II FZ 607/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia WSA (del.) - Lidia Ciechomska-Florek po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Syndyka Masy Upadłości T. S.A. z siedzibą w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Łd 1491/11 w zakresie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości T. S.A. z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 16 września 2011 roku nr ... w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. . Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2007 r., syn. akt I SA/Łd 1491/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w wyniku rozpoznania skargi Syndyka Masy Upadłości T. S.A. z siedzibą w T., uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 16 września 2011 roku nr ... w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 r., określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w L. na rzecz strony skarżącej kwotę 54. 951 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Na zawarte w powyższym wyroku postanowienie o zwrocie kosztów postępowania Syndyk Masy Upadłości T. S.A. wniósł zażalenie zarzucając mu: 1. naruszenie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) oraz § 6 pkt 7 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.: dalej jako rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości) poprzez niezasądzenie skarżącemu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości stawki minimalnej wynikającej ze wskazanych wyżej przepisów oraz z wniosku złożonego przez skarżącego na rozprawie w dniu 22 marca 2012 r., mimo uwzględnienia przez Sąd skargi w całości; 2. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz przyczyn, dla których nie zasądzono kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z wnioskiem skarżącego złożonym na rozprawie w dniu 22 marca 2012 r., ograniczając się jedynie do przywołania przepisów. W związku z powyższym, składający zażalenie wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego pozostałej kwoty 7200 zł, tj. o zasądzenie - w miejsce kwoty 54. 951 zł - kwoty 62. 151 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zwrot kosztów postępowania między stronami reguluje Rozdział 1 Działu V ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżoną decyzję, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Art. 205 § 2 p.p.s.a. za jeden z elementów niezbędnych kosztów postępowania uważa wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego), jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach. W stosunku do pełnomocnika będącego adwokatem wskazaną materię regulują przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zgodnie z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zasądzenia opłaty, o której mowa w § 2 ust. 1, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-5. Opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotność stawki minimalnej ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy (§ 2 ust. 2 rozporządzenia). Mając na uwadze treść przywołanej regulacji, nie budzi wątpliwości, że wysokość przyznanego pełnomocnikowi wynagrodzenia uzależniona jest od przyjętej przez sąd oceny, która powinna uwzględniać kryteria wskazane w § 2 ust. 1 rozporządzenia. Na tle § 2 ust. 2 rozporządzenia przyjmuje się, że w sytuacji, gdy pełnomocnik wnosi o zasądzenie kosztów postępowania, wówczas sąd przyznaje je według stawki minimalnej wskazanej w rozporządzeniu, możliwość miarkowania wynagrodzenia odnosić należy zaś do wypadków, gdy strona wnosi o przyznanie tego wynagrodzenia w kwocie stanowiącej wielokrotność stawki minimalnej. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik strony skarżącej wniósł o zwrot kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości stawki minimalnej, jednakże Sąd w uzasadnieniu orzeczenia nie odniósł się do tego żądania. Jak wynika bowiem z uzasadnienia wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi powołując podstawę prawną rozstrzygnięcia o kosztach postępowania (art. 200 p.p.s.a. w związku z § 18 ust.1 pkt.1 lit. a i § 6 pkt 7 rozporządzenia), odstąpił w całości od wyjaśnienia z jakich przyczyn uznał wniosek strony skarżącej za nieuprawniony w świetle warunków, do których nawiązuje § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Działanie takie nie znajduje podstaw uwzględniając, że art. 141 § 4 p.p.s.a., wskazujący, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, powinien być odnoszony również do motywów rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny kwestii kosztów zastępstwa procesowego (por. postanowienie NSA z 17 marca 2011 r. sygn. I GZ 66/11). Zarzucana Sądowi I instancji wadliwość miała wpływ na wynik sprawy. Sposób rozstrzygnięcia przez Sąd kwestii dopuszczalnej wysokości należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia uniemożliwia bowiem dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli jego poprawności. W sytuacji, gdy pełnomocnik wniósł o przyznanie wynagrodzenia w wysokości podwójnej stawki minimalnej, obowiązkiem Sądu I instancji było przedstawienie argumentów, które nie pozwalały uznać zgłoszonego przez pełnomocnika żądania za zgodne z normatywną treścią § 2 ust. 1 rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny, wobec przedstawienia przez Sąd I instancji własnych ustaleń w tym zakresie, miałby w takiej sytuacji możliwość dokonania merytorycznej kontroli ich poprawności. Wymóg odpowiedniego uzasadnienia podjętej przez Sąd decyzji w sprawie wynagrodzenia pełnomocnika jest o tyle istotny, że jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższa materia ma charakter wysoce ocenny, a ewentualna nieprawidłowość w rozpatrywanym zakresie może doprowadzić w rezultacie bądź do uszczerbku majątkowego jednej strony, bądź do niesłusznego wzbogacenia drugiej strony postępowania (por. postanowienie NSA z 6 września 2007 r. sygn. I FZ 343/07). Podniesione uwagi, łączone z brakiem wskazania przez Sąd I instancji podstaw zasądzenia kosztów postępowania w przyznanej wysokości, uzasadniają uchylenie postanowienia w tym zakresie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd, rozstrzygając kwestię należnego pełnomocnikowi strony wynagrodzenia, odniesie się do argumentów powołanych w uzasadnieniu zażalenia, mających – zdaniem pełnomocnika strony skarżącej – uzasadniać zasądzenie kosztów w wysokości wyższej od minimalnej. Mając to na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.