II OZ 465/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 256/12 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w sprawie ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 256/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] września 2011 r., znak: [...] w sprawie ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r., Nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania części handlowo-biurowej w budynku G stanowiącego I etap budowy zespołu mieszkalno-usługowego "[...]" przy ul. [...] w Warszawie użytkowanej obecnie w sposób sportowo – rekreacyjny (siłownia i sala fitness), N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Strona skarżąca wskazała, że wykonanie decyzji grozi jej niepowetowaną szkodą (nałożeniem grzywny w celu przymuszenia oraz wykonaniem zastępczym, co skutkować będzie zaprzestaniem prowadzenia działalności w lokalu). Wykonanie zastępcze przez organ w ramach postępowania egzekucyjnego uczyni całe postępowanie sądowe bezprzedmiotowym. Sąd pierwszej instancji podniósł, iż spółka niedostatecznie uzasadniła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji a co za tym idzie nie wskazała okoliczności, które mogłyby prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu lub czynności organu administracyjnego nie może stanowić przesłanki uzasadniającej udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej. Za taką okoliczność nie można również uznać ewentualnego wykonania decyzji w drodze postępowania egzekucyjnego, gdyż jest to normalne następstwo sytuacji, gdy decyzja nie została dobrowolnie wykonana przez stronę. Samo powołanie się na ewentualne niedogodności w wyniku przymusowego wykonania decyzji nie uzasadnia zaistnienia po stronie skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła N. Sp. z o.o. z siedzibą w W., zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że: - w niniejszej sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków; - wykonanie zastępcze zaskarżonej decyzji nie uczyni niniejszego postępowania bezprzedmiotowym; - przymusowe wykonanie zaskarżonej decyzji nie spowoduje znacznej szkody w majątku skarżącej; - zakończenie prowadzenia działalności w lokalu (niemożliwość wykonywania umowy najmu zawartej z P. Sp. z o.o.) nie stanowi trudnych do odwrócenia skutków, w przypadku gdy niemożliwość wykonywania umowy najmu podważy wiarygodność skarżącego jako właściciela lokali handlowo-usługowych w [...] wobec pozostałych najemców oraz spowoduje trudności w ponownym wynajęciu lokalu zajmowanego przez P. Sp. z o.o. W oparciu o powyższe zarzuty, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje nieodwracalne skutki prawne i nie będzie możliwe przywrócenie lokalu do stanu poprzedniego. W ocenie spółki, zamknięcie klubu fitness prowadzonego przez P. Sp. z o.o. spowoduje: utratę wiarygodności N. Sp. z o.o. jako podmiotu wynajmującego lokale usługowo-handlowe w [...]; wygaśnięcie przed terminem umowy najmu łączącej N. Sp. z o.o. oraz P. Sp. z o.o. Z kolei wygaśniecie umowy pociągnie za sobą daleko idące skutki finansowe w związku z inwestycjami w sprzęt sportowy, a także wygaśnięciem umów z członkami klubu P. Sp. z o.o. Łączne straty obu spółek wynikające z zamknięcia klubu fitness wstępnie szacuje się na kwotę znacznie przekraczającą 100 000,00 zł miesięcznie. Wysokość szkody, z uwagi na jej przyszły charakter, nie jest możliwa do wykazania. Zdaniem skarżącej, zamknięcie prosperującego klubu na trudny do przewidzenia okres (mogący sięgnąć kilku lat) niesie za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia znaczącej szkody majątkowej. Podkreślono także, że późniejsze zasądzenie przez Sąd odszkodowania nie byłoby w stanie zrekompensować N. Sp. z o.o. i P. Sp. z o.o. strat poniesionych w związku z zamknięciem klubu fitness. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ma na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami, które może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od reguły wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż niebezpieczeństwo, o którym mowa w cytowanym przepisie oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne zaś do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w ww. przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. W niniejszej sprawie skarżąca spółka na mocy decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. zobowiązana została do przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania części handlowo – biurowej w budynku "G" stanowiącym I etap budowy zespołu mieszkaniowo-usługowej "[...]" przy ulicy [...] w Warszawie, użytkowanej obecnie na działalność sportowo – rekreacyjną. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykonanie powyższego nakazu przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny łączyłoby się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. N. Sp. z o.o. wykonując zaskarżoną decyzję poniósłby znaczne wydatki, co w przypadku uznania zasadności skargi doprowadziłoby do uszczuplenia jej majątku. Należy podzielić stanowisko skarżącej wskazujące, że realnym następstwem wykonania zaskarżonej decyzji byłoby m.in. zakończenie prowadzenia działalności klubu fitness we wskazanym lokalu czy też przedterminowe wygaśnięcie umowy najmu pomiędzy N. Sp. z o.o. oraz P. Sp. z o.o., co bez wątpienia może stanowić znaczne obciążenie dla budżetu skarżącej. Ponadto przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu dorowadziłoby do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżąca wykazała zaistnienie przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Dlatego też należało uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.