II SA/Wr 25/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia WSA Anna Siedlecka (sprawozdawca) Protokolant Agata Szlachetka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 marca 2012 r. sprawy ze skargi A.. z o.o. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 4 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu demontażu istniejących na elewacji budynku kanałów wentylacji mechanicznej wraz z osprzętem oddala skargę. Sąd przyjął następujący stan faktyczny sprawy: Zaskarżoną decyzją z dnia 4 listopada 2011 r. Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania T. T. Sp. z o.o. z/s w W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia 29 sierpnia 2011 r. nr [...], wydanej na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 83 ust.1 ustawy Prawo budowlane, nakładającej na inwestora robót budowlanych (T. T. Sp. z o.o.) obowiązek demontażu istniejących kanałów wentylacji mechanicznej wraz z osprzętem na elewacji budynku przy ul. R.-R. [...] we W. od strony P. G. – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. decyzją z dnia 30 listopada 2010 r. nr [...] zobowiązał - na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego – ww. inwestora realizowanych dla potrzeb restauracji robót budowlanych, do doprowadzenia w terminie do dnia 30 kwietnia 2011 r. do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych dotyczących instalacji wentylacyjnej przedmiotowego budynku, poprzez: 1) demontaż istniejących na elewacji budynku przy ul. R.-R. [...] we W. od strony P. G. kanałów wentylacji mechanicznej wraz z osprzętem, 2) wykonanie kanałów wentylacji mechanicznej (indywidualnych lub zbiorczych) z pomieszczeń i urządzeń restauracji wewnątrz przedmiotowego budynku z wyprowadzeniem ponad dach (zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Na skutek wniesienia odwołania organ odwoławczy decyzją z dnia 3 lutego 2011 r. nr [...] zmienił jedynie termin wykonania obowiązków do dnia 30 czerwca 2011r. Wyrokiem z dnia 7 lipca 2011 r.(sygn. akt II SA/Wr 238/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na powyższą decyzję. Od tego wyroku strona wniosła skargę kasacyjną. W związku z upływem wyznaczonego decyzją z dnia 3 lutego 2011 r.( nr [...]) terminu, organ I instancji, po uprzednim zawiadomieniu stron, przeprowadził w dniu 15 lipca 2011 r. kontrolę budynku na okoliczność sprawdzenia, czy nałożone obowiązki zostały wykonane. W wyniku kontroli stwierdzono, że inwestor nie zdemontował istniejących na elewacji budynku kanałów wentylacyjnych, jak i nie wykonano kanałów wentylacji mechanicznej wewnątrz budynku. Wobec powyższego organ I instancji decyzją z dnia 29 sierpnia 2011 r. Nr [...] nakazał stronie skarżącej demontaż istniejących na elewacji ww. budynku kanałów wentylacyjnych wraz z osprzętem. W odwołaniu od powyższej decyzji inwestor zarzucił: 1) wydanie kolejnej decyzji nakazującej demontaż kanałów, pomimo toczącego się postępowania administracyjnego w tej sprawie(poprzednia decyzja PINB nr [...] nakazująca demontaż tych kanałów), 2) wydanie zaskarżonej decyzji pomimo faktu wstrzymania wykonania decyzji WINB nr [...], 3) stwierdzenie niewykonania decyzji WINB nr [...] w sytuacji, gdy wykonanie tej decyzji jest wstrzymane wyrokiem WSA we Wrocławiu, 4) niezapewnienie przez PINB możliwości czynnego udziału w postępowaniu poprzez niepowiadomienie T. T. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi materiałami i dowodami przed wydanie decyzji. Rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania od decyzji nr [...], organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw do jego uwzględnienia. W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 51ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym po upływie terminu lub na wniosek inwestora właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 - w rozpoznawanym przypadku demontaż istniejących na elewacji budynku kanałów wentylacji mechanicznej wraz z osprzętem oraz wykonanie kanałów wentylacji mechanicznej wewnątrz budynku. W przypadku niewykonania obowiązku wydaje decyzję nakazującą: zaniechanie dalszych robót budowlanych, rozbiórkę obiektu lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Wobec niewykonania obowiązków wynikających z decyzji DWINB nr [...] z dnia 13 lutego 2011 r., organ odwoławczy uznał za trafny wybór zastosowanego przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji środka prawnego. Organ wyjaśnił, że niedopuszczalnym byłoby bowiem zobowiązanie inwestora do zaniechania dalszych robót budowlanych ( obecny stan instalacji wentylacyjnej budynku został zakwestionowany przez Miejskiego Konserwatora Zabytków), z kolei nakaz doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego oznaczałby zniweczenie efektu pozostałych robót, które wykonano poprawnie, tj. zgodnie z prawem i projektem budowlanym. Jedynym rozwiązaniem jest rozbiórka części obiektu w postaci istniejących na budynku kanałów wentylacyjnych wraz z osprzętem oraz dodatkowy nakaz wykonania kanałów wentylacji mechanicznej wewnętrznej. W dalszej części uzasadnienia organ II instancji ustosunkował się do zarzutów odwołania. Przede wszystkim za nietrafny uznał zarzut dotyczący istnienia wstrzymania wykonalności decyzji DWINB nr [...] z dnia 3 lutego 2011 r. Zgodnie z art. 61 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji", co miało miejsce w tym przypadku. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 7 lipca 2011 r. oddalił skargę na decyzję DWINB nr [...], której wykonalność była wstrzymana postanowieniem z dnia 9 czerwca 2011 r. W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego był uprawniony do podjęcia działań nakazanych prawem, bowiem wszelkie czynności organu I instancji, w tym przeprowadzona kontrola obiektu miały miejsce po ustaniu wstrzymania wykonalności decyzji nr [...]. Nie jest słuszny także zarzut, zdaniem organu odwoławczego, jakoby organ I instancji nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu, nie powiadamiając Spółki przed wydaniem decyzji o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Z akt sprawy wynika, że zawiadomienie takie zostało wysłane skutecznie do inwestora i doręczone w dniu 1 sierpnia 2011 r. osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Zakreślony przez organ 14-dniowy termin do zapoznania się z aktami sprawy nie został wykorzystany przez inwestora. Organ podkreślił, że zarówno decyzję nr [...] jak i zawiadomienie z art. 10 § 1 k.p.a. odebrała ta sama osoba H. G. (up. nr [...]). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. T. Sp. z o.o. zarzucił zaskarżonej decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 4 listopada 2011 r.: 1) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania z pominięciem strony oraz dowodów przez nią zgłaszanych, 2) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez faktyczne pominięcie strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, 3) naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez nieinformowanie strony o przesłankach, którymi kierowały się organy przy wydawaniu decyzji. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Strona skarżąca podniosła, że była faktycznie pomijana w postępowaniu przed organami obu instancji, a poprzez ograniczenie jej udziału w sprawie nie mogła przedstawić stosownych argumentów potwierdzających prawidłowość i zgodność z przepisami przygotowanej instalacji wentylacyjnej. Organ co prawda wyznaczył termin do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, ale pozostałe okoliczności sprawy wskazują, że czynność ta nie spełnia wymogów procedury administracyjnej i została dokonana jedynie dla pozoru. W tym kontekście naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. jest istotne, bowiem wyznaczenie terminu do zapoznania się z aktami sprawy potraktowane zostało instrumentalnie, zatem inwestor przypuszcza, że decyzja została przygotowana przed wyznaczeniem stronie terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym. Strona podejmowała wszelkie czynności zmierzające do takiego przygotowania lokalu do prowadzenia działalności gospodarczej, aby lokal ten odpowiadał wymaganym przepisom, w tym dotyczącym ochrony zabytków. Wydając decyzję o przymusowej rozbiórce organ uniemożliwia stronie prowadzenie działalności, nie wskazując na możliwy do wykonania sposób takiego przygotowania wentylacji, który by w większym zakresie zapewniał ochronę konserwatorską. W dalszej części skargi na poparcie swoich racji, strona zamieściła znaczny fragment ( na siedmiu stronach) wyroku WSA w Opolu z dnia 9 grudnia 2010 r. sygn. I SA/Op 556/10. W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, gdyż zarówno zaskarżona decyzja D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak i utrzymana w mocy nią decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nie naruszają ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów prawa procesowego. W niniejszej sprawie istotną okolicznością jest zlokalizowanie budynku, którego dotyczy inwestycja w obrębie zespołu urbanistycznego S. M. we W., Kamienice Bloku Śródrynkowego R.-R. [...],[...],[...] i [...], wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...] oraz [...]. W myśl art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.), prowadzenie prac konserwatorskich, restauracyjnych lub budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Taki obowiązek przewiduje też art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego. Uzyskana przez inwestora decyzja nr [...] z dnia 29 maja 2008 r. pozwolenia konserwatorskiego udzielała pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych polegających na remoncie i przebudowie lokalu usługowego, wymianę stolarki okiennej oraz budowę systemu wentylacji i klimatyzacji z prowadzeniem kanałów wewnątrz budynku (zgodnie z projektem budowlanym). Z akt sprawy wynika, że decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia 16 września 2008 r. ( o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę) istniejące kanały wentylacji mechanicznej wraz z osprzętem na elewacji budynku od strony P. G. należało zdemontować i prowadzić (wykonać wentylację) wewnątrz budynku z wyprowadzeniem na dach. Nie zdemontowanie istniejących kanałów wentylacji mechanicznej wraz z osprzętem oraz nie wykonanie wentylacji wewnątrz tego budynku z wyprowadzeniem na dach doprowadziło do wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji nr [...] z dnia 30 listopada 2010 r. w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego, poprzez nakazanie wykonania demontażu istniejących kanałów wentylacji mechanicznej wraz z osprzętem na elewacji opisanego wyżej budynku oraz wykonaniu kanałów wentylacji mechanicznej (indywidualnych lub zbiorczych) z pomieszczeń i urządzeń lokalu usługowego – restauracji – wewnątrz przedmiotowego budynku z wyprowadzeniem ponad dach zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Decyzja ta została zmieniona decyzją organu odwoławczego nr [...] z dnia 3 lutego 2011 r. ( art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) w ten sposób, że organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu jej wykonania, w pozostałym zakresie decyzję utrzymał w mocy. Na decyzję organu II instancji została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W sprawie tej zapadł wyrok oddalający skargę inwestora (z dnia 7.07. 2011 r., sygn. 238/11). Sąd ten w uzasadnieniu wyroku wyraźnie zaznaczył, że w zatwierdzonym - decyzją udzielającą pozwolenia na budowę nr [...] - "projekcie budowlanym napisano jednoznacznie, że zmiany elewacji dotyczą wymiany okien, demontażu istniejących kanałów wentylacji mechanicznej od strony P. G. oraz montażu szybów. W konsekwencji, należy uznać, że w zatwierdzonym projekcie budowlanym przewidziano demontaż wskazanych urządzeń." Sąd ten przesądził o tym, że zasadnym było nałożenie na inwestora – T. T. Sp. z o.o. obowiązków określonych decyzją PINB dla miasta W. nr [...] z dnia 30 listopada 2010 r. Zgodnie z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270ze zm.), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wprawdzie od powyższego wyroku została wniesiona skarga kasacyjna do NSA, to jednak strona skarżącą nie wystąpiła do właściwego sądu o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego był nie tylko uprawniony ale wręcz zobowiązany do sprawdzenia wykonania zaskarżonej decyzji i podjęcia dalszych działań nakazach prawem budowlanym, w tym wydania stosownej decyzji. Jak wynika z akt sprawy, a czego nie kwestionuje także sam skarżący, obowiązki wynikające z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nr [...] ( z 30.11.2010r.) nie zostały wykonane, a więc organ nadzoru budowlanego trafnie zastosował przepisy art. 51 ust. 3 pkt 2 prawa budowlanego i nakazał inwestorowi rozbiórkę (demontaż) istniejących kanałów wentylacji mechanicznej wraz z osprzętem na elewacji budynku przy ul. R.-R. [...] we W. od strony P. G.. Jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, czynności kontrolne przeprowadzone przez organ nadzoru budowlanego zostały przeprowadzone po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, tj. po dniu 7 lipca 2011 r. (kontrolę przeprowadzono 15 lipca), a więc kiedy to ustała już ochrona tymczasowa w postaci wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji. Nie jest słuszny także zarzut skarżącej jakoby organy orzekające w sprawie naruszyły przepisy procedury administracyjnej. Jak stwierdza T. Woś w Postępowanie administracyjne, Warszawa 2000 str. 305-306: - podstawą do uchylenia decyzji jest brak należytej staranności przez organ administracji publicznej w prowadzeniu sprawy. W badanej sprawie organy obu instancji administracyjnych nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego, wbrew ogólnikowym i niesprecyzowanym twierdzeniom oraz przypuszczeniom o ich naruszeniu przez stronę skarżącą, które by pozwalały na uwzględnienie skargi. Strona miała bowiem zapewnioną przez organ I instancji możliwość udziału w przeprowadzeniu podstawowego dowodu w sprawie, tj. uczestniczenia w czynności oględzin w dniu 15 lipca 2011 r.(dowód: zawiadomienie k. 3, protokół oględzin k. 4 akt admin.) z czego skorzystała, a także możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym zebranym w sprawie(dowód: zawiadomienie k.5 akt admin.), z czego nie skorzystała. Skoro zatem zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art.. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.