II FZ 257/12

Dnia 5 kwietnia 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 3585/11 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 14 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. postanawia 1) uchylić zaskarżone postanowienie; 2) wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 3585/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 6 czerwca 2011 r. w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 14 listopada 2011 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skoro wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia może nastąpić wskutek czynnego udziału skarżącej, tj. na jej wniosek, to do wnioskodawcy należy wskazanie którejkolwiek lub obu przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.), z należytym uzasadnieniem. Ustawodawca posługując się w w/w przepisie zwrotami niedoprecyzowanymi (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków) stronie pozostawił ich konkretyzację. Skarżąca ograniczyła się zaś jedynie do złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Nie wskazała żadnych okoliczności przemawiających za wstrzymaniem zaskarżonego aktu, co uniemożliwia dokonanie oceny przez Sąd. Sąd zauważył również, że nie można przyjąć, iż udzielenie stronie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji, oparte będzie jedynie na uzasadnieniu skargi. Orzeczenie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie może stanowić swoiście rozumianego rozstrzygnięcia wstępnego. W zażaleniu na powyższe postanowienie podatniczka zaskarżyła je w całości i wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku strony i wstrzymanie zaskarżonej decyzji, zarzuciła naruszenie przepisu postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez odmowę wstrzymania zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy z dokumentów zawartych w aktach sprawy jednoznacznie wynika, że wykonanie tej decyzji stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody. W uzasadnieniu wskazała, że od początku 2011 r. leczy się psychiatrycznie, w tym była hospitalizowana. Jej obecny stan zdrowia wymaga regularnego przyjmowania silnych leków psychotropowych i pozostawania pod stałą opieką lekarzy psychiatrów i psychologów. Od marca do lipca 2011 roku była hospitalizowana w I., gdzie rozpoznano u niej depresję z objawami psychotycznymi. Ponadto po śmierci jej męża – M. S., który zmarł dnia 4 kwietnia 2011 r. - jej sytuacja materialna uległa znacznemu pogorszeniu, gdyż to na jej mężu spoczywał główny obowiązek zapewnienia środków utrzymania rodziny. Ze względu na zły stan zdrowia strona jeszcze przed śmiercią męża ograniczyła swoją aktywność zawodową, natomiast z chwilą jego śmierci jej stan psychiczny uległ znacznemu pogorszeniu i nie była w stanie podjąć jakiejkolwiek pracy zarobkowej, a także miała trudności w codziennym funkcjonowaniu. W ocenie autora zażalenia, wykonanie w chwili obecnej zaskarżonej decyzji spowoduje, że podatniczka pozbawiona będzie wszelkich dochodów i znajdzie się na skraju ubóstwa - nie będzie mogła zapewnić sobie dóbr niezbędnych do podstawowej egzystencji. Wykonanie zaskarżonej decyzji może wpłynąć również na stan zdrowia strony, gdyż będąc pozbawiona środków finansowych, nie będzie mogła wykupić drogich leków, które są nieodzowne dla pozytywnego zakończenia procesu leczenia. W obecnym stanie zdrowia strony nawet najmniejszy stres może zaburzyć długotrwały proces leczenia i negatywnie wpłynąć na jej zdrowie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powołanego przepisu wynika, że wnioskodawca powinien wykazać, że wykonanie zaskarżonych przez niego aktów lub czynności organu administracji spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o ocenę wniosku skarżącego, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia bądź też nie wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, to jest niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej. Należy stwierdzić, że słusznie Sąd pierwszej instancji – opierając swoje rozstrzygnięcie na treści żądania strony - odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, gdyż wniosek z tym żądaniem nie został uzasadniony. Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając zażalenie, doszedł jednak do przekonania, że treść załączonych do środka odwoławczego szeregu dokumentów uzasadnia wniosek strony i wskazuje na możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania decyzji. Dokumenty te podlegają więc ocenie z punktu widzenia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.