II SA/Rz 115/12
WyrokWSA w Rzeszowie2012-03-28
Skład orzekający: Ewa Partyka, Joanna Zdrzałka, Robert Sawuła
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji o sprzeciwie wobec zgłoszenia robót budowlanych, może samodzielnie wnieść nowy sprzeciw po upływie 30-dniowego terminu określonego w art. 30 ust. 5 Prawa Budowlanego?Ratio decidendi
Termin 30 dni na wniesienie sprzeciwu przez organ architektoniczno-budowlany od zgłoszenia robót budowlanych ma charakter materialnoprawny i kompetencyjny. Jego upływ powoduje utratę przez organ możliwości działania w tym zakresie. Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji, nie może samodzielnie wnieść nowego sprzeciwu po upływie tego terminu, gdyż traci kompetencję do jego wydania. W takiej sytuacji organ odwoławczy może jedynie utrzymać decyzję o sprzeciwie w mocy lub uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie.Stan faktyczny
Spółka A. złożyła zgłoszenie wykonania robót budowlanych polegających na montażu antenowej konstrukcji wsporczej. Starosta wniósł sprzeciw, uznając, że roboty te wymagają pozwolenia na budowę. Wojewoda uchylił decyzję Starosty, ale sam wniósł sprzeciw, powołując się na potencjalne ograniczenia dla nadbudowy sąsiedniego budynku. Sąd administracyjny uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając, że organ odwoławczy przekroczył termin do wniesienia sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Robert Sawuła Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 marca 2012 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej A. Sp. z o.o. kwotę 757 zł /słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Rz 115/12
U Z A S A D N I E N I E
Przedmiotem skargi A. sp. z o.o. (dalej zwanej także Spółką lub skarżącą) jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 roku, nr [...], którą uchylono w całości decyzję Starosty [...] (dalej zwanego też Starostą) z dnia [...] sierpnia 2011 roku, nr [...] i wniesiono sprzeciw wobec zgłoszonego zamierzenia budowlanego oraz nałożono na skarżącą obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych.
W podstawie prawnej organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., określanej dalej w skrócie jako k.p.a.) oraz art. 30 ust. 5 i ust. 7 pkt. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo Budowlane ( t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 - określanej dalej P.b.).
Z akt administracyjnych wynika, że w dniu 2 sierpnia 2011 r. A. sp. z o.o. zwróciła się do Starosty [...] z wnioskiem o przyjęcie zgłoszenia wykonania robót budowlanych nie wymagających decyzji o pozwoleniu na budowę. Roboty budowlane miały polegać na wykonaniu montażu antenowej konstrukcji wsporczej na dachu budynku, znajdującego się na powierzchni działki nr 533/18 w B.
Decyzją z dnia [...].08.2011 r. Starosta [...] zgłosił sprzeciw w sprawie zamierzonego przystąpienia do wykonania montażu antenowej konstrukcji wsporczej. W uzasadnieniu do decyzji Starosta wskazał, że zakres przedmiotowych robót polegających na wykonaniu antenowej konstrukcji wsporczej wykracza poza pojęcie instalacji urządzeń na obiektach budowlanych, określonych w art. 29 ust. 2 pkt. 15 ustawy - Prawo Budowlane. Wykonanie przedmiotowych robót doprowadzi do powstania stacji bazowej telefonii komórkowej czyli budowli w myśl art. 3 pkt. 3 ustawy - Prawo Budowlane. W związku z powyższym wymagane jest uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
W odwołaniu od decyzji A. sp. z o.o. wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania w I instancji z powodu wadliwości decyzji organu i upływu terminu do wniesienia sprzeciwu. Spółka wskazała, że organ I instancji dokonał błędnej wykładni art. 29 ust. 2 pkt. 15 ustawy - Prawo Budowlane poprzez przyjęcie, że antenowe konstrukcje wsporcze są obiektami budowlanym i nie stosuję się do nich procedury zgłoszenia a także naruszenie § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U z 2010 r. Nr 115, poz. 773), poprzez błędne przyjęcie, że maszt antenowy nie będący masztem wolno stojącym jest telekomunikacyjnym obiektem budowlanym. Ponadto w odwołaniu zarzucono naruszenie art. 3 pkt. 3 ustawy - Prawo Budowlane poprzez przyjęcie, że w wyniku robót budowlanych objętych zgłoszeniem powstanie budowla, dla której nie ma zastosowania procedura zgłoszenia. Według skarżącej w decyzji naruszono także art. 30 ust. 6 pkt. 1 ustawy - Prawo Budowlane ponieważ przyjęto, że objęte zgłoszeniem roboty budowlane należą do kategorii robót budowlanych wymagających uzyskania pozwolenia na budowę.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2011 roku, opisaną na wstępie, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i jednocześnie wniósł sprzeciw do zgłoszenia robót budowlanych oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie w/w robót budowlanych.
W uzasadnieniu organ II instancji nie podzielił stanowiska organu I instancji, iż zgłoszone roboty budowlane należy zaliczyć do budowli na podstawie art. 3 pkt. 3 ustawy Prawo Budowlane, i że wymagają one pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy wskazał, że pozwolenia na budowę nie wymaga montowanie urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych na obiektach budowlanych. Równocześnie organ odwoławczy w uzasadnieniu podniósł, że wykonanie planowanej inwestycji może doprowadzić do ograniczenia lub uniemożliwienia ewentualnej nadbudowy budynku na sąsiedniej działce nr 533/17. Według organu odwoławczego jest to spowodowane tym, że zasięg oddziaływania projektowanych anten sektorowych obejmuje nie tylko działkę nr 533/18 , do której inwestor ma prawo do dysponowania na cele budowlane, ale także działki sąsiednie. W związku z tym, wobec braku planu zagospodarowania przestrzennego, ewentualna nadbudowa budynku na działce sąsiedniej może okazać się ograniczona lub niemożliwa z powodu naruszenia § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690), który stanowi, że budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego. Z tego powodu organ odwoławczy zastosował art. 30 ust. 7 pkt. 4 ustawy Prawo Budowlane i nałożył na skarżącego obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę.
W skardze A. sp. z o.o. wniosła o uchylenie w całości decyzji Wojewody [...] i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...], stwierdzenie, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1) naruszenie art. 30 ust. 5 ustawy - Prawo Budowlane w zw. z art. 138 § pkt. 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji po upływie materialno - prawnego terminu na jego wydanie,
2) naruszenie art. 15 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 7 pkt. 4 ustawy Prawo Budowlane poprzez zmianę w II instancji podstawy materialno - prawnej decyzji i rozstrzygnięcie w kwestii, która nie była rozpoznawana w postępowaniu pierwszo instancyjnymi i naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania,
3) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 7 pkt. 4 ustawy Prawo Budowlane w zw. z § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( dalej jako rozporządzenie MI), poprzez niedostateczne wyjaśnienie, w jaki sposób planowana inwestycja miałaby powodować naruszenie zakazu inwestowania na nieruchomościach sąsiednich i niewskazanie w jakiej odległości od źródła promieniowania znajduje się nieruchomość,
4) naruszenie art. 77 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 7 pkt. 4 ustawy - Prawo Budowlane w zw. z § 314 rozporządzenia MI, poprzez oparcie rozstrzygnięcia o ustalenia nie znajdujące oparcia w materiale dowodowym, z którego nie wynika, aby w odległości mniejszej niż wskazana w rozporządzeniu Rady Ministrów znajdowały się miejsca zabudowy mieszkaniowej,
5) naruszenie art. 30 ust. 5 ustawy - Prawo Budowlane, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż organ odwoławczy uchylając wydany sprzeciw może wnieść nowy sprzeciw po upływie materialno - prawnego terminu na jego wniesienie,
6) naruszenie art. 30 ust. 7 pkt.4 w zw. z ar. 29 ust. 2 pkt. 15 ustawy - Prawo Budowlane poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego i wydanie decyzji wbrew przepisom,
7) naruszenie art. 30 ust. 5 i ust. 7 pkt. 4 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy - Prawo Budowlane poprzez nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że planowana inwestycja może wprowadzić ograniczenia i uciążliwości dla terenów sąsiednich, co uzasadnia wniesienie sprzeciwu.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że termin przewidziany na wniesienie sprzeciwu jest terminem materialno - prawnym a po jego upływie organy administracji publicznej tracą kompetencję do jego wniesienia. Według strony skarżącej organ odwoławczy nie był uprawniony do uchylenia decyzji i ponownego wniesienia sprzeciwu. Skarżąca wskazała, że wydana przez organ odwoławczy decyzja jest niezgodna z zasadą dwuinstancyjności, ponieważ organ zmienił materialno - prawną podstawę swego rozstrzygnięcia oraz orzekł w kwestii, która nie była rozpoznawana przez organ I instancji. Przedmiotem postępowania w pierwszej instancji było ustalenie czy wskazana inwestycja należy do kategorii obiektów czy robót budowlanych i czy zasadne jest w związku z tym wniesienie sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 ustawy Prawo Budowlane natomiast organ odwoławczy wniósł sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 7 pkt. 4 ustawy Prawo Budowlane, który przewiduje odmienne przesłanki wniesienia sprzeciwu. Skarżąca podniosła także, że budynek znajdujący się na działce 533/17, którego nadbudowa w wyniku planowanej inwestycji mogłaby być uniemożliwiona nie znajduje się na działce sąsiedniej, gdyż zarówno działka nr 533/17 jak i o numerze 533/18 wchodzą w skład tej samej nieruchomości. W ocenie Spółki zastosowanie art. 30 ust. 7 pkt. 4 ustawy - Prawo Budowlane zostało uzasadnione jedynie hipotetycznym zamiarem zabudowy, ponadto organ założył, iż zostałyby spełnione wszystkie przesłanki wydania decyzji o warunkach zabudowy, na mocy której budynek mógłby zostać nadbudowany.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności
z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki
w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Po zbadaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu priorytetowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma udzielenie odpowiedzi na pytanie, jaki charakter ma termin określony w art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane (dalej określanej też skrótem P.b.), a w konsekwencji czy termin może być w jakikolwiek sposób przedłużony oraz jaki jest skutek prawny jego wpływu.
Na wstępie stwierdzić należy, że ustawodawca rozróżnia terminy procesowe i terminy materialne. Termin procesowy zakreśla granice czasowe dla dokonania określonej czynności w postępowaniu. Inny charakter natomiast mają terminy materialne. Termin materialny określa okres, w którym nastąpić może ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjno-prawnego stosunku materialnego (B. Adamiak: glosa do wyroku NSA z dnia 26 sierpnia 1999 r. sygn. akt V SA 708/99, OSP 2000, nr 9, poz. 134, s. 451). Jest to termin dokonania czynności wywołujących bezpośrednie skutki materialnoprawne, niezależnie od tego, czy dokonywane są w ramach postępowania, czy poza nim, oraz bez względu na to, czy wywołują także skutki procesowe, czy też nie (zob. Z.R. Kmiecik: Strona jako podmiot oświadczeń procesowych w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2008, s. 268). O charakterze materialnym czy procesowym konkretnego przepisu decyduje jego treść i wynikająca z niej funkcja, którą przepis ten ma spełniać oraz jego istota (por. m.in. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 1986 r., sygn. akt III PZP 8/86, OSNC z 1986 r., z. 12, poz. 194). Różnicy pomiędzy wskazanymi rodzajami terminów należy szukać w skutkach uchybienia danego terminu. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Z kolei uchybienie terminowi procesowemu wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej przez uzależnienie skuteczności czynności procesowej od zachowania terminu (tak m.in. A. Matan [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze 2005, s. 563-564). Terminy procesowe podlegają generalnie przywróceniu w trybie art.58-60 kpa. Natomiast termin prawa materialnego jest terminem, który ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację praw podmiotowych, a jego skuteczny upływ powoduje wygaśnięcie określonego prawa podmiotowego lub niemożliwość jego realizacji. (por. także: uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1996 r., sygn. akt OPK 19/96, ONSA z 1997 r. z. 2, poz. 56 , wyrok WSA w Warszawie z dnia 22.01.2008 r, sygn. VI SA/Wa 1845/07, LEX nr 463923).
Terminy materialnoprawne mogą odnosić się tak do strony, jak i do organu. Niezachowanie terminu materialnego odnoszącego się do strony powoduje wygaśnięcie uprawnienia, roszczenia, a termin ten nie może być żadnym środkiem prawnym przedłużony czy też przywrócony. Ta sama zasada obowiązuje przy terminie materialnym odnoszącym się do organu. Upływ terminu powoduje utratę możliwości działania przez organ. Skoro tak, to sprawa powinna zostać zakończona przez organ przed upływem terminu, bo potem nie będzie on mógł działać, to jest korzystać ze swego uprawnienia, tak samo jak strona, która po upływie terminu zawitego nie ma możliwości prawnych skorzystania ze swego roszczenia.
Z kolei wskazać należy na regulacje prawa budowlanego;
Co do zasady, zgodnie z treścią art.28 P.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Wyjątki od tej zasady y określone w art. 29-31 P.b. są to jedyne odstępstwa od przedstawionej wyżej reguły. Przepis art. 29 P.b. wymienia rodzaje obiektów budowlanych, których budowa nie wymaga pozwolenia na budowę oraz robót budowlanych, których rozpoczęcie nie wymaga pozwolenia na budowę. Z kolei przepis art. 30 P.b. określa, które z robót budowlanych wymienionych w art. 29 podlegają zgłoszeniu właściwemu organowi. Rodzaj wymienionych w przepisie art.30 ust.1 P.b. robót budowlanych wskazuje, że są to w zasadzie inwestycje o niewielkim ciężarze gatunkowym, co do zasady niewymagające nawet sporządzenia projektu budowlanego.
Dokonanie zgłoszenia uruchamia swoistą procedurę. Jeżeli organ uzna zgłoszenie za zgodne z prawem − "przemilcza" je, pozostawiając bez dalszego biegu. "Milczenie" (niewniesienie sprzeciwu w terminie 30 dni) jest prawnie dopuszczalnym zachowaniem organu, stanowiącym realizację jego kompetencji, bez przybierania zewnętrznej formy. Takie zachowanie organu jest w literaturze kwalifikowane jako milczące przyzwolenie na określone zachowanie (zob. W. Bochenek, Bezczynność a milczenie organu administracji publicznej, Samorząd Terytorialny nr 12/2003, s. 41). Oparte jest ono na prawnej fikcji pozytywnego rozstrzygnięcia, przybierającej formę dorozumianej zgody organu administracji na określone działanie inwestora. Organ może jednak, a niekiedy ma obowiązek, wydać decyzję o sprzeciwie w przedmiocie zgłoszenia. Z powyższego wynika, że tryb zgłoszenia związany jest z pewnym ryzykiem, że organ nie zdąży w terminie poinformować inwestora o przeszkodach w wykonaniu planowanej inwestycji, czego skutkiem będzie nabycie przez zgłaszającego uprawnienia do realizacji zamierzenia budowlanego i podjęcia robót. Zważywszy jednakże, że tryb zgłoszenia dotyczy inwestycji o mniejszym ciężarze gatunkowym, regulując w taki właśnie sposób instytucję zgłoszenia, ustawodawca z ryzykiem takim się godził.
Zgodnie z art. 30 ust. 2 P.b. w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia, do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. Przepis ten stanowi nadto, że w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nie uzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji.
Z kolei stosownie do treści art.30 ust.5 Prawa budowlanego, zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia.
W myśl zaś art.30 ust.6 P.b., organ wnosi sprzeciw w przedmiocie dokonanego zgłoszenia, jeżeli: 1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, 2) budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy, 3) zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje. Czwartą przesłanką wniesienia przez organ sprzeciwu jest nieuzupełnienie, w określonym w postanowieniu wydanym w trybie art.30 ust.2 ustawy terminie, brakujących dokumentów.
Funkcja i istota terminu do wniesienia sprzeciwu w trybie art.30 ust.5 ustawy Prawo budowlane wskazuje, że termin ten jest terminem prawa materialnego. Zachowanie tego terminu przez organ administracji jest konieczne z tej przyczyny, że celem zgłoszenia jest umożliwienie inwestorowi szybkiego przystąpienia do realizacji inwestycji, a więc musi on w możliwie krótkim czasie mieć pewność w kwestii braku sprzeciwu, ewentualnie jego wniesienia przez właściwy organ.
Upływ 30-dniowego terminu skutkuje nabyciem przez zgłaszającego uprawnienia do realizacji zamierzenia budowlanego i podjęcia robót. Ustalony prawem budowlanym termin do wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru budowy ma także charakter kompetencyjny, co oznacza, że określa czas trwania kompetencji organu architektoniczno-budowlanego do skorzystania z prawa wniesienia sprzeciwu. Po upływie tego terminu właściwy przedmiotowo organ traci bowiem kompetencję do wydania decyzji w sprawie sprzeciwu (por. wyrok NSA z dnia 26.10.2009 r., sygn. II OSK 1674/08, LEX nr 573598).
Termin z art. 30 ust. 5 P.b. jest więc zdaniem Sądu terminem nie tylko "dla strony" ale także "dla organu". Niniejszym więc Sąd podziela wyżej zaprezentowane stanowisko przedstawione w uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie z dnia 19 października 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1366/11.
Sprzeciw wniesiony przez organ w ustawowym terminie oznacza brak zgody na wykonywanie przez inwestora zamierzonych robót budowlanych. Wniesienie odwołania od decyzji o sprzeciwie uruchamia tryb odwoławczy przed organem II instancji, do którego zastosowanie mają przepisy k.p.a. Trzeba jednak mieć na uwadze, że termin z art. 30 ust. 5 P.b. jako termin prawa materialnego nie ulega przedłużeniu, a wniesienie odwołania od decyzji o sprzeciwie nie sprawia, że termin ten rozpoczyna bieg na nowo. Rozpoznając taką sprawę organ II instancji nie może zignorować tej okoliczności, ani specyfiki instytucji zgłoszenia. Wydanie decyzji przez organ I instancji nie powoduje także przerwania terminu z art. 30 ust. 5 P.b. ani zawieszenia jego biegu do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez organ II instancji. Nie ma bowiem przepisów prawa, które pozwalałyby na uzasadnienie takiego poglądu.
Właśnie z uwagi na specyfikę instytucji sprzeciwu i materialny charakter terminu wynikającego z art. 30 ust. 5 P.b. stwierdzić należy, że organ II instancji nie jest uprawniony do wydania decyzji opartej na przepisie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zakresie, jakim uchyla zaskarżoną decyzję w całości i orzeka co do istoty sprawy, tj. wnosi sprzeciw z naruszeniem tego terminu.
W realiach niniejszej sprawy stwierdzić należy, że z akt wynika, iż zgłoszenie zostało złożone przez pełnomocnika inwestora w dniu 2 sierpnia 2011 r., Starosta [...] wydał decyzję w dniu [...] sierpnia 2011 r. i doręczono ją pełnomocnikowi skarżącej spółki w dniu 19 sierpnia 2011 r., zaś Wojewoda [...] wydał swą decyzję w dniu [...] listopada 2011 r.
W świetle wcześniejszych wywodów organ II instancji nie był uprawniony do wniesienia sprzeciwu, skoro 30-dniowy termin do jego wniesienia już upłynął. W wyroku z dnia 21 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 724/08 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wniesienie odwołania od decyzji o sprzeciwie nie powoduje przedłużenia materialnoprawnego terminu do wydania decyzji o sprzeciwie w razie ewentualnego rozpoznania sprawy. W sytuacji, kiedy już upłynął termin z art. 30 ust. 5 P.b. organ uwzględniając tę okoliczność może jedynie zastosować przepis art. 138 k.p.a. w takim zakresie, na jaki taka sytuacja pozwala, tj. albo utrzymać decyzję o sprzeciwie w mocy, albo uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie. Normy proceduralne mają bowiem być stosowane dla urzeczywistniania norm prawa materialnego, a nie z ich pominięciem. Jeżeli więc po upływie 30 dni od daty zgłoszenia zamiaru wykonania określonych robót organy (bo nie tylko organ I instancji) tracą kompetencje do wniesienia sprzeciwu, to powyższe oznacza, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do uchylenia zaskarżonej do niego decyzji i do wniesienia tego sprzeciwu właśnie z uwagi na specyfikę instytucji zgłoszenia i cele, którym ma ona służyć.
Konstatując powyższe należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 30 ust. 5 P.b., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, przy jednoczesnym naruszeniu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., co dawało podstawę do jej uchylenia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. Właśnie z uwagi na wskazywany rodzaj naruszeń bezprzedmiotowe stało się szczegółowe odniesienie do pozostałych zarzutów.
W pkt II wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na zasądzoną kwotę złożyły się: wpis od skargi – 500 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego zgodne z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (...) (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
W razie uprawomocnienia się niniejszego wyroku organ odwoławczy uwzględni pogląd prawny wyrażony w uzasadnieniu niniejszego wyroku i w postępowaniu odwoławczym wyda stosowną decyzję.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło