II SA/Wa 2482/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2012 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy finansowej w związku z pobieraniem nauki - oddala skargę - [...] A. W., zajmujący stanowisko służbowe [...] w Departamencie Wojskowych Spraw Zagranicznych, wystąpił w dniu 9 maja 2011 r. do Dyrektora Departamentu Wojskowych Spraw Zagranicznych MON z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej w związku z pobieraniem nauki w ramach studiów podyplomowych na kierunku [...] w roku akademickim 2010/1011 w Akademii [...] w formie zwrotu kosztów nauki w kwocie 6250,00 zł. Minister Obrony Narodowej pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] nie wyraził zgody na zawarcie z [...] A. W. umowy, dotyczącej udzielenia pomocy w związku z pobieraniem nauki. Na uzasadnienie wskazał, iż zainteresowany posiada niezbędne kwalifikacje do pełnienia służby na tym stanowisku, jak również do wyznaczenia na inne stanowiska służbowe zaszeregowane do stopnia etatowego pułkownika, gdyż ukończył studia podyplomowe w Akademii Obrony Narodowej. Dyrektor Departamentu Wojskowych Spraw Zagranicznych decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej kpa, art. 52 ust. 3-5, art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.) oraz § 3 ust. 1 pkt 1 oraz § 8 ust. 1 pkt 1 lit. c) w związku z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2010 r. w sprawie nauki żołnierzy zawodowych i kandydatów na żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 121, poz. 813), odmówił [...] A. W. udzielenia pomocy finansowej w postaci zwrotu kosztów nauki. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż Dyrektor Departamentu Spraw Zagranicznych MON, zgodnie z § 6 rozporządzenia ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2010 r., wystąpił z wnioskiem do Ministra Obrony Narodowej o wyrażenie zgody na zawarcie umowy, o której mowa w art. 52 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Minister Obrony Narodowej takiej zgody nie wyraził (pismo z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...]), co zobligowało organ – na podstawie § 8 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia - do odmowy udzielenia pomocy finansowej, polegającej na zwrocie kosztów nauki. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł [...] A. W. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, powołując się na przepisy art. 52 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2010 r. w sprawie nauki żołnierzy zawodowych i kandydatów na żołnierzy zawodowych wyjaśnił, że żołnierz zawodowy może pobierać naukę, jeżeli nie koliduje to z wykonywaniem przez niego zadań służbowych. Żołnierz zawodowy może wystąpić do dowódcy jednostki, w której zajmuje stanowisko służbowe, z wnioskiem o udzielenie pomocy w związku z pobieraniem nauki. Pomoc taka może być przyznana wyłącznie w przypadkach, gdy poziom i kierunek nauki są zbieżne z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub na planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym. Dowódca jednostki wojskowej, po uzyskaniu zgody od organu uprawnionego do wyznaczenia żołnierza zawodowego na wyższe od zajmowanego stanowisko służbowe, zawiera z żołnierzem umowę, w której określa m. in. rodzaj pomocy, a w szczególności pokrycie czesnego za naukę, zwrot należności z tytułu kosztów przejazdu na obszarze kraju oraz warunki zwrotu kosztów tej pomocy w określonych przypadkach. Organ odwoławczy wskazał, iż po wpłynięciu wniosku o udzielenie pomocy w związku z pobieraniem nauki, dowódca jednostki wojskowej ustala, czy poziom i kierunek nauki podjętej przez zainteresowanego są zbieżne z wymaganiami i kwalifikacjami na zajmowanym lub na planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym (§ 5 ust. 1 rozporządzenia). W przypadku pozytywnego ustalenia powyższej przesłanki, dowódca jednostki wojskowej występuje do organu uprawnionego do wyznaczania żołnierza zawodowego na wyższe od zajmowanego stanowisko służbowe z wnioskiem o wyrażenie zgody na zawarcie umowy dotyczącej udzielenia pomocy w związku z pobieraniem nauki (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Zgodnie zaś z § 8 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia, dowódca jednostki wojskowej odmawia w drodze decyzji administracyjnej żołnierzowi zawodowemu udzielenia pomocy finansowej w związku z pobieraniem nauki w przypadku niewyrażenia przez właściwy organ zgody na zawarcie umowy dotyczącej udzielenia takiej pomocy. Skoro zatem w rozpatrywanej sprawie Minister Obrony Narodowej – jako organ uprawniony do wyznaczenia oficera na wyższe od zajmowanego stanowisko służbowe – nie wyraził zgody na zawarcie z zainteresowanym umowy dotyczącej pomocy w związku z pobieraniem nauki, organ zobligowany był do podjęcia rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. Ponadto, organ odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu stwierdził, że ukończenie studiów podyplomowych o kierunku [...] nie zostało określone jako wymóg kwalifikacyjny w karcie opisu stanowiska służbowego, zajmowanego przez zainteresowanego, lecz jedynie jako wykształcenie preferowane, niewymagane do spełnienia. Skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2011 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji wniósł [...] A. W., zarzucając im naruszenie: - prawa materialnego, poprzez uznanie, że poziom i kierunek pobierania przez niego nauki nie jest zbieżny z zajmowanym stanowiskiem służbowym, - prawa procesowego, tj art. 7, art. 80 i art. 107 § 3 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga musiała zostać oddalona. Organ zasadnie powołał się na przepis art. 52 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2010 r. w sprawie nauki żołnierzy zawodowych i kandydatów na żołnierzy zawodowych. Zgodnie z jego treścią, żołnierz zawodowy może pobierać naukę, jeżeli nie koliduje to z wykonywaniem przez niego zadań służbowych (ust. 1). Żołnierz zawodowy może wystąpić do dowódcy jednostki, w której zajmuje stanowisko służbowe, z wnioskiem o udzielenie pomocy w związku z pobieraniem nauki (ust. 3). Pomoc taka może być przyznana wyłącznie w przypadkach, gdy poziom i kierunek nauki są zbieżne z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub na planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym (ust. 4). Zdaniem Sądu, analiza mających zastosowanie w sprawie przepisów doprowadza do wniosku, że przyznanie pomocy na naukę żołnierza zawodowego następuje w formie decyzji o charakterze uznaniowym. Oczywiście uznanie nie oznacza dowolności. W razie niewyrażenia zgody organ musi się bowiem liczyć z możliwością wniesienia przez żołnierza skargi do Sądu Administracyjnego. Wówczas Sąd dokonuje analizy swobody uznania na podstawie obowiązujących w sprawie przepisów, ich zastosowania oraz uzasadnienia ich zastosowania przez organ wojskowy. W sprawie niniejszej Sąd stwierdził, że odmowa przyznania A. W. pomocy mieści się w granicach uznania administracyjnego. W orzecznictwie Sądów Administracyjnych przyjęto, że bezwzględną przesłanką udzielenia żołnierzowi pomocy, o której mowa w przepisie art. 52 ust. 4, jest ścisłe powiązanie zarówno poziomu, jak i kierunku podjętej nauki z obecnie zajmowanym stanowiskiem służbowym lub planowanym w przyszłości do zajęcia przez oficera stanowiskiem służbowym. Ustawodawca nie przewiduje przyznania pomocy żołnierzowi, jeśli podjęte studia lub inny rodzaj dokształcania nie będzie mógł być wykorzystany na wskazanych w przepisie stanowiskach służbowych. Przy czym "wykorzystanie" nie odnosi się do pogłębiania wiedzy przydatnej na zajmowanym lub planowanym do objęcia stanowisku służbowym, lecz wiedzy niezbędnej, ukierunkowanej na potrzeby służby wojskowej (patrz wyrok WSA w Warszawie z dnia 30.06.2010, II SA/Wa 364/10, LEX nr 643829). A. W. posiada wiedzę niezbędną do zajmowania swojego stanowiska. Studia podyplomowe pomogły mu tę wiedzę pogłębić. W takiej sytuacji nie może jednak domagać się od organu przyznania pomocy, o której mowa w przepisie art. 52 ust. 4, a organ miał prawo tej pomocy odmówić. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji na mocy art. 151 p.p.s.a.