II OZ 816/12

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-09-27

Skład orzekający: Małgorzata Masternak - Kubiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy powtarzające się rozstrzyganie przez tych samych sędziów spraw dotyczących tego samego stanu faktycznego, nawet jeśli orzeczenia były niekorzystne dla strony, stanowi podstawę do wyłączenia sędziów z uwagi na uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności?
Ratio decidendi
Samo niezadowolenie strony z wydawanych przez sędziów orzeczeń w innych, nawet podobnych sprawach, nie stanowi przesłanki do ich wyłączenia. Uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być oparta na konkretnych okolicznościach, a nie jedynie na przeświadczeniu strony o wadliwości postępowania lub błędności orzeczeń. Strona kwestionująca rozstrzygnięcia powinna korzystać ze środków zaskarżenia, a nie wniosków o wyłączenie sędziego.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek K. K. o wyłączenie od orzekania sędziów Wojciecha Jakimowicza i Mariusza Kotulskiego, argumentując, że wieloletnie rozstrzyganie przez nich spraw dotyczących skarżącego nie stanowi podstawy do wyłączenia. Skarżący wnieśli zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i wskazując, że wyrażenie przez sędziów stanowiska w innych orzeczeniach dotyczących tożsamego stanu faktycznego uzasadnia obawy co do ich bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak po rozpoznaniu w dniu 27 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. K. i K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 86/12 o oddaleniu wniosku K. K. o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie Sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Wojciecha Jakimowicza i Mariusza Kotulskiego w sprawie ze skargi W. K. i K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] października 2011 r., znak [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 86/12, oddalił wniosek K. K. o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie Sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Wojciecha Jakimowicza i Mariusza Kotulskiego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2012 r. skarżący K. K. złożył wniosek o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie Sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Wojciecha Jakimowicza i Mariusza Kotulskiego. Na jego uzasadnienie wskazał, że sędziowie ci od 10 lat podejmują rozstrzygnięcia w tej sprawie i wobec tego nie ma do nich zaufania. Rozpoznając złożony wniosek Sąd I instancji, odwołując się do treści art. 19 p.p.s.a. stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączenia objętych nim sędziów. Sąd podniósł, iż samo rozstrzygnięcie innych, nawet podobnych spraw, podjęte z udziałem sędziów, których wniosek dotyczy, w sposób niekorzystny dla wnioskodawców czy też ich zdaniem błędny, nie wystarcza do przyjęcia, by istniała uzasadniona wątpliwość co do bezstronności. Strony postępowania, a także jego uczestnicy, mogą kwestionować rozstrzygnięcia sądu poprzez środki zaskarżenia, wnosząc zażalenie bądź skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że samo przeświadczenie strony o prowadzeniu przez sędziego postępowania wadliwie i nieobiektywnie nie jest przesłanką wystarczającą do jego wyłączenia. W ocenie Sądu na istnienie okoliczności, o jakich mowa w art. 19 p.p.s.a., nie może też wskazywać to, że poszczególni sędziowie rozstrzygali już podobne sprawy. Nie sposób przyjąć, że obiektywny i bezstronny byłby wyłącznie taki sędzia, który ze sprawą danego rodzaju spotyka się po raz pierwszy i na rozstrzygnięcie istotnych dla niej zagadnień nie ma wyrobionego zdania. Sąd wskazał także, iż skarżący nie wskazał na żadną inną okoliczność uzasadniającą wyłączenie, niż fakt rozstrzygania wielu spraw sądowoadministracyjnych, które go dotyczyły. Sędziowie złożyli oświadczenia z których wynika, że nie łączą ich ze skarżącym oraz uczestnikami żadne związki. Nadto z oświadczeń tych wynika, że w niniejszej sprawie nie zachodzą podstawy wyłączenia sędziego z mocy prawa, o których mowa w art. 18 § 1 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli W. K. oraz K. K., reprezentowani przez adwokata. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 19 p.p.s.a. W ocenie skarżących mając do czynienia z sytuacją, w której określeni członkowie składu orzekającego wyrazili już swoje stanowisko na kwestie mogące stanowić podstawę rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy w innym orzeczeniu dotyczącym tożsamego stanu faktycznego, to zarzut zaistnienia uzasadnionych obaw co do bezstronności jest uzasadniony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu sądowoadministracyjnym kwestię wyłączenia sędziego normują przepisy art. 18 - 24 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyczerpujący katalog przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy wymieniony został w art. 18 p..p.s.a., natomiast art. 19 p.p.s.a. zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia wskazując, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p..p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wskazać należy, iż wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Złożenie takich wyjaśnień miało miejsce w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. W niniejszej sprawie sędziowie, których wyłączenia domaga się skarżący złożyli oświadczenia, iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tych oświadczeń nie budzi żadnych wątpliwości. W takiej sytuacji zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ocenił, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziów od rozpoznawania niniejszej sprawy. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż niezadowolenie skarżącego z wydawanych przez powyższych sędziów orzeczeń w innych sprawach zainicjowanych jego skargami, nie stanowi przesłanki wyłączenia tych sędziów. Niezadowolenie skarżącego odnoszące się do sposobu prowadzenia innych postępowań sądowych nie stanowi automatycznej podstawy do wyłączenia sędziów orzekających wcześniej w tych sprawach. Zarzuty co do wadliwości orzeczenia (w tym prowadzonego postępowania), skarżący może podnosić - co do zasady - w środkach odwoławczych, a nie we wniosku o wyłączenie sędziów w innej sprawie. Należy także podkreślić, iż Sąd Najwyższy stwierdził: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25.08.1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Skarżący nie wskazał, ani też nie udowodnił żadnych okoliczności uzasadniających wniosek, co czyni jego zarzuty nietrafnymi. Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek strony, co znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło