IV SA/Wa 124/12
WyrokWSA w Warszawie2012-04-03
Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Jakub Linkowski, Marian Wolanin
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok WSA uchylający decyzję o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu, który nie był jeszcze prawomocny w dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy, stanowi podstawę do wpisania skarżącej jako właścicielki budynku w ewidencji gruntów i budynków?Ratio decidendi
Wyrok WSA uchylający decyzję o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu, który nie był jeszcze prawomocny w dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy, nie stanowi podstawy do wpisania skarżącej jako właścicielki budynku w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów i budynków odzwierciedla stany prawne ustalone prawomocnymi orzeczeniami, a uchylenie decyzji administracyjnej nie tworzy nowego stanu prawnego, lecz wskazuje na potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca B. B. domagała się wpisania dawnych współwłaścicieli jako współwłaścicieli budynku położonego na działce ewidencyjnej nr [...] w ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą aktualizacji operatu ewidencyjnego, wskazując, że z dokumentów nie wynika prawo własności budynku, a decyzja o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu, która nie była prawomocnie uchylona, skutkowała przejściem własności budynku na rzecz Skarbu Państwa. Skarżąca wniosła skargę do WSA, powołując się m.in. na wyrok WSA uchylający decyzję o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, który nie był jeszcze prawomocny.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków - oddala skargę -
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania B. B., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2011 r. o odmowie aktualizacji operatu ewidencyjnego odnośnie nieruchomości położonej w W., przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], polegającej na wpisaniu dawnych współwłaścicieli "Nieruchomości W. Nr [...]" w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta W. - jako współwłaścicieli budynku położonego na tej działce.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytoczono stan faktyczny sprawy wskazując, że jako podstawę swoich żądań wnioskodawczyni załączyła decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2005 r., którą orzeczono o uchyleniu decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].08.2003 r. oraz stwierdzono nieważność decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 1950 r. i poprzedzającego ją orzeczenia administracyjnego Prezydenta W. z dnia [...].04.1949 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej. Przepisy dekretu z dnia [...] października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W., z których zdaniem wnioskodawczyni wynika tytuł własności byłych właścicieli nieruchomości do znajdującego się na niej budynku, stanowią, że z dniem wejścia dekretu w życie wszelkie grunty na obszarze miasta przeszły na własność gminy W., natomiast budynki pozostawały własnością dotychczasowego właściciela. Przepis art. 7 powołanego dekretu daje uprawnienia dotychczasowemu właścicielowi gruntu do żądania przyznania mu prawa wieczystej dzierżawy, określając jednocześnie termin realizacji tego uprawnienia, przy czym jest to termin prawa materialnego, którego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia. Do czasu rozstrzygnięcia złożonego wniosku budynki pozostawały własnością dotychczasowego właściciela oraz stanowiły nadal jego własność, jeżeli gmina uwzględniła wniosek na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu. Stosownie do art. 8 dekretu w razie nieprzyznania dotychczasowemu właścicielowi do gruntu wieczystej dzierżawy wszystkie budynki, położone na gruncie, przechodzą na własność gminy. Ewidencja gruntów i budynków nie tworzy, a jedynie odzwierciedla stany prawne i faktyczne gruntów, budynków i lokali ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Tym samym organ ewidencyjny nie posiada uprawnień do samoistnego kreowania poprzez tę ewidencję nowych stanów prawnych bez zachowania procedur określonych przepisami ustawowymi. Wpisy praw do nieruchomości mogą dotyczyć tylko stanów prawnych bezspornych, które w rozpatrywanej: sprawie nie występują. Z dokumentów przedłożonych przez wnioskodawczynię nie wynika prawo własności przedmiotowego budynku. Otrzymana z Wydziału Skarbu Państwa i Nieruchomości [...] Urzędu Wojewódzkiego kopia decyzji Nr [...] z dnia [...].08.2010 r. Wojewody [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...].04.2008 r. o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości, oznaczonej obecnie jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] świadczy o tym, że budynek nie stanowi odrębnej własności lecz jest częścią składową gruntu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2011 r. B. B. wniosła o jej uchylenie dołączając odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1955/10, którym uchylono decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. o odmowie ustanowienia na rzecz B. B., I. W., D. T., E. D., D. S., M. K. i M. K. prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] ozn. Hip. [...], stanowiącej obecnie dz. ew. nr [...] z obrębu [...] będącej własnością Skarbu Państwa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując motywy zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym przesłanym do Sądu faxem w dniu [...] kwietnia 2012 r. skarżąca wskazała m.in., że własność budynków zgodnie z art. 5 dekretu do zakończenia postępowania pozostaje przy przedwojennym właścicielu. W latach 90 - tych ze względu na toczące się postępowanie, na przedmiotowych grantach w ewidencji istniał wpis "Grunty nieuregulowane w KW po 26.10.1945". szeregiem decyzji stan prawny został przywrócony do stanu pierwotnego, przed objęciem przez Gminę gruntów w posiadanie. Skarżąca zgłosiła zatem, na jakiej podstawie prawnej (jaki dokument) jako właściciel budynku w ewidencji gruntów i budynków został wpisany Skarb Państwa, skoro ewidencja nie może tworzyć nowych stanów prawnych nie opartych o dokumenty. Wpisanie przedwojennych właścicieli lub ich następców prawnych jako właścicieli budynku jest niezaprzeczalnie zgodne z KW HIP, która nie utraciła mocy i art. 5 dekretu z 26.10.1945 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.
Sąd administracyjny powołany jest m.in. do oceny legalności decyzji administracyjnej na dzień jej wydania.
W dniu wydania decyzji w niniejszej sprawie przez organ pierwszej instancji pozostawała w obiegu prawnym ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu na rzecz m.in. B. B., co w kontekście art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze Miasta W. skutkowało przejściem własności budynku znajdującego się na tej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.
Jakkolwiek w dniu wydania zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z dnia [...] grudnia 2011 r., powołana decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1955/10, to jednak uchylenie to nie było jeszcze prawomocne, dlatego prawidłowo organy orzekające w przedmiotowej sprawie odmówiły wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków informacji, iż skarżąca jest właścicielką budynku znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości. Powołany wyrok sądu administracyjnego nie tworzy bowiem nowego stanu prawnego nieruchomości gruntowej i znajdującego się na niej budynku, lecz wskazuje jedynie na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości.
Brak jest zatem podstaw do uznania przedłożonego wyroku za wystarczający do ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków m.in. skarżącej, jako właściciela budynku znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości. Wprawdzie z §12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) wynika, że prawa właścicieli i użytkowników wieczystych do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, to jednak przepis ten dotyczy takich orzeczeń sądowych, których przedmiotem jest stwierdzenie, ustalenie lub ukształtowanie stanu prawnego nieruchomości lub jej części. Tymczasem, powołany wyżej wyrok z dnia 4 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1955/10 nie kształtuje, nie stwierdza i nie ustala stanu prawnego budynku znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości, lecz jedynie wskazuje na konieczność ponownego rozpatrzenia przez organy administracji sprawy ustanowienia do przedmiotowej nieruchomości prawa użytkowania wieczystego.
Skoro powołany wyrok z dnia 4 listopada 2011 r. sygn. akt l SA/Wa 1955/10 nie był prawomocny w dniu wydania zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z dnia [...] grudnia 2011 r. i nie określa on stanu prawnego budynku znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości, to prawidłowo w zaskarżonej decyzji uznano brak spełnienia wymogów do wpisania w ewidencji gruntów i budynków skarżącej, jako właściciela przedmiotowego budynku.
Dokonanie oczekiwanego przez skarżącą wpisu do ewidencji gruntów i budynków jest bowiem możliwe na podstawie takiego dokumentu, z którym prawodawca wiąże
skutek ustalenia prawa własności. W dniu wydania zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z dnia [...] grudnia 2011 r. stan prawny budynku znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości nie był jednoznacznie ustalony, skoro sąd administracyjny uchylił decyzję o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości, ale uchylenie to nie było jeszcze prawomocne w dniu wydania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło