II SA/Wa 2780/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.) Sędziowie WSA Andrzej Góraj Olga Żurawska - Matusiak Protokolant referent stażysta Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. w sprawie odmowy wypłaty A. K. świadczenia mieszkaniowego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że A. K. - żołnierz zawodowy służby stałej - wystąpiła w dniu 11 sierpnia 2011 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z wnioskiem o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. Wniosek ten zawierał informację, że jej małżonek nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Wojskowej Agencji Mieszkaniowej lub jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie wyjaśniające potwierdziło, iż D. K. nabył lokal mieszkalny od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, położony w E. przy ul. [...] (akt notarialny z dnia [...] grudnia 2006 r., Repertorium A nr [...]), tj. przed zawarciem związku małżeńskiego z A. K. Potwierdzono ponadto fakt, iż w dacie nabycia lokalu mieszkalnego A. K. i D. K. nie byli małżeństwem. Pani A. K. wstąpiła w związek małżeński z Panem D. K. w dniu [...] lutego 2007 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. odmówił A. K. wypłaty świadczenia mieszkaniowego, przyjmując za podstawę prawną art. 21 ust. 1, 2 i 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. A. K. złożyła odwołanie od ww. decyzji, wskazując, że nabycie przez jej męża – D. K. - lokalu położonego w E. przy ul. [...] nastąpiło w dniu [...] grudnia 2006 r., kiedy jej aktualny mąż był emerytem i osobą jej obcą. Związek małżeński z D. K. odwołująca się zawarła w dniu [...] lutego 2007 r. Ponadto zainteresowana wyjaśniła, że również w dniu 11 lutego 2011 r., kiedy złożyła wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego, jej mąż jest emerytem wojskowym. Organ odwoławczy, rozpatrując przedmiotowe odwołanie, wskazał, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zakwaterowania od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej, na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej, albo za jego zgodą w innej miejscowości. Natomiast w myśl art. 21 ust. 2 ww. ustawy, prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form: - przydziału kwatery (lokalu mieszkalnego) na czas pełnienia służby, - przydziału miejsca w internacie lub kwaterze internatowej, - wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Niemniej, zgodnie z art. 21 ust. 6 pkt 3 ww. ustawy, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania (w tym do wypłaty świadczenia mieszkaniowego), jeżeli on lub małżonek nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji, albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub pomniejszeniem w cenie nabycia. Organ odwoławczy podkreślił, że powyższy przepis nie precyzuje żadnych innych okoliczności, w których doszło do nabycia lokalu mieszkalnego, takich jak czas nabycia (przed zawarciem związku małżeńskiego lub po jego zawarciu) czy sposobu nabycia (do majątku wspólnego lub odrębnego). Jedynym kryterium, określonym w cytowanym przepisie, jest fakt nabycia lokalu mieszkalnego przez małżonka. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji słusznie wywiódł, że brak w zapisach ustawy jakichkolwiek innych kryteriów poza wskazaniem, iż nabycie lokalu dotyczy osoby posiadającej status małżonka determinuje zakaz stosowania w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Podkreślono, że gdyby zamierzeniem ustawodawcy było wyłączenie ze stosowania tego przepisu takich przypadków jak nabycie lokalu mieszkalnego do majątku odrębnego małżonka lub nabycie lokalu przed zawarciem małżeństwa znalazłoby to bezpośredni wyraz w zapisach ustawy, tak jak ma to miejsce w przypadku wyłączenia określonego w art. 21 ust. 10 ww. ustawy. Z uwagi na fakt, iż w dacie złożenia wniosku o wypłatę świadczenia mieszkaniowego - ponieważ w tej dacie należy badać uprawnienia żołnierza do zakwaterowania - A. K. pozostawała w związku małżeńskim z osobą, która nabyła lokal mieszkalny od Agencji z pomniejszeniem w cenie nabycia, należało zdaniem organu przyjąć, iż została spełniona przesłanka, wynikająca z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. A. K. wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę na omawianą wyżej decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] października 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, iż jej obecny małżonek nabył lokal w E. przed zawarciem z nią związku małżeńskiego. Zdaniem skarżącej, przyjęcie przez organy, że powyższy fakt powoduje wyczerpanie zapisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, uniemożliwiających zagwarantowanie skarżącej zakwaterowania (w tym wypłaty świadczenia mieszkalnego), stoi w oczywistej sprzeczności z treścią decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. o przydziale skarżącej lokalu mieszkalnego w L. Skarżąca zwróciła również uwagę, że sprawa przydziału kwatery/lokalu mieszkalnego ciągnie się od 3 września 2007 r., co "stanowi przekroczenie właściwych terminów administracyjnych". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ podniósł, że skarżąca wniosła o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w stanie prawnym odmiennym od tego, który obowiązuje w dacie złożenia wniosku o świadczenie mieszkaniowe. Świadczenie to jest nową instytucją, stanowiącą formę zakwaterowania, obowiązującą od 1 lipca 2010 r. i ustawodawca w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej przewidział negatywne przesłanki nabycia uprawnień do zakwaterowania (w tym świadczenia mieszkaniowego) z zastrzeżeniem ust. 10. Organ podkreślił, że skarżąca wybrała świadczenie mieszkaniowe jako jedną z form zakwaterowania z uwagi na fakt, iż przydzielony lokal – pod rządami regulacji prawnej obowiązującej do dnia 30 czerwca 2010 r. – skarżącej nie odpowiadał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje sądową kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta ogranicza się do zakresu określonego ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej w skrócie jako p.p.s.a.) oraz do spraw, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli precyzuje § 2 i 3 powołanego przepisu. Zgodnie z art.13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm., zwanej dalej ustawą), w ramach wykonywania zadań z zakresu administracji rządowej Prezes Agencji i dyrektorzy oddziałów regionalnych Agencji wydają decyzje administracyjne w sprawach określonych w przepisach niniejszej ustawy, na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). W myśl ust. 7, Prezes Agencji jest organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w stosunku do dyrektorów oddziałów regionalnych Agencji, a Minister Obrony Narodowej w stosunku do Prezesa Agencji. Stosownie do dyspozycji art. 21 ust. 1 ustawy, żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej, albo za jego zgodą w innej miejscowości. Zgodnie z ust. 2, prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form: 1) przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego; 2) przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej; 3) wypłaty świadczenia mieszkaniowego. W myśl art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Zatem treść art. 21 ust 6 pkt 3 ustawy nie pozostawia wątpliwości co do istnienia przesłanki negatywnej do wypłacenia A. K. świadczenia mieszkaniowego. Nie jest kwestionowane w sprawie, że jej mąż D. K. nabył lokal mieszkalny od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Zdaniem Sądu nie ma znaczenia, że lokal ten został nabyty przed zawarciem związku małżeńskiego ze skarżącą. Ratio legis przepisu art. 21 ustawy jest zakwaterowanie żołnierza i jego rodziny w jeden ze sposobów, przewidzianych w cytowanym przepisie. Takie wyjątkowe prawo jak zakup mieszkania z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, rodzina żołnierza może wykorzystać tylko jeden raz. O tym, jak wyjątkowo dogodne jest to uprawnienie świadczy choćby fakt, że mieszkanie o pow. 48,3 m2 w E. mąż skarżącej nabył za 5252,70 zł (pięć tysięcy dwieście pięćdziesiąt dwa złote 70/100). Tak niska cena mieszkania (lub ujmując kwestie z innej strony - tak wysoka bonifikata w stosunku do rynkowej ceny mieszkania) musi być traktowana jako wyjątkowe uprawnienie, które żołnierz (lub jego małżonek) może wykorzystać tylko raz. Jeżeli z uprawnienia skorzystał małżonek żołnierza (choćby przed wstąpieniem w związek małżeński) wyczerpana jest przesłanka negatywna z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy. Wyczerpanie przesłanki z art. 21 ust. 6 pkt 3 ma miejsce również wtedy, gdy do nabycia lokalu mieszkalnego doszło przed zawarciem związku małżeńskiego przez żołnierzy. Na marginesie tylko dodać należy, że nie może zostać uznany za uzasadniony argument skargi, że w dniu nabycia lokalu w E. - dnia [...] grudnia 2006 r. D. K. był dla A. K. osobą obcą, skoro już [...] lutego 2007 r. (czyli dwa miesiące po zakupie mieszkania) A. K. zawarła z nim związek małżeński. Rację ma organ, zarzucając, że skarżąca wniosła o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w stanie prawnym odmiennym od tego, który obowiązuje w dacie złożenia wniosku o świadczenie mieszkaniowe. Świadczenie to jest nową instytucją, stanowiącą formę zakwaterowania, obowiązującą od 1 lipca 2010 r. i ustawodawca w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej przewidział negatywne przesłanki nabycia uprawnień do zakwaterowania (w tym świadczenia mieszkaniowego). Organ trafnie też w odpowiedzi na skargę podkreślił, że wcześniej przyznano skarżącej lokal mieszkalny (w L.), ale ponieważ jej nie odpowiadał, skarżąca wybrała świadczenie mieszkaniowe jako jedną z form zakwaterowania. Podsumowując, przepis art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy w aktualnym brzmieniu nie pozwala na uwzględnienie żądania skarżącej. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.