I OZ 599/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. P., E. K.i S. Ch. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 331/12 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J. P., E. K.i S. Ch. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 331/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił J. P., E. K. i S. Ch. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 331/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. P., E.K. i S. Ch. na powyższą decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. Powyższe postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 16 kwietnia 2012 r. W dniu 17 kwietnia 2012 r. pełnomocnik skarżących złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżących podkreśliła, że zaskarżoną decyzję otrzymała w dniu 13 grudnia 2011 r. W dniu 5 stycznia 2012 r., a zatem w ustawowym trzydziestodniowym terminie, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wysyłając ją jednak omyłkowo nie do organu, który wydał zaskarżoną decyzję, ale do Wojewody Mazowieckiego. Wojewoda, choć powinien, działając zgodnie z art. 65 k.p.a., przekazać skargę niezwłocznie (najdalej w terminie trzech dni) do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, zrobił to dopiero w dniu 18 stycznia 2012 r., co wywołało negatywne skutki dla skarżących. Zdaniem pełnomocnika, skierowanie sprawy do innego organu, było co prawda przejawem niestaranności strony, jednakże nie jej niedbalstwa, gdyż wniesienie skargi nastąpiło na 8 dni przed upływem ustawowego terminu. Dopiero ciąg zdarzeń po wniesieniu skargi, tj. opieszałość urzędu pocztowego, czy też uchybienie Wojewody Mazowieckiego w niezwłocznym przekazaniu skargi przyczyniły się do uchybienia terminu. Sąd I instancji uznał, że okoliczności wymienione przez pełnomocnika skarżących, we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nie świadczą o braku winy strony w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do wniesienia skargi. Nie są to bowiem okoliczności, którym można przypisać charakter przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. W szczególności za taką okoliczność nie można uznać faktu, że pełnomocnik omyłkowo zaadresował przesyłkę zawierającą skargę i skierował ją do organu, który nie orzekał w sprawie. Zdaniem Sądu powyższe działanie strony, a w szczególności złożenie skargi za pośrednictwem niewłaściwego organu jest przejawem nie tylko niestaranności strony w prowadzeniu własnych spraw, ale przede wszystkim niedbalstwa, co w żadnym wypadku nie może stanowić podstawy przywrócenia terminu. Ponadto w ocenie Sądu, argumentacja strony, że do niedochowania terminu doszło z winy Wojewody Mazowieckiego, który pomimo ciążącego na nim obowiązku nie przekazał niezwłocznie skargi do organu właściwego jest nie do zaakceptowania. To na stronie – w szczególności reprezentowanej przez pełnomocnika zawodowego – ciążył obowiązek prawidłowego złożenia skargi. Z kolei rolą Wojewody Mazowieckiego było jedynie przekazanie pisma zgodnie z właściwością w trybie art. 65 Kpa, w najszybszym możliwym terminie. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżących wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi, zarzucając naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 86 § 1 p.p.s.a. i art. 87 § 2 p.p.s.a., poprzez uznanie, iż skarżący nie uprawdopodobnili okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, podczas gdy okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza zastosowany przez Wojewodę Mazowieckiego tryb (art. 65 k.p.a.) przy przekazaniu skargi do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, przeczą takiemu ustaleniu. Zarzucono ponadto nieuzasadnione przyjęcie, iż (bezprawna celowa) opieszałość Wojewody Mazowieckiego (organu niewłaściwego) w przekazaniu skargi do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, na skutek której doszło do niedochowania terminu przez skarżących, nie stanowi o braku winy skarżących w nieterminowym wniesieniu skargi i nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu; 2. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. polegające na braku ustosunkowania się Sądu w uzasadnieniu zapadłego postanowienia do wszystkich argumentów skarżących usprawiedliwiających wniesienie przez nich skargi z przekroczeniem trzydziestodniowego terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej "p.p.s.a." strona, która bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, może złożyć wniosek o przywrócenie terminu (art. 86 § 1). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności wnosi się do sądu, w którym czynność ta miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1). Należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy pełnomocnika skarżących w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżących nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony/pełnomocnika strony dbających należycie o swoje interesy. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Okoliczności przedstawione przez pełnomocnika skarżących nie uprawdopodabniają braku jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi i zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie przesłanek warunkujących przywrócenie uchybionego terminu, profesjonalny pełnomocnik winien zachować należytą staranność przy dokonywaniu czynności procesowych. W orzecznictwie sądów administracyjnych została ugruntowana zasada, iż strona ponosi wszelkie skutki działań pełnomocnika, także negatywne skutki uchybień lub czynności wadliwie dokonanych. Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Zatem błędne zaadresowanie przesyłki, a w konsekwencji nadanie przesyłki do organu niewłaściwego, stanowi uchybienie pełnomocnika obciążające mocodawcę. W takiej sytuacji, prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji, iż złożenie skargi za pośrednictwem niewłaściwego organu jest przejawem nie tylko niestaranności pełnomocnika strony w prowadzeniu spraw, ale przede wszystkim niedbalstwa, co w żadnym wypadku nie może stanowić podstawy przywrócenia uchybionego terminu. Ponadto nie można podzielić zarzutu, iż opieszałość Wojewody Mazowieckiego w przekazaniu skargi stanowi o braku winy w uchybieniu terminu, bowiem rzeczą pełnomocnika było podjęcie działań mających na celu prawidłowe zaadresowanie przesyłki zawierającej skargę. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.