I OZ 544/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. A. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 31/12 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z dnia 5 maja 2012 r. w sprawie ze skargi J. A. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie wykonania decyzji postanawia: oddalić zażalenie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 18 maja 2012 r., II SA/Bd 31/12 wezwano J. A. do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 złotych od zażalenia z 5 maja 2012 r. na postanowienie z 10 kwietnia 2012 r. o odrzuceniu wniosku o przesłanie i doręczenie przesyłki zawierającej odpis postanowienia z dnia 27 stycznia 2012 r. o odrzuceniu skargi J. A.na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie wykonania decyzji. W zarządzeniu powołano § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), określono termin wykonania zarządzenia oraz konsekwencję braku uiszczenia wskazanej kwoty w tym terminie. W zażaleniu, skarżący podkreślił, że nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych z uwagi na treść art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a., ponieważ skarga dotyczy sprawy z zakresu pomocy i opieki społecznej. Postępowanie w sprawie objętej skargą dotyczy bezczynności organu w przedmiocie wykonania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawierało usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Należy podkreślić, że istotne znaczenie ma ustalenie, czy przedmiot skargi dotyczy jednej ze spraw wymienionych w tym przepisie. Podkreślenia wymaga, że postępowanie wpadkowe dotyczy zawsze tej samej sprawy, co postępowanie główne. W niniejszej sprawie złożona przez J. A. skarga dotyczy pisma z [...] grudnia 2011 r. stanowiącego odpowiedź Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy na pismo skarżącego z 12 grudnia 2011 r., w którym organ zawarł wyjaśnienia w poruszonej przez skarżącego kwestii wyznaczenia terminu załatwienia sprawy w przedmiocie doręczenia zastępczego decyzji. W szczególności, organ wskazał, że wcześniej, 15 września 2011 r., J. A. zwrócił się do Kierownika ROPS Bartodzieje w Bydgoszczy o wydanie kserokopii zwróconej przez pocztę, niepojętej przez stronę w terminie korespondencji, której zawartość stanowiła decyzja z [...] sierpnia 2011 r., znak [...]. Po uzyskaniu odpowiedzi (z 27 września 2011 r.) wraz z kopią decyzji, wniósł o sporządzenie kopii akt sprawy związanych z pismem z 27 września 2011 r., po czym – 1 grudnia 2012 r. – wystąpił o wydanie postanowienia w sprawie i 12 grudnia 2011 r. już do SKO w Bydgoszczy – z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie, to jest w kwestii "doręczenia zastępczego decyzji na wniosek strony". Zatem, zbyt daleko idące jest twierdzenie, że postępowanie zainicjowane skargą na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące terminu doręczenia wydanej już i nieodebranej przez skarżącego decyzji toczy się w przedmiocie postępowania zakończonego tą decyzją. Nie można takiej skargi uznać również za wniesioną w związku z postępowaniem wpadkowym zapadłym w toku rozpoznawania sprawy zakończonej wspomnianą decyzją z zakresu pomocy i opieki społecznej. Z tego względu, w następnej kolejności sprawdzić należało, czy zaskarżone zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia zostało wydane prawidłowo. Pismem z 5 maja 2012 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2012 r. Zasadnie więc wezwano go w oparciu o treść § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi do uiszczenia wpisu w wysokości 100 złotych, ponieważ przepis ten stanowi, że wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi 100 złotych w sprawach zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych. Wcześniej w toku postępowania, skarżący pismem z 20 kwietnia 2012 r. wniósł o "przyznanie pomocy przed wszczęciem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi" (k. 36). Następnie, wobec wezwania Sądu pierwszej instancji z 9 maja 2012 r., pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, o uzupełnienie braków formalnych pisma poprzez sprecyzowanie, czy pismo to stanowi wniosek o przyznanie prawa pomocy, to jest o zwolnienie z kosztów lub o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (k. 46), skutecznie doręczonym 11 czerwca 2012 r., pismem z 20 czerwca 2012 r. (k. 60) wniósł o "odpowiednie pouczenie, mające odnieść się do skutków prawnych danej czynności bądź zaniedbania, które należy podjąć". Powołując się na treść art. 6 p.p.s.a. wskazał, że w kontekście zażaleń z 4 i 5 maja 2012 r. Sąd wyznaczając siedmiodniowy termin na wykonanie wezwania przyjął, że brak ustanowienia pełnomocnika dla strony może stanowić pozbawienie jej możliwości obrony swoich praw. W tym miejscu podkreślić należy, że pismo skarżącego z 20 czerwca 2012 r. (złożone tego dnia osobiście w Biurze Podawczym Sądu) złożone zostało po upływie 7 dni od daty doręczenia mu wezwania z 9 maja 2012 r. do uzupełnienia braków formalnych. Skarżący nie wykonał więc w terminie wezwania Sądu. Zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu z 18 maja 2012 r. zostało sporządzone przez skarżącego 11 czerwca 2012 r., a więc po odebraniu wystosowanego przez Sąd wezwania o sprecyzowanie pisma (to jest o określenie, czy chce złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy polegające na zwolnieniu od kosztów i/albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) i nie wypowiedział się w tym przedmiocie. Zatem, skoro skarżący nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy, a wydane zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu odpowiada prawu, wniesione zażalenie podlegało oddaleniu. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.