IV SAB/Gl 42/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Michalik po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.F. na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w K. w przedmiocie udostępnienia informacji p o s t a n a w i a: 1. umorzyć postępowanie sądowe; 2. zasądzić od organu na rzecz A.F. kwotę 100 zł (sto zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 13 października 2011 r. A.F. zwrócił się do Dyrektora Oddziału IPN w K. o udostępnienie następujących dokumentów: [...] oraz [...] w celu przygotowania publikacji materiału prasowego w czasopiśmie "A" na temat: "[...]". Pismem z dnia 20 października 2001 r. organ zwrócił się do Naczelnika Delegatury IPN w K. oraz w W. z prośbą o przesłanie akt o sygn. odpowiednio: [...] oraz [...], gdyby materiały te były zgodne z tematem publikacji. Następnie A.F. pismem z dnia 7 listopada 2011 r. złożył "odwołanie" do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Z treści pisma wynikało, iż jest ono zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie przez organ I instancji. Wraz z pismem z dnia 8 listopada 2011 r. Zastępca Naczelnika Wydziału Udostępniania Informacji Naukowej IPN w W. przesłała do Oddziału IPN w K. akta [...] wskazując, że pozostałe żądane akta zostaną przesłane w terminie późniejszym. Kolejnym pismem datowanym na dzień 10 listopada Zastępca Naczelnika Wydziału Udostępniania Informacji Naukowej IPN w W. poinformowała, że pozostałe żądane przez Oddział IPN w K. akta zostały przygotowane do wypożyczenia. W dniu 21 listopada 2011 r. Archiwista Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów w K. sporządził notatkę służbową, z której wynikało, że kontaktował się telefonicznie z referentem sprawy w Delegaturze IPN w K. i uzyskał informację, że żądane dokumenty nie dotyczą badanej osoby, o czym poinformowano wnioskodawcę. W dalszej kolejności Naczelnik Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów w K. pismem z dnia 24 listopada 2011 r. poinformował A.F., że w Oddziale przygotowano do udostępnienia dokumenty w oparciu o wniosek dziennikarski. Jednocześnie Dyrektor Oddziału IPN w K. pismem z dnia 6 grudnia 2011 r. poinformował A.F., iż jego pismo z dnia 7 listopada 2011 r. zatytułowane "odwołanie" zostało potraktowane jako skarga na przewlekłe załatwienie sprawy oraz uznał skargę wnioskodawcy za niezasadną. Pismem z dnia 7 grudnia 2011 r. Zastępca Naczelnika Wydziału Udostępniania i Informacji Naukowej IPN w W. przesłała do Oddziału IPN w K. kolejne dokumenty związane z opisanym na wstępie wnioskiem dziennikarskim. Wobec uzyskania tych dokumentów Naczelnik Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów w K. poinformował wnioskodawcę, że w Oddziale przygotowano kolejne wnioskowane dokumenty, a o udostępnieniu pozostałych dokumentów zostanie powiadomiony odrębnym pismem. W międzyczasie przed Prezesem IPN Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu toczyło się postępowania zainicjowane "odwołaniem" wnioskodawcy z dnia 7 listopada 2011 r., które zakończyło się wydaniem postanowienia z dnia [...] r., nr [...] mocą którego Prezes wyznaczył dodatkowy termin 14 – dniowy do rozpatrzenia wniosków A.F. uznając zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie za zasadne. Pismem z dnia 1 stycznia 2012 r. A.F. złożył skargę na przewlekłe prowadzenia postępowania administracyjnego przez Dyrektora Oddziału IPN w . w związku z jego wnioskiem z dnia 13 października 2011 r. W odpowiedzi na skargę organ przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania oraz wniósł o odrzucenie skargi lub jej oddalenie. Następnie pismem z dnia 22 marca 2012 r. organ wniósł o umorzenie postępowania wskazując, że zostało już wykonane postanowienie Prezesa IPN bowiem pismem z dnia 9 marca 2012 r. skarżący został poinformowany o przygotowaniu akt do udostępnienia w czytelni organu, które to akta zostały skarżącemu udzielone w dniu 12 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego ma miejsce wówczas, kiedy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Zgodnie natomiast z regulacją art. 149 cytowanej ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 lit. a P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zatem wydanie przez organ decyzji lub innego aktu, czy uczynienie zadość wnioskowi w inny przewidziany przez prawo sposób wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na przewlekłość i to nawet wówczas, gdy czynności w postępowaniu administracyjnym zostały przez organ podjęte z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wykonania. W takiej sytuacji Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania sądowego, gdyż postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. W sytuacji wykonania ciążącego na organie obowiązku udostępnienia dokumentacji w celu wydania publikacji prasowej, choć wykonanie to miało miejsce z naruszeniem przepisów dotyczących terminów, czy sposobu rozpoznawania tego typu wniosków, w szczególności z naruszeniem art. 36 ust. 4a ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2007 r., Nr 63, poz. 424 ze zm.) Sąd nie ma możliwości stwierdzenia, iż postępowanie to było prowadzone przewlekle. Zatem w momencie wykonania obowiązku przestaje istnieć przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego. W tym zakresie należy skorzystać z dorobku orzecznictwa sądowego wypracowanego na gruncie bezczynności organu administracji bowiem, choć bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego są to dwie odrębne instytucje prawne, to w taki sam sposób zostały uregulowane kwestie związane z wyrokowaniem w tych sprawach. W tym miejscu należy więc odwołać się między innymi do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 zgodnie z którą przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a.- organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Z akt sprawy wynika, że Dyrektor Oddziału IPN w K. udostępnił skarżącemu w dniu 12 marca 2012 r. wnioskowane dokumenty. Wprawdzie w nadesłanych przez organ administracji aktach znajdują się pisma skarżącego z dnia 12 marca 2012 r. określone jako uzupełnienie wniosku z dnia 13 października 2011 r., jednakże pisma te nie stanowią kontynuacji wniosku, a inicjują kolejną sprawę. Jak bowiem wynika z ich treści skarżący żąda udzielenia informacji związanych z wyłączeniem z dokumentacji zawartej w jednej teczce pewnych stron oraz wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy opisami teczki, a rzeczywistą jej zawartością jak również o podanie informacji o okładce innej teczki akt, która została mu udostępniona. Zatem uznać należy, że wniosek skarżącego o udostępnienie dokumentów w celu publikacji materiału prasowego z dnia 13 października 2011 r. został przez organ w całości zrealizowany, a więc postępowanie związane z przewlekłością organu w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania postanowiono na zasadzie art. 201 § 1 P.p.s.a.