I SA/Wa 1961/11
WyrokWSA w Warszawie2012-03-28
Skład orzekający: Iwona Kosińska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała organu wykonawczego gminy odmawiająca zakwalifikowania osoby do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobu gminy jest zaskarżalna do sądu administracyjnego, a jeśli tak, to czy odmowa taka jest uzasadniona brakiem dostarczenia dokumentów potwierdzających sytuację majątkową wnioskodawcy?Ratio decidendi
Uchwała organu wykonawczego gminy w sprawie zakwalifikowania lub odmowy zakwalifikowania osoby do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego jest aktem z zakresu administracji publicznej, podlegającym kontroli sądu administracyjnego. Odmowa zawarcia umowy najmu jest uzasadniona, jeśli wnioskodawca nie dostarczył wymaganych dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową, zgodnie z przepisami uchwały Rady Miasta.Stan faktyczny
Skarżąca A. G. wniosła skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy M. odmawiającą jej zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. Skarżąca argumentowała, że jej rodzina mieszka w zbyt małym lokalu i zagęszczenie na osobę jest niższe od normy sanitarnej. Organ odmówił zawarcia umowy najmu z powodu niedostarczenia przez skarżącą dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną i mieszkaniową, mimo wielokrotnych wezwań. Skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, a po odmowie wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2012 r. sprawy ze skargi A. G. na uchwałę Zarządu M. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu oddala skargę.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. A. G. wniosła skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy M. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w sprawie rozpatrzenia wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego oraz zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego, wnosząc o stwierdzenie nieważności § 2 tej uchwały.
W skardze wskazała, że pismem Urzędu Dzielnicy z dnia [...] lipca 2011 r. została powiadomiona, że przedmiotową uchwałą odmówiono zakwalifikowania jej do zawarcia umowy najmu opróżnionego pokoju o pow. [...] m2 w mieszkaniu nr [...] przy ul. [...] w W., w którym od wielu lat mieszka wraz z rodziną w pokoju o pow. [...] m2. Mieszkanie to składa się bowiem z [...] pokoi, kuchni i przynależności o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2, w tym mieszkalnej [...] m2.
Po otrzymaniu w/w pisma skierowała do Zarządu Dzielnicy wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto podniosła, że jak wynika z § 42 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], w przypadku zwolnienia części lokalu wynajmowanego dotychczas więcej niż jednemu najemcy – zwolnioną część lokalu można wynająć pozostałemu najemcy, o ile nie spowoduje to powiększenia powierzchni mieszkalnej ponad [...] m2 na osobę. Wskazała jednocześnie, że jej rodzina liczy cztery osoby, a całość powierzchni mieszkalnej wynosi [...] m2, a więc nawet po przyznaniu drugiego pokoju na jedną osobę przypadnie tylko [...] m2. Obecnie zagęszczenie zajmowanego przez jej rodzinę pokoju jest niższe od normy sanitarnej – [...] m2 na osobę, co narusza, zdaniem skarżącej, zasady słuszności i powinno być uznane za nadużycie swobodnej oceny przez organ.
Odpowiadając na skargę Zarząd Dzielnicy [...] wniósł o jej odrzucenie, względnie o oddalenie.
W uzasadnieniu wskazał, że na wezwanie organu do uzupełnienia dokumentów, niezbędnych do rozpoznania sytuacji materialnej i mieszkaniowej rodziny, o których mowa w § 22 uchwały Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r. , skarżąca oraz jej syn złożyli jedynie oświadczenia, że nie posiadają żadnego tytułu prawnego do lokalu ani budynku na terenie całego kraju oraz, że nie dysponują środkami pieniężnymi oraz innymi materialnymi możliwości zakupu mieszkania. Organ wskazał, że kilkukrotnie wzywał skarżącą do złożenia stosownych dokumentów, jednak zainteresowana nie dopełniła formalności związanych z uzupełnieniem wniosku .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga w niniejszej sprawie jest nieuzasadniona.
Przede wszystkim wskazać należy, że uchwała organu wykonawczego gminy w sprawie zakwalifikowania (bądź odmowy zakwalifikowania) osoby ubiegającej się o najem lokalu, znajdującego się w gminnym zasobie mieszkaniowym, do zawarcia umowy najmu takiego lokalu jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej "ppsa".
Uchwała taka jest zatem zaskarżalna do sądu administracyjnego (patrz: uchwała NSA z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08, publ. ONSAiWSA 2008/6/90).
Przed wniesieniem skargi do Sądu, A. G. pismem z dnia [...] lipca 2011 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa wyczerpując tym samym tryb wynikający z przepisu art. 52 § 4 ppsa.
Odpowiadając na powyższe wezwanie Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] sierpnia 2011 r. odmówił jego uwzględnienia.
Skarga została wniesiona w dniu [...] września 2011 r., a więc z zachowaniem trzydziestodniowego terminu określonego w art. 53 § 2 ppsa.
Wskazać należy, że podniesione przez stronę w skardze argumenty, rozmijają się z uzasadnieniem zaskarżonej uchwały.
Skarżąca powołuje się bowiem na zbyt mały metraż oraz zagęszczenie zajmowanego przez nią i jej rodzinę lokalu mieszkalnego, wskazując że jest ono niższe od normy sanitarnej. Tymczasem odmowa zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego nastąpiła z uwagi na brak dostarczenia dokumentów pozwalających rozpoznać sytuację majątkową strony.
Podstawę wydania zaskarżonej uchwały stanowią przepisy uchwały Rady Miasta Stołecznego W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2009 r. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm).
Zgodnie z przepisem § 22 tej uchwały wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu, zamianę lub uregulowanie tytułu prawnego do lokalu wraz z oświadczeniami i dokumentami wydanymi przez podmioty wskazane w § 1 pkt 25, potwierdzającymi wysokość dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone we wniosku do wspólnego zamieszkiwania, oświadczeniami dotyczącymi stanu majątkowego oraz dokumentacją potwierdzającą posiadane przez te osoby tytuły prawne do lokali, powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy, w przypadku osób bezdomnych - w urzędzie dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie miejsce faktycznego zamieszkania, natomiast w przypadku osób bezdomnych, które nie wykazały swojego ostatniego miejsca zamieszkania w W. - w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy.
Z przepisu tego wprost wynika, że to po stronie wnioskodawcy leży obowiązek dostarczenia dokumentów, które pozwolą na określenie jego sytuacji majątkowej.
Jak wynika z akt sprawy, organ kilkakrotnie, bezskutecznie wzywał skarżącą do uzupełnienia wniosku o wskazane wyżej dokumenty. W ich miejsce przedłożono jedynie oświadczenia skarżącej oraz jej syna, które w świetle przytoczonych wyżej przepisów niewątpliwie nie stanowią żądanych dokumentów.
Brak złożenia tych dokumentów uzasadnia, zdaniem Sądu , podjęcie uchwały odmawiającej zakwalifikowania wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego.
Jak wynika bowiem z § 4 pkt 2 uchwały Rady [...] z dnia[...]lipca 2009 r. lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego.
Także przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego z dnia 21 czerwca 2001 r. (Dz. U. Nr 71 poz. 733) podnoszą kwestię kryterium dochodowego w przypadku przyznania lokalu socjalnego, wskazując w art. 4 ust. 2, że gmina zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach.
Podkreślenia wymaga, że polityka mieszkaniowa lokalami pozostającymi w zasobie mieszkaniowym , ze swej istoty powinna uwzględniać podstawowe i niezbędne potrzeby tej części obywateli , którzy nie mają finansowej możliwości zapewnienia lokum dla siebie i rodziny w ramach wolnego rynku. Brak jest podstaw do przyjęcia , że osoby dobrze sytuowane mają w tym zakresie uprawnienia analogiczne.
Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga również, treść przepisu § 42 uchwały Rady [...] z dnia [...] lipca 2009 r. , który stanowi , że w przypadku zwolnienia części lokalu wynajmowanego dotychczas więcej niż jednemu najemcy, można wynająć zwolnioną część najemcy, który jako jedyny pozostaje w lokalu, o ile zajmowana powierzchnia mieszkalna nie będzie przekraczała [...]m2 na każdą osobę uprawnioną do zamieszkiwania (...). Użyty zwrot "może" oznacza, że nawet jeśli wnioskodawca spełnia wszystkie przesłanki w nim zawarte, organ ma możliwość nie wyrażenia zgody na wynajęcie zwolnionej części lokalu, gdyż decyzja w tym zakresie pozostawiona jest do uznania organowi administracji. Jednocześnie brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzenia , że zaskarżona uchwała została podjęta dowolnie , bez oparcia w zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.
Również podniesiona przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie w dniu 20 marca 2012 r. okoliczność, że w innych dzielnicach, w tego typu sprawach, organy nie biorą pod uwagę kryterium dochodowego, nie może stanowić o uwzględnieniu skargi i pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło