I SA/Po 108/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-04-03
Skład orzekający: Maciej Jaśniewicz, Katarzyna Nikodem, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia, wydane na podstawie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, jest zasadne, gdy organ podatkowy wysłał wezwanie do uzupełnienia braków odwołania na adres, który strona skarżąca już zaktualizowała?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie narusza prawo, ponieważ organ podatkowy nie miał podstaw do zastosowania fikcji doręczenia wezwania do uzupełnienia braków odwołania. Strona skarżąca poinformowała organ o zmianie adresu, a mimo to wezwanie zostało wysłane na stary adres. W związku z tym, organ powinien był rozpatrzyć odwołanie merytorycznie, a nie pozostawić je bez rozpoznania.Stan faktyczny
Skarżący złożył odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w sprawie podatku VAT. W odwołaniu poinformował o zmianie adresu zamieszkania i przedstawił dokument ZUS ZLA. Dyrektor Izby Skarbowej wezwał stronę do sprecyzowania zarzutów i przedstawienia dowodów, wysyłając wezwanie na stary adres. Przesyłka wróciła z adnotacją "nie podjęto w terminie". Organ odwoławczy uznał doręczenie za skuteczne i pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących doręczeń i pozostawienia odwołania bez rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędzia WSA Karol Pawlicki Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 kwietnia 2012r. sprawy ze skargi JK na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania odwołania w sprawie podatku od towarów i usług od grudnia 2004r. do grudnia 2005r. I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego JK kwotę [...] zł ( ...] 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P., decyzją z dnia[...] czerwca 2011r. nr [...], określił J, K. zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2004r. oraz za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2005r.
Pismem z dnia [...] czerwca 2011r. podatnik złożył odwołanie od decyzji z dnia [...] czerwca 2011r. nr [...]w którym zaskarżył decyzję w całości. W ocenie odwołującego zaskarżona decyzja narusza szereg przepisów proceduralnych oraz a decyzję wydano w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu podatnik podtrzymał wszystkie dotychczasowe zarzuty dotyczące wadliwości postępowania. Jednocześnie poinformował organ, że stan jego zdrowia wymaga podjęcia pilnych i długich zabiegów leczniczych poza miejscem zamieszkania, w związku z czym w miesiącu lipcu i sierpniu nie będzie mógł brać udziału w postępowaniu ani odbierać związanej z nim korespondencji. Jednocześnie podał nowy adres zamieszkania i dokument ZUS ZLA.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. pismem z dnia [...] sierpnia 2011r. na podstawie art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze. zm)- zwanej dalej O.p., wezwał podatnika o sprecyzowanie zarzutów odwołania oraz o przedstawienie dowodów je uzasadniających. W piśmie tym pouczono stronę o tym, że nieuzupełnienie odwołania w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje, stosownie do art. 169 § 4 O.p., pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia. Wezwanie to zostało wysłane na adres zamieszkania podany w odwołaniu tj. ul. M.[...], [...]S.
W dniu [...]09.2011r. urząd pocztowy zwrócił przesyłkę z wezwaniem z dnia [...]sierpnia 2011r. Dyrektorowi Izby Skarbowej w P., z adnotacją zwrot nie podjęto w terminie, adresata nie zastano. Z adnotacji poczty wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana (k. 36 akt administracyjnych).
Organ odwoławczy uznał doręczenie wezwania za dokonane [...]09.2011r., tj. z upływem 14 dni, w czasie których przesyłka była przechowywana przez pocztę, zgodnie z warunkami zawartymi w art. 150 § 1, 1a i § 2 O.p. W związku z tym, że strona w terminie 7 dni, liczonym od dnia [...]09.2011r., nie uzupełniła odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w P., postanowieniem z dnia [...]09.2011r. Nr [...] pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie wniesione przez podatnika W postanowieniu tym organ podatkowy pouczył stronę o prawie do wniesienia zażalenia na postanowienie do Dyrektora Izby Skarbowej w P. w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego postanowienia. W związku z nieprawidłowym pouczeniem jakie zostało zawarte w treści postanowienia z dnia [...]09.2011r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...].12.2011r. Nr [...] sprostował je w ten sposób, że pouczył stronę o prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w P. w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o sprostowaniu pouczenia.
W skardze z dnia [...]grudnia 2011r. podatnik wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...]09.2011r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając naruszenie przepisów:
- art. 145 § 1 O.p. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że organ podatkowy nie miał obowiązku doręczenia pisma skarżącemu,
- art. 148 § 1 O.p. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że organ podatkowy nie miał obowiązku doręczenia pisma w miejscu zamieszkania skarżącego,
- art. 150 § 2 w związku z art. 150 § la i art. 150 § 1 pkt 1 O.p. poprzez błędną wykładnię na skutek uznania, że zaistniały przesłanki do zastosowania, tzw. fikcji doręczenia, podczas gdy nie było przesłanek do uznania, że pismo z dnia[...].08.2011r. (wezwanie) zostało skutecznie doręczone stronie, albowiem poinformowała ona organ o zmianie adresu, a tym samym istniała możliwość doręczenia jej pisma,
- art. 169 § 1 O.p., poprzez jego niezastosowanie i nie wezwanie strony postępowania do usunięcia braków odwołania od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P.,
- art. 169 § 4 O.p., poprzez jego zastosowanie i pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia.
W uzasadnieniu skargi, strona stwierdziła, że nigdy nie otrzymała wezwania Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...]08.2011r. O wezwaniu dowiedziała się z treści uzasadnienia zaskarżanego postanowienia, tym samym nie mogła się do niego odnieść. Zdaniem podatnika, organ odwoławczy wysłał wezwanie do uzupełnienia braków odwołania na poprzedni adres zamieszkania, tj. K. [...],[...]O.W., a nie na nowy adres, tj. ul. M. [...],[...]S. o którym podatnik poinformował organ podatkowy pismem z dnia [...]06.2011r. Zdaniem strony skarżącej organ podatkowy nie zastosował się do obowiązku wynikającego z art. 169 § 1 O.p. i nie wezwał wnoszącego podanie do usunięcia braków.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2012r. pełnomocnik skarżącego złożył pismo poczty polskiej z dnia [...]kwietnia 2012r., w którym poinformowano J. K., iż podjęto ponownie czynności wyjaśniające, w celu ustalenia postępowania dotyczącego nieprawidłowej awizacji przesyłki poleconej nadanej w dniu [...]sierpnia 2011r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w P.. Ponadto ww. piśmie stwierdzono, że ujawniono nowe okoliczności, po przeanalizowaniu których nie można wykluczyć doręczenia zawiadomienia niezgodnie z art. 149 O.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie narusza prawo, choć nie z przyczyn wskazanych w skardze.
Sąd nie podziela stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej w P., że złożone przez J. K. odwołanie nie spełniało wymogów odwołania określonych w art. 222 O.p.
Odwołanie od decyzji jest rodzajem podania w rozumieniu art. 168 § 1 O.p. Jednakże jest to podanie, które musi spełniać określone w art. 222 O.p. warunki, musi bowiem zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania, wskazać dowody uzasadniające to żądanie. W ocenie Sąd wykładnia powołanego przepisu musi być dokonana w sposób ścisły i przez pryzmat podstawowego prawa strony do instancyjnej kontroli aktu administracyjnego. Należy mieć na względzie, że przepis ten wprowadza wyjątek od zasady odformalizowania treści podań w postępowaniu administracyjnym i nie może ograniczać prawa strony do dwuinstancyjnego postępowania.
Zdaniem Sądu z treści złożonego odwołania jednoznacznie wynika, że odwołanie dotyczy decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...]czerwca 2011 r. nr[...]. Z odwołania można również wyczytać zakres żądania, podatnik wnosi bowiem o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Strona w odwołaniu wskazuje, że decyzja narusza przepisy proceduralne, podkreśla, że podtrzymuje w całości dotychczasowe zarzuty dotyczące wadliwości postępowania, jednocześnie podnosi, że decyzja została wydana w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny. Bez wątpienia strona nie wskazała w odwołaniu dowodów uzasadniających to żądanie. Treść odwołania winna jednak być analizowana przy uwzględnieniu zarzutów podnoszonych w toku postępowania pierwszoinastancyjnego (do którego odwołuje się skarżący w odwołaniu). Z pisma przewodniego Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wynika, że podatnik brał czynny udział w postępowaniu, składał pisma, w których formułował zarzuty i wnioski dowodowe. Nadto w ocenie Sądu, warunek wskazania dowodów w odwołaniu nie zawsze jest niezbędny, by odwołanie poddać rozpatrzeniu. Strona może bowiem kwestionować jedynie ocenę zebranych dowodów.
Zdaniem Sądu, jeśli z odwołania można wyczytać zarzuty (nawet ogólnie sformułowane) oraz treść żądania, to środkowi zaskarżenia nie można przypisać braków formalnych. W ocenie Sądu organ wykazał się zbytnim rygoryzmem przy badaniu wymogów określonych w art. 222 O.p.
W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej winien rozpatrzyć odwołanie złożone w dniu [...] czerwca 2011 r.
Z tych powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. zaskarżoną decyzję należało uchylić.
O kosztach sądowych oraz o wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło