II GZ 217/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 18/12 w zakresie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi E. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2011 r., Nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z 17 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 18/12 odmówił [...] przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] listopada 2011 r., Nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy. [...] wnioskiem z [...] kwietnia 2012 r. złożonym na urzędowym formularzu "PPF" domagała się przyznania prawa pomocy. Podała, że prowadzi działalność gospodarczą która nie przynosi dochodu. Podkreśliła, że finansowo wspiera ją przyjaciel. Gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z córką ., która osiąga dochód z tytułu umowy zlecenia w wysokości [...] zł miesięcznie (brutto). Ponadto otrzymuje dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości [...] zł oraz zasiłek rodzinny w kwocie [...] zł miesięcznie. Opisując stan majątkowy skarżąca wskazała, że posiada: dom o powierzchni 80 m2, działkę rolną o powierzchni 0,24 h, obiekt typu blaszak, w którym mieści się " [...] " oraz dzierżawi grunt o powierzchni 40,33m2. Nadto, skarżąca posiada książeczkę mieszkaniową z wkładem 3000 zł. Skarżąca podniosła również, że ponosi opłaty za: gaz [...] zł miesięcznie, telefon wraz z internetem [...] zł, zajęcie pasa drogowego [...] zł miesięcznie, ochrona [...] zł miesięcznie, ZUS [...] zł, podatek od nieruchomości - dom [...] zł (kwartalnie), bar [...] zł (kwartalnie), światło- dom [...] zł oraz bar [...] zł. Zarządzeniem z [...] kwietnia 2012 r. wezwano skarżącą do udzielenia dodatkowych informacji oraz do złożenia określonych dokumentów, tj.: 1) wyciągu z prowadzonej dla potrzeb działalności gospodarczej księgi przychodów i rozchodów, 2) odpisów deklaracji VAT-7 z ostatnich trzech miesięcy wraz z potwierdzeniem ich złożenia w urzędzie skarbowym, 3) odpisu zeznania podatkowego (PIT36) za 2010 lub 2011 r., 4) wykazu wszystkich posiadanych rachunków bankowych wraz z wyciągiem potwierdzającym stan i obroty na tych rachunkach, 5) wykazu ponoszonych miesięcznie wydatków na konieczne utrzymanie rodziny oraz dokumentów potwierdzających ich wysokość, 6) innych dokumentów świadczących o trudnej sytuacji finansowej i braku możliwości płatniczych skarżącej. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca nadesłała PIT 36 oraz PIT B za rok 2011 z których wynika strata z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie [...] zł, deklaracje VAT za okres od stycznia do marca 2012 r. z których wynika kwota do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł, fakturę VAT za marzec i luty 2012 r. wystawioną na rzecz [...] Sp. z o.o. w kwocie [...] zł (za miesiąc), polecenie przelewu na rzecz ZUS w wysokości [...] zł, polecenie przelewu kwoty [...] zł tytułem zajęcia pasa drogowego, fakturę VAT na kwotę [...] zł (czynsz za zbiornik 2700l), fakturę VAT za usługi telekomunikacyjne za marzec w kwocie [...] zł oraz za kwiecień 2012 r. w kwocie [...] zł, polecenie przelewu na rzecz Telekomunikacji Polskiej SA w kwocie [...] zł, polecenie przelewu z [...] marca 2012 r. tytułem raty za gaz w kwocie [...] zł, opłata z dnia [...] kwietnia 2012r. oraz 15 marca 2012 r. za cyfrowy [...] w wysokości [...] zł (za miesiąc), pokwitowanie wpłaty podatku od nieruchomości w wysokości [...] zł. Ponadto, skarżąca przedłożyła wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego przez [...] z okresu 2 ostatnich miesięcy, z którego wynika saldo w kwocie -[...] zł, książeczkę mieszkaniową z wkładem 3000 zł oraz opłacone faktury VAT z [...] opiewające na kwoty [...] zł (z dnia 10.02.2012 r.) oraz [...] zł (z dnia 27.02.2012 r.), dowód wpłaty [...] zł na rzecz [...] operator Sp. z o.o. z 4 maja 2012 r. Sąd pierwszej instancji odmawiając przyznania prawa pomocy w uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Koszty te na obecnym etapie sprowadzają się do wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości [...] zł. WSA podkreślił, że skoro z przedłożonego zeznania PIT 36 oraz PIT B za rok 2011 wynika strata z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie [...] zł a jednocześnie skarżąca na bieżąco reguluje miesięczne wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego oraz z działalnością gospodarczą w kwocie około [...] zł oraz ma na utrzymaniu córkę i wnuka, istotną okolicznością do oceny możliwości finansowych skarżącej jest jednoznaczne wskazanie źródła utrzymania rodziny. Zdaniem Sądu, za zbyt ogólnikowe i niewystarczające należało uznać stwierdzenie skarżącej, że pomaga jej przyjaciel który z nią nie mieszka. Powyższe okoliczności, brak pełnej dokumentacji w zakresie wysokości dochodów i braku środków pieniężnych na rachunkach bankowych, świadczą w ocenie Sądu, że skarżąca nie przedstawiła pełnej informacji o swojej sytuacji i możliwościach płatniczych ale podała tylko takie dane, które miały świadczyć o złej kondycji finansowej. Wobec powyższego w ocenie Sądu pierwszej instancji, brak było możliwości ustalenia, czy w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.). [...] wniosła zażalenie na powyższe postanowienie podnosząc, że się z nim nie zgadza. W uzasadnieniu jeszcze raz podała, że utrzymuje ją przyjaciel, który zapewnia jej wyżywienie oraz pomoc w opłacaniu rachunków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć, na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niedostarczenie żądanych przez Sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, bądź mało czytelny powoduje, że oświadczenie pozostaje niepełne i nie jest wystarczające do oceny zasadności wniosku strony. W rozpoznawanej sprawie, z uwagi na brak wystarczających danych w złożonym wniosku, skarżąca została wezwana do przedstawienia dokumentów i podania informacji, które obrazowałyby jej sytuację materialną. Z obowiązku tego [...] wywiązała się częściowo. Podnieść należy, że oczekując przyznania prawa pomocy strona winna wykazać, że istnieją obiektywne okoliczności uniemożliwiające jej ich poniesienie. W sytuacji przedstawionej przez [...] nie można przyjąć, że spełnione zostały przesłanki, o których mowa w 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Ogólnikowe stwierdzenie, że finansowo pomaga jej przyjaciel jest niewystarczające dla oceny stanu majątkowego skarżącej. Stwierdzić bowiem należy, że zbadanie sytuacji majątkowej wnoszącego o przyznanie prawa pomocy polega na porównaniu wysokości uzyskiwanego dochodu z rozmiarem ponoszonych wydatków, co w konsekwencji pozwala ocenić zasadność wniosku. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie podała obecnego źródła utrzymania, a tym samym uniemożliwiła Sądowi poznanie jej sytuacji majątkowej i dokonanie pełnych ustaleń w zakresie podstawy faktycznej wniosku o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji, uznał że skarżąca nie wykazała, iż jej sytuacja odpowiada przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., co oznacza że brak było podstaw do uwzględnienia wniosku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. oddalił zażalenie.