II SA/Wa 145/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie WSA Adam Lipiński (sprawozdawca), Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Elwira Sipak, specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień służbowy starszego rewidenta celnego w korpusie podoficerów Służby Celnej: – oddala skargę. W dniu [...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w G. działając na podstawie art. 223 ust. 1 i 5 w związku z art. 115 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, mianował J. L. z dniem 30 listopada 2009 r. na stopień służbowy starszego rewidenta celnego w korpusie podoficerów Służby Celnej. Pismem z dnia 11 grudnia 2009 r. J. L. odwołał się od ww. aktu mianowania do Szefa Służby Celnej. Wskazywał na naruszenie przepisu art. 223 ust.3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej w związku z zajmowaniem przez funkcjonariusza stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Domagał się mianowania na stopień podkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, wskazując fakt pełnienia służby na stanowiskach służbowych związanych z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników, a mianowicie: w okresie od dnia 13 stycznia 2006 r. do dnia 11 października 2006 r. zajmował stanowisko kierownika zmiany, natomiast w treści uzasadnienia odwołania zaznaczył, iż w okresie od dnia 29 września 2000 r. do dnia 28 marca 2008 r. zajmował stanowisko kierownika zmiany, a następnie kierownika referatu. Ponieważ powyższe okoliczności miały miejsce przed dniem 31 października 2009 r., tj. przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, mianowanie odwołującego na stopień w korpusie oficerów młodszych było w jego ocenie obligatoryjne. Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję (akt mianowania), w zakresie określenia korpusu. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, co następuje: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej wprowadziła w Służbie Celnej korpusy (szeregowych Służby Celnej, podoficerów Służby Celnej, aspirantów Służby Celnej, oficerów młodszych Służby Celnej oraz oficerów starszych Służby Celnej) oraz odpowiednio w ramach korpusów nowe stopnie służbowe (art. 115 ustawy). Przyporządkowanie do właściwego korpusu i kryteria uzyskania nowego stopnia służbowego w tym korpusie, funkcjonariuszy, którzy w dniu wejścia w życie ustawy pełnili służbę w Służbie Celnej, regulują przepisy art. 223 zawarte w Rozdziale 14 ustawy zatytułowanym "Przepisy przejściowe". Kryteria zawarte w art. 223 ust. 2-6 precyzyjnie określają sposób ustalenia przynależności funkcjonariuszy do określonego korpusu Służby Celnej. Zgodnie z art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy pełnił służbę na stanowisku, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku, w stopniu innym niż aspirant celny, starszy aspirant celny albo podkomisarz celny lub wyższych, wymienionych w ust 2 tego przepisu, określa się w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Organ nie zakwestionował pełnienia w przeszłości wskazanych w odwołaniu stanowisk służbowych związanych z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników, jedankże w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, tj. w dniu 31 października 2009 r., przed dniem wejścia w życie ustawy Ja. L. zajmował stanowisko starszego kontrolera celnego i posiadał stopień służbowy starszego rewidenta celnego. Zatem zgodnie z art. 223 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy pełnił służbę w stopniu młodszego dyspozytora celnego, starszego rewidenta celnego, rewidenta celnego albo młodszego rewidenta celnego określa się stopień w korpusie podoficerów Służby Celnej. Organ podkreślił, iż w przypadku określenia funkcjonariuszowi nowego stopnia organ ma niewielką swobodę i nie może go mianować na stopień służbowy należący do innego korpusu niż ten, który wynika bezpośrednio z uregulowań zawartych w ust 2-6 art. 223 ww. ustawy. Mianowanie do określonego korpusu Służby Celnej ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej uzależniła od posiadanego uprzednio stopnia służbowego, z wyjątkiem art. 223 ust. 3 pkt 2. J. L. zajmował stanowisko starszego kontrolera celnego i posiadał stopień służbowy starszego rewidenta celnego. Zatem w niniejszym przypadku przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania. Natomiast, mając na uwadze dyspozycję art. 223 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej, należało określić funkcjonariuszowi stopień służbowy w korpusie podoficerów Służby Celnej, co jest odpowiednie do stanowiska zajmowanego bezposrednio przed dniem wejścia w życie ustawy. Zgodnie ze stanowiskiem zawartym w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2010 r. sygn. akt II PZP 5/10 orzecznictem sądów administracyjnych – wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt II SAB/Wa 163/10, dotyczącym regulacji art. 223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, funkcjonariuszowi nie przysługuje roszczenie o awans na wyższy stopień służbowy, a w konsekwencji także ochrona sądowa w tym zakresie i dlatego Szef Służby Celnej rozpatrzył sprawę jedynie z zakresie określenia korpusu i w tym też zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję (akt mianowania). J. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] listopada 2011 r., w której domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego go aktu mianowania. Skarżący, powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu, wskazywał na: Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, to jest: rażące naruszenie art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej oraz innych przepisów prawa - zasady praworządności wyrażonej w art. 2 i art.7 Konstytucji RP oraz art. 7 i art. 77 oraz art. 138 § 1 Kpa. W uzasadnieniu skargi argumentował, iż pojęcie “przed dniem wejścia w życie ustawy" zawarte w powyższym przepisie dotyczy wszystkich stanów służby w przeszłości sprzed daty wejścia w życie ustawy. Nadto, podnosił nieprawidłowość rozstrzygnięcia organu w zakresie ograniczenia się jedynie do rozpatrzenia jego odwołania tylko do korpusu, gdy w odwołaniu wskazywał na nieprawidłowość aktu mianowania, zarówno co do przypisania korpusu, jak i stopnia służbowego. W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka, co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Badana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organ I instancji, dokonując mianowania J. L. na stopień służbowy starszego rewidenta celnego w korpusie podoficerów Służby Celnej, oraz organ II instancji, rozpatrujący odwołanie funkcjonariusza od tego aktu, dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawidłowo, zgodnie z zasadami określonymi w art. 223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), przypisał funkcjonariusza do korpusu podoficerów Służby Celnej. Odpowiadając na zarzuty skargi, wskazać należy na orzecznictwo ukształtowane uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2010 r. sygn. akt II PZP 5/10 dotyczące regulacji art. 223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej i potwierdzone licznymi wyrokami sadów administracyjnych. Obowiązek nadania nowego stopnia służbowego funkcjonariuszom Służby Celnej w terminie do dnia 30 listopada 2009 r. wynikał z przepisu art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, natomiast mechanizm przypisywania funkcjonariuszom stopni w poszczególnych korpusach, uregulowany został w dalszych ustępach art. 223 ustawy. W świetle ww. przepisów zadaniem organu było umieszczenie danego funkcjonariusza w odpowiednim korpusie, precyzyjnie wskazanym w ustawie, w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska bądź pełnionych obowiązków. Przepis art. 223 umawianej ustawy stanowi lex specialis wobec pozostałych jej uregulowań. Zgodnie z przepisami ustawy o Służbie Celnej funkcjonariusz nie ma roszczenia mianowania na określony stopień. Jedynie w przypadku określonym w powyższym przepisie ma on prawo żądać weryfikacji aktu mianowania co do prawidłowości przypisania go do określonego korpusu, wynikającego z przepisu 223 ustawy – przepisu przejściowego, umożliwiającego zastosowania wobec funkcjonariuszy przepisów nowej ustawy w brzmieniu z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Konsekwencją powyższego jest niemożność dokonania, zarówno przez sąd administracyjny, jak i organ administracji II instancji, innej kontroli aktu mianowania niż jedynie w zakresie prawidłowości przypisania funkcjonariusza do określonego korpusu. Dlatego też zastosowanie w sentencji decyzji organu II instancji sformułowania: "utrzymuję zaskarżoną decyzję w mocy w zakresie określenia korpusu", nie można potraktować jako wady, która mogłaby stanowić o uchyleniu tej decyzji albo o stwierdzeniu jej nieważności. Ustawa nie przewiduje prawnych mechanizmów kontroli, ani przez organ II instancji, ani przez sądy administracyjne, przypisania funkcjonariuszowi danego stopnia w określonym korpusie. Tę kwestię ustawodawca pozostawił wyłącznie do uznania bezpośredniego przełożonego danego funkcjonariusza. Szef Służby Celnej prawidłowo rozpoznał sprawę. Organ prawidłowo podkreślił, iż w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, tj. w dniu 31 października 2009 r., J. L. zajmował stanowisko starszego kontrolera celnego i posiadał stopień służbowy starszego rewidenta celnego. Zatem w niniejszym przypadku przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania. Natomiast, mając na uwadze dyspozycję art. 223 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej, należało określić funkcjonariuszowi stopień służbowy w korpusie podoficerów Służby Celnej, co jest odpowiednie do stanowiska zajmowanego bezposrednio przed dniem wejścia w życie ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela argumentacje organu, iż przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej mianowanie na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej uzależnia od zajmowania, bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy, stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników lub pełnienia obowiązków na tym stanowisku. Celowo przepis art. 223 umiejscowiony został w rozdziale 14 zatytułowanym "Przepisy przejściowe", co oznacza, że jest to przepis regulujący wyłącznie takie sytuacje, które mogą pojawiać się na tle wprowadzania w życie nowych uregulowań. Także oczywiste jest, iż aby skorzystać z dobrodziejstwa normy art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy funkcjonariusz musi przed dniem wejścia w życie ustawy zajmować stanowisko związane z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników lub pełnienia obowiązków na tym stanowisku. Nie chodzi tu o zajmowanie takich stanowisk w okresach poprzednich, dawniej, ale bezpośrednio przed datą wejścia w życie omawianej ustawy nowelizujacej. Inne rozumienie tego przepisu prowadziłoby do sytuacji absurdalnej. Na poparcie powyższego twierdzenia można przywołać zasady wykładni językowej omawianego przepisu, zasady logiki i zasady techniki prawodawczej - § 30 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej". Zatem nieprawidłowy jest zarzut skargi - wadliwej interpretacji przez organ przepisu art. 223 ust. 3 pkt. 2 ustawy pragmatycznej i zarzut naruszenia przez to art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, a co za tym idzie nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego przez organ I instancji (zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 Kpa) i wydania przez organ II instancji nieprawidłowego rozstrzygnięcia (zarzut naruszenia art. art. 138 § 1 Kpa). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.