wymagań jakości handlowej.
W związku z tym produkty o nazwie: Mleko kozie a' 500 ml oraz Mleko kozie a' 1 l należy uznać za zafałszowane. Zdaniem GIJHARS fakt, że wina nie jest konstytutywną przesłanką zafałszowania artykułu rolno - spożywczego, powoduje, iż zarzuty strony dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a. oraz 77 § 1 k.p.a. nie znajdują uzasadnienia jako odnoszące się do oceny winy. Mają zaś znaczenie przy ocenie stopnia zawinienia przy wymiarze kary.
Odnosząc się z kolei do zarzutu dotyczącego braku rzetelności wyników badań przeprowadzonych na obecność mleka krowiego w mleku kozim przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Laboratorium Kontrolno - Analitycznym (metoda immunoenzymatyczna) oraz przez Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w K. (metoda: PB PCR - 8 wydanie 1 z dnia 6.07.2011 r., polegająca na stwierdzeniu DNA specyficznego dla krowy).
Organ odwoławczy wskazał, iż ocena strony, że obie te metody obarczone są dość dużym błędem, pomiar jest operacją niedokładną – nie jest uzasadniona. Zdaniem GIJHARS, wynik pomiaru, mimo, iż nie jest tożsamy z wartością prawdziwą, stanowi jej przybliżenie i przy zastosowanej metodzie, jest wartością najbardziej odpowiadającą wartości prawdziwej. Nie jest zatem prawidłowe przyjęcie, iż wartość prawdziwa zbliża się do którejś ze skrajności przyjętej na podstawie niepewności pomiaru.
Organ podkreślił, że wyniki, jakie uzyskiwane są na podstawie badań przeprowadzanych przez akredytowane laboratoria uznawane są za odpowiadające wartościom prawdziwym i stanowią podstawę do oceny jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych.
Odnosząc się do wyników badań przedstawionych przez stronę w odwołaniu GIJHARS wskazał, że Spółdzielnia nie wykazała, iż przedmiotowe badania zostały przeprowadzone na wtórnikach pobranych próbek. W ocenie organu, zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż Strona nie wykonała badań na żadnym pozostawionym w jej dyspozycji wtórniku.
Wymienione przez stronę w odwołaniu pozostałe czynniki mogące mieć wpływ na wyniki badań zdaniem organu mają wpływ na poziom kazeiny, który stanowi podstawę do stwierdzenia zafałszowania w partii Mleko kozie a' 1 l 076. Jednak poziom kazeiny wykazuje zmienność w obrębie jednego gatunku, nie jest bowiem możliwe uzyskanie za pomocą odpowiedniej diety kilkuprocentowej zawartości kazeiny krowiej w mleku kozim.
Uzasadniając wysokość nałożonej kary GIJHARS odwołał się do art. 40a ust. 5 zgodnie z którym ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych: ustalając wysokość kary, wojewódzki inspektor albo wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów.
Zdaniem organu odwoławczego, zakres naruszenia należało uznać za średni. W tym aspekcie GIJHARS podzielił stanowisko organu I instancji wskazując w decyzji na wartość i wielkość partii wyprodukowanej i wprowadzonej do obrotu, ustalonych w oparciu o informacje zawarte w protokole a także na podstawie oświadczenia Prezesa Zarządu Spółdzielni.
Organ odwoławczy podzielił również ustalenia organu I instancji, który uznał, że stopień szkodliwości czynu jest wysoki. Zafałszowanie mleka koziego mlekiem krowim w istotny sposób narusza interesy konsumenta ze względu na specjalne właściwości mleka koziego odbiegające od mleka krowiego. Mleko krowie jest tańsze, a także w przeciwieństwie do mleka koziego ma właściwości alergenne.
Organ zaakcentował, że ustalając wysokość kary wziął także pod uwagę informację o uzyskanym przez Spółdzielnię obrocie w roku rozliczeniowym 2010 w wysokości 93.973.140,95 zł i przychodzie w wysokości 93.973.140,95 zł oraz fakt, że Spółdzielnia była kontrolowana w 2010 r. przez WIJHARS w L. a za stwierdzone w toku tamtej kontroli nieprawidłowości w postaci niewłaściwej jakości artykułów wprowadzanych do obrotu, wymierzono producentowi karę pieniężną w wysokości 500 złotych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Spółdzielnia Mleczarska W. zarzuciła: naruszenie art. 7, 8; 77 kpa oraz art. 3 pkt 10 i art. 40 a) ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w uzasadnieniu skargi ponowiła dotychczasowe zarzuty. Zdaniem strony, do stwierdzenia zafałszowania artykułu rolno-spożywczego konieczne jest udowodnienie działania celowego po stronie producenta, w przeciwnym bowiem razie organ administracji powinien odstąpić od wymierzenia kary.
Strona zarzuciła ponownie, iż organ błędnie przyjął, iż wykazane w pomiarze skarżenia mleka koziego mlekiem krowim są prawidłowe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji.
W piśmie z dnia 13 marca 2012 r. stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę Spółdzielnia W. ponownie przytoczyła swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi m.in. art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Zgodnie z powołanym przepisem kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary nie niższej jednak niż 1000 zł.
Podnieść przy tym należy, iż odpowiedzialność ma charakter obiektywny i przesłanką jej przyjęcia jest tylko fakt wprowadzenia do obrotu. Zatem samo stwierdzenie - udowodnienie faktu wprowadzania zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego do obrotu jest przesłanką wystarczającą do nałożenia stosownej kary. Nie ma przy tym znaczenia czy zafałszowanie nastąpiło z winy (umyślnej lub nieumyślnej) danego podmiotu, czy też nie. Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych nie przewiduje możliwości badania przez organy Inspekcji Jakości Handlowej istnienia winy, bądź jej braku po stronie podmiotu, u którego wykryto zafałszowany artykuł. Zatem dowiedzenie, że jakiś podmiot - w tym przypadku skarżąca, wprowadzała do obrotu zafałszowane artykuły rolno-spożywcze powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest karą administracyjną.
W tym stanie rzeczy zarzuty skarżącej w zakresie naruszenia art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej nie są zasadne.
W rozpatrywanej sprawie ustalenia, co do tego, iż wskazane w decyzji artykuły spożywcze były zafałszowane zostały poczynione przez organ na podstawie protokołu kontroli oraz wyników badań przeprowadzonych przez akredytowane laboratoria. Strona w toku postępowania nie podważyła dokonanych przez organ ustaleń, gdyż nie wykazała, że wskazywane przez nią w odwołaniu wyniki badań zostały przeprowadzone na próbkach zakwestionowanych produktów. Przeciwnie, na podstawie dowodów znajdujących się w aktach sprawy organ wyprowadził prawidłowy wniosek, że będąc w posiadaniu wtórników pobranych próbek wszystkich trzech zakwestionowanych partii strona nie wykonała badań na żadnym z nich.
O powyższym świadczy m.in. protokół badań laboratoryjnych przeprowadzonych na zlecenie skarżącej przez Laboratorium Analityczne. Próbka przekazana do badań pochodziła z pobrania dokonanego przez Stronę (v. sprawozdanie z badań z 5 października 2011 r.) a zatem nie była próbką kontrolną. Należy przy tym zaznaczyć, że w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę, mających znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu strona nie zakwestionowała skutecznie poprawności rozważań organu w zakresie rzetelności wyników badań przeprowadzonych na obecność mleka krowiego w mleku kozim.
Skarżąca przyznała (a co najmniej nie wykluczyła), że mogło mieć miejsce przypadkowe skażenie kilku partii dostaw mleka, przy czym w żadnym razie nie dochodziło do celowego fałszowania produktu.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego - właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów.
Stosownie do art. 17 ust. 2 w/w rozporządzenia, Państwa Członkowskie ustanawiają również zasady dotyczące środków i kar mających zastosowanie w przypadku naruszenia prawa żywnościowego i paszowego.
Skoro zatem artykuły wprowadzone przez skarżącą do obrotu były zafałszowane, to tym samym spełnione zostały przesłanki do nałożenia kary pieniężnej.
Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w art. 40a ust. 5 wprowadza pewne kryteria, którymi muszą kierować się organy wymierzając karę przewidzianą w art. 40a ust. 1 pkt 4 a tejże ustawy. Zatem dopiero na tym etapie - czyli na etapie określania wysokości kary pieniężnej, a nie na etapie stwierdzania czy w ogóle powinna być wymierzona kara, ustawa przewiduje swoistego rodzaju miarkowanie i uzależnia już samą wysokość kary od uwzględnienia takich przesłanek jak: stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność skarżącej spółki na rynku artykułów rolno-spożywczych oraz wielkość jej obrotu.
Z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego wynika, że skarżąca wprowadziła do obrotu zafałszowany artykuł rolno-spożywczy. Wobec tego należało nałożyć na nią karę pieniężną w wysokości wskazanej w tym przepisie. Organy wymierzając karę prawidłowo uwzględniły wskazane w ust. 5 art. 40a w/w ustawy przesłanki. Stopień szkodliwości czynu uznały za wysoki, a zakres naruszenia uznały za średni. Zdaniem Sądu naruszenie praw i interesów konsumentów oraz wprowadzenie konsumenta w błąd nie mogło być oznaczone na innym poziomie, albowiem ochrona interesów konsumenta jest nadrzędnym celem. Organy administracji odniosły się także do pozostałych kryteriów; tj. stopnia zawinienia, dotychczasowej działalności skarżącej spółki na rynku artykułów rolno-spożywczych oraz wielkość jej obrotu - podając, że wymierzona kara pieniężna w wysokości 10 000 zł jest adekwatna i stanowi 0,11 % maksymalnej wysokości.
Sąd uznał, że sposób wymierzenia i wyliczenia nałożonej kary był zgodny z art. 40a ust. 5 powołanej ustawy i znajdował uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. W tym zatem zakresie zaskarżona decyzja również znamion wadliwości nie nosi. Zdaniem Sądu na gruncie niniejszej sprawy organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa wydając decyzję o charakterze merytoryczno-reformatoryjnym. Stan faktyczny sprawy ustalony przez organ I instancji był bowiem niewątpliwy, nie zachodziła potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego, a słuszne zakwestionowanie merytorycznego rozstrzygnięcia organu I instancji wynikało z nieumieszczenia w sentencji dokładnego określenia partii produktów, które zostały zafałszowane, co jest wymagane przepisem art. 40 a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Wszak karze pieniężnej o której mowa w tym przepisie podlega podmiot wprowadzający do obrotu konkretne artykuły rolno-spożywcze obarczone wadliwością w postaci zafałszowania. Organ odwoławczy nie naruszył także zakazu reformationis in peius. Spełnione zatem zostały warunki do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa.
W ocenie Sądu, w toku postępowania nie doszło także do naruszenia przepisów proceduralnych w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy. Organ przeprowadził właściwe postępowanie dowodowe, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji, w sposób odpowiadający art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnił swoją decyzję, podając jakie okoliczności wziął pod rozwagę przy wymierzaniu kary pieniężnej i co wpłynęło na jej wysokość.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu – skargę należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło