II FZ 297/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 898/11 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 29 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 898/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 29 czerwca 2011 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 5 września 2011 r. strona została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Odpis zarządzenia został doręczony skarżącemu w dniu 12 września 2011 r. Strona uiściła wpis w dniu 21 września 2011 r. Skarżący pismem z dnia 21 października 2011 r. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przedłużenie terminu do dokonania doręczenia odpisu zarządzenia i wezwania do uiszczenia wpisu, wskazując, że przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu została odebrana przez jego córkę, która z uwagi na zły stan zdrowia nie przekazała wezwania, a określając datę odbioru pomyliła się dodatkowo o trzy dni. W odpowiedzi na zobowiązanie Sądu, skarżący wskazał, że pismo z dnia 21 października 2011 r. należy traktować jako wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Podał jednocześnie, że o odebraniu przez córkę zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu dowiedział się w dniu 15 września 2011 r. Sąd zważył, że strona mając na względzie możliwość odebrania przesyłki przez inną osobę winna podjąć starania o to, aby wszelka korespondencja doręczna pod jej nieobecność w miejscu zamieszkania była jej przekazywana. Rzeczą wnioskodawcy było zatem bądź to poinformować domowników o tym, aby podczas jego nieobecności nie podejmowali żadnych przesyłek, bądź też, dbając o własne sprawy, każdorazowo po powrocie do miejsca zamieszkania uzyskać od nich informację, czy odbierali jakąkolwiek adresowaną do niego korespondencję. Z treści wniosku strony nie wynika, aby takie działania skarżący podejmował. W ocenie WSA, strona nie uprawdopodobniła braku zawinienia w nieterminowym uiszczeniu wpisu od skargi. Skutki zaniedbania polegającego na niewywiązaniu się z obowiązku terminowego przekazania korespondencji przez osobę odbierającą przesyłkę obciążają adresata przesyłki. O zawinionym uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu świadczy również samo postępowanie skarżącego. Jak wynika bowiem z treści pisma z dnia 29 listopada 2011 r., o nadejściu przesyłki dowiedział się on w dniu 15 września 2011 r. Biorąc zatem pod uwagę to, że przesyłka została odebrana przez córkę wnioskodawcy w dniu 12 września 2011 r., wiedzę o przesyłce i jej treści skarżący powziął w czasie, kiedy nie upłynął jeszcze termin do uiszczenia wpisu. Termin ten kończył się bowiem dopiero z dniem 19 września 2011 r. Strona dysponowała zatem jeszcze 4 dniami, kiedy uiszczenie należnego wpisu w terminie było możliwe. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wniosła o jego uchylenie w całości i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, który został dokonany. Wskazała, że termin ten został przekroczony wyłącznie z powodu choroby córki, która odebrała przesyłkę z WSA w Gdańsku. Ze względu na wysoką gorączkę oraz ogólne osłabienie zapomniała przekazać stronie przesyłkę niezwłocznie i stało się to dopiero po przypadkowym odkryciu tego faktu, dodatkowo pomyliła datę jej otrzymania o trzy dni. Tym samym nie można nikomu przypisać lekkomyślności ani tym bardziej niedbalstwa, strona dochowała należytej staranności w przedmiotowej sprawie. Jednak w wyniku działania siły wyższej zaistniała powyższa sytuacja. W ocenie strony, podtrzymanie zaskarżonego postanowienia spowodowałby naruszenie zasad współżycia społecznego i istotne naruszenie interesu strony, powodując niemożność ochrony jej praw i narażając ją na nieuzasadnioną i niepowetowaną stratę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.), jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W judykaturze już od dawna przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. W rozpoznawanej sprawie skarżący jako przyczynę uchybienia terminu do uiszczenia wpisu od skargi podał przekazanie przesyłki przez chorą córkę, będąca dorosłym domownikiem, 4 dni przed upływem terminu do dokonania czynności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji nie narusza prawa. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Tymczasem okoliczność podana przez skarżącego nie można zostać uznać za przeszkodę nieusuwalną. Nie wykazał on okoliczności, które uzasadniałyby przywrócenie uchybionego terminu z przyczyn od niego niezależnych. Gorączka córki i przekazanie korespondencji z Sądu z 3-dniowym opóźnieniem świadczą - wbrew twierdzeniom skarżącego - o nie dochowaniu przez niego szczególnej staranności. Jak słusznie wskazał bowiem WSA, przesyłka została odebrana przez córkę wnioskodawcy w dniu 12 września 2011 r. Wiedzę o przesyłce i jej treści skarżący powziął w czasie, kiedy nie upłynął jeszcze termin do uiszczenia wpisu. Termin ten kończył się bowiem dopiero z dniem 19 września 2011 r. Strona miała jeszcze 4 dni na uiszczenie wpisu w terminie. W tej sytuacji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie Sąd pierwszej instancji przyjął, że fakt, iż w odpowiednim terminie dorosły domownik, który dokonał odbioru korespondencji i nie przekazał jej do rąk adresata nie wyłączy winy skarżącego. Nieuwagę lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 72 § 1 p.p.s.a odebranie przesyłki przez dorosłego domownika jest uważane za skuteczne doręczenie przesyłki samemu adresatowi. Warunkiem doręczenia przesyłki osobie nie będącej adresatem jest to, że odbierający pismo zobowiąże się do jej przekazania odbiorcy. Strona będzie ponosić konsekwencje jakie wynikają z doręczenia pisma nawet wówczas, gdy pismo jest doręczane podczas jej nieobecności w miejscu zamieszkania. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.