II SA/Wa 242/12
WyrokWSA w Warszawie2012-04-05
Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Andrzej Góraj, Olga Żurawska - Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy upływ 12 miesięcy zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, nawet jeśli nastąpiło ono na różnych podstawach prawnych, uzasadnia jego zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, jeśli przyczyny zawieszenia nie ustały?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji pozwala na zwolnienie policjanta ze służby, gdy upłynęło 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, a przyczyny tego zawieszenia nie ustały. Sąd stwierdził, że okresy zawieszenia, nawet jeśli nastąpiły na różnych podstawach prawnych (art. 39 ust. 2, a następnie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji), sumują się, a stawienie się policjanta do pracy nie przerywa biegu zawieszenia, jeśli tego samego dnia został on ponownie zawieszony. W związku z tym, spełnienie przesłanki 12-miesięcznego zawieszenia uzasadnia zwolnienie ze służby, jeśli przyczyny nadal istnieją.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. W. na rozkaz personalny Komendanta Policji o zwolnieniu go ze służby. P. W. został zawieszony w czynnościach służbowych, a następnie zwolniony na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji z uwagi na upływ 12 miesięcy zawieszenia, podczas gdy przyczyny zawieszenia nie ustały. Skarżący kwestionował prawidłowość sumowania okresów zawieszenia, które miały miejsce na różnych podstawach prawnych, oraz podnosił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy o Policji i błędnej wykładni.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.) Sędziowie WSA Andrzej Góraj Olga Żurawska - Matusiak Protokolant referent stażysta Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi P. W. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji - oddala skargę -
Komendant Powiatowy Policji w M., działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.), w dniu [...] października 2011 r. wydał rozkaz personalny nr [...], którym zwolnił P. W. z dniem [...] października 2011 r. ze służby w Policji.
W uzasadnieniu organ podał m.in., iż art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji zezwala na zwolnienie policjanta w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny, będące podstawą zawieszenia.
P. W. został zawieszony w czynnościach służbowych rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. na podstawie art. 39 ust 2 ustawy o Policji, na okres od [...] sierpnia 2010 r. do dnia [...] listopada 2010 r. Podstawę faktyczną zawieszenia stanowiło postanowienie z dnia [...] sierpnia 2010 r. o wszczęciu przeciwko P. W. postępowania dyscyplinarnego z uwagi na popełnienie przewinienia dyscyplinarnego, określonego w art. 132 ust. 1 i 3 pkt 3 ustawy o Policji. Rozkaz ten został utrzymany w mocy rozkazem personalnym Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2010 r.
W dniu [...] listopada 2010 r. Prokurator Rejonowy w G. wydał postanowienie o przedstawieniu zarzutów P. W. o czyn z art. 189 § 1 k.k. w zw. z art. 191 § 1 k.k. i art. 11 § 2 k.k.
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. Komendant Powiatowy Policji w M. zawiesił P. W. w czynnościach służbowych na okres od [...] listopada 2010 r. do [...] lutego 2011 r. Podstawą prawną rozkazu stał się art. 39 ust. 1 ustawy o Policji. Na uzasadnienie podano, że obligatoryjne jest zawieszenie w czynnościach służbowych policjanta, przeciwko któremu wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów. Policjant, będąc podejrzany o popełnienie przestępstwa umyślnego, w istotny sposób naruszył interes służby w Policji, co jest tożsame z ważnym interesem społecznym.
Następnie, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. Komendant Powiatowy Policji w M. przedłużył zawieszenie P. W. w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Ostatnio wskazany rozkaz został wydany z uwagi na skierowanie do Sądu Rejonowego w M. w dniu [...] grudnia 2010 r. aktu oskarżenia przeciwko P. W. o ww. czyn. Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą [...].
Komendant [...] Policji rozkazem nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w M. z dnia [...] października 2011 r. o zwolnieniu P. W. ze służby w Policji. Podstawą prawną rozkazu Komendanta [...] Policji był art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 41 ust.2 pkt 9 ustawy o Policji.
W uzasadnieniu rozkazu podano stan faktyczny sprawy oraz odniesiono się szczegółowo do zarzutów odwołania. Odnosząc się do wątpliwości P. W. co do upływu 12-miesięcznego okresu zawieszenia go w czynnościach służbowych, organ wskazał, iż z zestawienia dat wynika, że zawieszenie to trwało bez przerwy, przez okres 1 roku, 1 miesiąca i 16 dni. Zostały zatem spełnione przesłanki, o których mowa w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, tj. upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych oraz nadal trwające przyczyny tego zawieszenia, warunkujące zwolnienie ze służby w Policji.
Stawienie się P. W. do pracy w dniu [...] listopada 2010 r. nie przerwało biegu zawieszenia, gdyż w tym samym dniu został on ponownie zawieszony w czynnościach służbowych, aczkolwiek na innej podstawie prawnej. Tego dnia bowiem wpłynęło zawiadomienie z Prokuratury Rejonowej w G., informujące, że zostało wydane postanowienie o przedstawieniu P. W. zarzutów popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego. Zatem - zdaniem organu - tego dnia wystąpiła przesłanka, określona w art. 39 ust 1 ustawy o Policji, obligująca do zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych na okres nie dłuższy niż 3 miesiące. Dlatego właśnie tego dnia, tj. [...] listopada 2010 r., wydany został rozkaz personalny o zawieszeniu P. W. w czynnościach służbowych na okres od [...] listopada 2010 r. do [...] lutego 2011 r. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Zatem nie doszło do przerwania okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. Podstawa prawna zawieszenia od [...] listopada 2010 r. do [...] lutego 2011 r. była inna niż poprzedniego okresu zawieszenia i była nią podstawa z art. 39 ust. 1 ustawy o Policji. Poprzednio P. W. był zawieszony w czynnościach służbowych na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy o Policji. Przepis art. 39 ust. 3 ustawy o Policji dopuszcza przedłużenie okresu zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Nie wyklucza on również przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych policjanta, wobec którego toczy się nadal postępowanie karne, a który najpierw był zawieszony w czynnościach służbowych na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, a następnie dopiero został zawieszony w czynnościach służbowych na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji.
Rozkaz personalny Komendanta [...] Policji stał się przedmiotem skargi wniesionej przez P. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżący w skardze zarzucił, że rozkazy personalne są przedwczesne i uchybiają przepisom ustawy o Policji wskutek błędnej wykładni przepisów. Wydając je, organy naruszyły art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Zdaniem skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny powinien odpowiedzieć na zagadnienie prawne, czy przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji upoważnia organy Policji do zwalniania ze służby policjantów w sytuacji, gdy w dacie wydania decyzji o zwolnieniu pozostają oni zawieszeni w czynnościach służbowych w związku z toczącym się przeciwko nim postępowaniem karnym do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia, skoro ustawodawca, mając na względzie nie tylko interes społeczny, wyrażany jako interes Policji, kierując się podobnymi sytuacjami, przewidywał jedynie możliwość zwolnienia ze służby.
W uzasadnieniu skargi P. W. podkreślił, że nie wie, na czym miało polegać naruszenie przez niego zasad etyki zawodowej w czasie pozasłużbowym. Nie widzi związku między stawianymi mu w postępowaniu karnym zarzutami, a prowadzeniem postępowania dyscyplinarnego za czyn dokonany po służbie, gdy nie był już w pracy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności zaskarżonej decyzji z prawem obowiązującym w dacie jej wydania. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana w aspekcie tych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżony rozkaz personalny prawa nie narusza.
Podstawę materialnoprawną rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji stanowił przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.), który pozwala na zwolnienie policjanta ze służby w Policji, gdy upłynęło 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia.
Z konstrukcji powyżej określonego przepisu wynika, że wystąpienie przesłanki w postaci trwającego 12 miesięcy zawieszenia - o ile przyczyny tego zawieszenia nie ustały - stwarza dla organu możliwość wydania decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby.
Kognicja Sądu w tego typu sprawach ograniczona jest zatem do zbadania, czy zaistniała przesłanka opisana w przepisie stanowiącym podstawę materialnoprawną decyzji.
Przepis art. 39 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące.
W myśl art. 39 ust. 2 ustawy, policjanta można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące.
Obie przesłanki dotyczą analogicznej sytuacji prawnej, jaką jest wszczęcie przeciwko policjantowi postępowania karnego, z tym, że ust. 1 stosuje się w razie wszczęcia postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, a ust. 2 przepisu - gdy wszczęto postępowanie karne w sprawie o przestępstwo nieumyślne.
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie wystąpił 12 - miesięczny okres zawieszenia P. W. w czynnościach służbowych. Skarżący został zawieszony w czynnościach służbowych po raz pierwszy od dnia [...] sierpnia 2010 r. do dnia [...] listopada 2010 r. Podstawą prawną zawieszenia był wówczas przepis art. 39 ust 2 ustawy o Policji. Stawienie się P. W. do pracy w dniu [...] listopada 2010 r. nie przerwało biegu zawieszenia, gdyż w tym samym dniu wpłynęło zawiadomienie z Prokuratury Rejonowej w G., informujące, że zostało wydane postanowienie o przedstawieniu mu zarzutów popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego. Zatem - jak słusznie przyjęły organy - tego dnia wystąpiła przesłanka, określona w art. 39 ust 1 ustawy o Policji, obligująca do zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych na okres nie dłuższy niż 3 miesiące. Dlatego też tego dnia, tj. [...] listopada 2010 r., wydany został rozkaz personalny o zawieszeniu P. W. w czynnościach służbowych na okres od [...] listopada 2010 r. do [...] lutego 2011 r. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Dopiero z chwilą uzyskania informacji z Prokuratury Rejonowej o przedstawieniu P. W. zarzutów, organy uzyskały informację, że jest on oskarżony o przestępstwo umyślne, obligatoryjne zatem stało się zawieszenie P. W. w czynnościach służbowych na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o policji.
Zatem stawienie się P. W. do pracy w dniu [...] listopada 2010 r. nie przerwało okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. Organ miał obowiązek, a nie możliwość zawieszenia w czynnościach służbowych tego dnia, gdyż wówczas dowiedział się o zaistnieniu przesłanki z art. 39 ust 1 ustawy o Policji. Poprzednio P. W. był zawieszony w czynnościach służbowych na podstawie art. 39 ust 2 ustawy o Policji.
W tej sytuacji wskazane wyżej przepisy, zdaniem Sądu orzekającego w sprawie, pozwalają na zawieszenie w czynnościach służbowych policjanta, któremu przedstawiono zarzuty o popełnienie przestępstwa umyślnego, a który najpierw był zawieszony w czynnościach służbowych na podstawie art. 39 ust 2 ustawy o Policji.
W okresie od [...] sierpnia 2010 r. do [...] listopada 2010 r. istniała bowiem (fakultatywna) przesłanka do zawieszenia P. W. na tej właśnie podstawie prawnej. Następnie skarżący został zawieszony w czynnościach służbowych na podstawie art. 39 ust 1 ustawy o Policji, gdyż zaistniała przesłanka (obligatoryjna) zastosowania tego właśnie przepisu. Należy bowiem podkreślić, że ustawodawca nie pozostawił wyboru co do zastosowania art. 39 ust 1 ustawy o Policji. Przepis ten musi obligatoryjnie znaleźć zastosowanie w sytuacji, w której wszczęto przeciwko policjantowi postępowanie karne w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej.
Jak zasadnie zwróciły uwagę organy orzekające w sprawie, przepis art. 39 ust 3 ustawy o Policji dopuszcza przedłużenie okresu zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Dlatego od [...] lutego 2011 r. P. W. został zawieszony w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego.
Zdaniem Sądu organy musiały zawiesić P. W. w czynnościach służbowych po zawieszeniu fakultatywnym, trwającym od [...] sierpnia 2010 r. do [...] listopada 2010 r. Prokurator Rejonowy w G. w dniu [...] listopada 2010 r. przedstawił P. W. zarzuty o czyn z art. 189 § 1 k.k. w zw. z art. 191 § 1 k.k. i art. 11 § 2 k.k. Następnie został skierowany akt oskarżenia do Sądu Rejonowego o popełnienie tego czynu. Jest to tak poważny czyn, że trudno wyobrazić sobie, aby policjant, który został o niego oskarżony, mógł nadal bez przeszkód wykonywać swoje obowiązki służbowe. Oczywiście inną jest kwestią, czy postępowanie karne zakończy się skazaniem policjanta za czyn, za który został oskarżony. Zawieszenie w czynnościach służbowych jest jednak w takich sytuacjach obligatoryjne i bez wątpienia służy interesowi służby w Policji oraz interesowi społecznemu.
Służba w Policji jest szczególnym rodzajem służby publicznej. Pełniący ją funkcjonariusze podlegają określonym wymogom, a jeśli skarżący im nie sprostał, organ miał podstawy do przyjęcia, że ważny interes służby przemawiał za podjęciem decyzji o zwolnieniu go ze służby w Policji.
Zarzuty podniesione w skardze nie są zasadne. Organy, prowadząc postępowanie, nie naruszyły przepisów, na co wskazuje skarżący. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy; dokonały prawidłowej interpretacji art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji i właściwie go zastosowały.
Całkowicie niezrozumiałe są zarzuty skargi, że policjanta poza służbą nie obowiązują żadne zasady etyki zawodowej. Stawianie tego typu zarzutów w skardze do Sądu świadczy o zasadności rozkazu personalnego o zwolnieniu P. W. ze służby. Policjantem nie może być osoba, która nie rozumie, że policjantem - tak jak sędzią, prokuratorem - jest się zarówno w pracy, jak i poza pracą. Dokonanie przez policjanta czynu, o jaki został oskarżony i zarzucanie przed Sądem Administracyjnym, że czyn ten nie narusza zasad etyki zawodowej policjanta, bo został popełniony po służbie - wyjątkowo źle świadczy o skarżącym.
Zasadnie więc zwolniono P. W. ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Jego dalsze pozostawanie w służbie w Policji nie byłoby usprawiedliwione. Okres 12 miesięcy zawieszenia, zdaniem Sądu, upłynął. Należy bowiem do niego wliczać wszystkie okresy zawieszenia. Stawienie się do pracy P. W. w dniu [...] listopada 2010 r. nie może mieć wpływu na ocenę trwania zawieszenia w czynnościach służbowych, gdyż tego właśnie dnia wydano postanowienie o zawieszeniu go w czynnościach służbowych na innej podstawie prawnej. Dopuszczalność sumowania okresów zawieszenia wynika z treści art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Gdyby ustawodawca chciał, aby przepis ten dotyczył tylko zawieszenia na tej samej podstawie prawnej, bez wątpienia wprowadziłby odpowiednie zastrzeżenie do treści ustawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w wyroku.
W tym stanie, wobec oczywistej bezzasadności zarzutów skargi, Sąd - na mocy art. 151 P.p.s.a. - oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło