I OSK 1967/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-03-27
Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Monika Nowicka, Roman Ciąglewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy, będący jednocześnie sędzią sądu wojskowego w stanie spoczynku i pobierający z tego tytułu uposażenie, ma prawo do jednorazowego świadczenia pieniężnego za okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w sytuacji gdy art. 96 ust. 3 tej ustawy wyłącza wypłatę tego świadczenia w zbiegu ze świadczeniem emerytalnym lub rentowym?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że uposażenie sędziego w stanie spoczynku, choć regulowane odrębną ustawą, pełni funkcję substytutu emerytury lub renty i w związku z tym, na mocy art. 96 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wyklucza możliwość jednoczesnej wypłaty świadczenia pieniężnego przewidzianego w art. 95 pkt 1 tej ustawy. Sąd podkreślił, że taka interpretacja jest zgodna z celem ustawodawcy, jakim jest niedopuszczenie do kumulowania świadczeń z budżetu państwa, zwłaszcza gdy jedno z nich ma charakter uprzywilejowany.Stan faktyczny
M.K., sędzia wojskowy w stanie spoczynku, złożył wniosek o wypłatę jednorazowego świadczenia pieniężnego po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Organ odmówił wypłaty, argumentując, że pobieranie przez niego uposażenia sędziego w stanie spoczynku wyklucza możliwość otrzymania tego świadczenia ze względu na zasadę niekumulowania świadczeń. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Ministra Obrony Narodowej, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.K. Skarżący wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, kwestionując wykładnię przepisów dotyczącą zbiegu świadczeń.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz Protokolant asystent sędziego Andrzej Bieńkowski po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 11/12 w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 października 2011 r. nr [..] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn akt II SAWa 11/12 oddalił skargę M.K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 października 2011 r. nr [..] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia 2 sierpnia 2011 r. M.K. złożył do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [..] wniosek o wypłatę jednorazowo z góry świadczenia pieniężnego, przysługującego za okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, od dnia 1 sierpnia 2011 r. do dnia 31 lipca 2012 r., o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.).
Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w [..], decyzją z dnia 30 sierpnia 2011 r. nr 2/2011, na podstawie art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 i ust. 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 2 ust. 1 w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 lutego 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków rodzin (Dz. U. Nr 67, poz. 618 ze zm.), odmówił wyżej wymienionemu wypłaty tego świadczenia.
W uzasadnieniu decyzji podniósł, że M.K., pełniący zawodową służbę wojskową jako sędzia w stanie spoczynku, a wcześniej na stanowisku sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w [..], został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w dniu 31 lipca 2011 r. na skutek upływu terminu wypowiedzenia dokonanego przez organ wojskowy. W związku z przeniesieniem w stan spoczynku, od dnia 1 października 2010 r. pobierał on od wojskowego organu emerytalnego uposażenie sędziego w stanie spoczynku. W dniu zwolnienia ze służby posiadał wysługę 10 lat nieprzerwanej służby wojskowej. Podał, że we wniosku M.K. wyraźnie wskazał, iż domaga się wypłaty świadczenia przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby w zbiegu z otrzymywanym uposażeniem sędziego w stanie spoczynku.
Odwołując się do treści art. 96 ust. 1, art. 96 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stwierdził, iż M.K. spełnił, co do zasady, warunki wymagane do uzyskania prawa do przedmiotowego świadczenia. Jednak, zdaniem organu, ustawodawca wprowadził przepisy wyłączające wypłatę należności
z tego tytułu, w przypadku zbiegu z prawem do innych świadczeń. Wskazał, że zgodnie z art. 96 ust. 3 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych świadczenie,
o którym mowa w art. 95 pkt 1, nie może być wypłacane razem ze świadczeniem emerytalnym lub rentowym, przy czym wybór świadczenia należy do osoby uprawnionej. Zwrócił uwagę, że prawo do świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych związane jest z pełnieniem zawodowej służby wojskowej, a nie ze sprawowaniem urzędu sędziego. Podobne
w treści uregulowanie dotyczące sędziów zawarte zostało w art. 100 § 1 ustawy
o ustroju sądów powszechnych. Regulacja dotycząca tylko sędziów jest rozwiązaniem dalej idącym i korzystniejszym, ponieważ dopuszcza możliwość wypłaty świadczenia nie przez okres jednego roku, ale do ukończenia przez sędziego 65 roku życia.
W ocenie organu, celem regulacji zawartej w art. 96 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych było niedopuszczenie do kumulowania korzyści finansowych,
w sytuacji wypłaty należności z budżetu państwa, gdy już jedna z wypłacanych należności ma wyjątkowy (w stosunku do innych grup zawodowych), a nawet uprzywilejowany charakter i wypłacane należności nie są związane z kontynuowaniem aktywności zawodowej. Organ podkreślił, że stosunek służbowy, w przypadku sędziów – żołnierzy, uregulowany został dwoma odrębnymi ustawami. Zgodnie z art. 32 § 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz.1676 ze zm.), sędzia, który nabył prawo do emerytury i prawo do uposażenia w stanie spoczynku musi dokonać wyboru, czy chce otrzymywać świadczenie emerytalne (lub rentowe) czy uposażenie w stanie spoczynku. Uprawniony zatem jest wniosek, że z punktu widzenia funkcji jaką świadczenia te spełniają, ustawodawca postawił między nimi znak równości i dlatego wyłączył możliwość kumulowania tych świadczeń. Z tego względu brak w art. 96 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wyraźnego wskazania uposażenia w stanie spoczynku nie oznacza, że wolą ustawodawcy było dopuszczenie do zbiegu świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z uposażeniem sędziego w stanie spoczynku. Biorąc pod uwagę, że świadczenie emerytalne oraz uposażenie w stanie spoczynku spełniają taką samą funkcję, tzn. zapewniają środki do utrzymania sędziego, który przestał być czynny, przyjął, że powinny być tak samo potraktowane w kontekście zasady niekumulowania świadczeń. Dlatego też uznał, że w sprawie z wniosku M.K. nie ma uzasadnienia do kumulatywnej wypłaty świadczeń, o co wnosił w swoim wniosku z dnia 2 sierpnia 2011 r.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M.K., w który żądając zmiany zaskarżonej decyzji i przyznanie, na podstawie art. 96 ust. 2 pkt ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych świadczenia pieniężnego.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
• art. 96 ust. 2 pkt 1 i art. 96 ust. 6 oraz art. 96 ust. 3 w zw. z art. 95 pkt 1 ustawy
o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez przyjęcie, że wypłata jednorazowo z góry świadczenia pieniężnego nie może nastąpić z uwagi na fakt, iż wypłata tego świadczenia pozostaje w zbiegu ze świadczeniem emerytalnym lub rentowym, podczas gdy zbieg taki nie zachodzi, ponieważ żadnego świadczenia emerytalnego ani też rentowego nie pobiera;
• art. 100 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 70 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych i art. 96 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z art. 2 w zw. z art. 12, art. 19 i art. 23 ustawy
o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy i członków ich rodzin, poprzez uznanie, że pobierane uposażenie sędziego w stanie spoczynku jest tym samym świadczeniem co świadczenie emerytalne lub rentowe i jako takie wyłącza możliwość otrzymywania przez sędziego w stanie spoczynku świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 96 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych;
• art. 32 § 5 ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych, poprzez przyjęcie, że
w sprawie zachodzi określony w tym przepisie zbieg uposażenia sędziego w stanie spoczynku z prawem do emerytury lub renty wojskowej podczas, gdy do przyjęcia takiego zbiegu brak jest ustawowych podstaw;
• art. 2 Konstytucji RP i art. 6 i art. 8 K.p.a., poprzez rażące naruszenie zasady legalizmu i demokratycznego państwa prawa poprzez niezastosowanie art. 96 ust. 2 pkt 1 do przypadku wyraźnie unormowanego w ustawie;
• błąd w ustaleniach stanu faktycznego sprawy, poprzez przyjęcie, że wnioskiem z dnia 2 sierpnia 2011 r. dokonał wyboru pomiędzy wypłatą uposażenia sędziego w stanie spoczynku a wypłatą świadczenia pieniężnego, podczas gdy takiego wyboru nie musiał dokonywać, ponieważ ustawodawca nie uzależnił wypłaty świadczenia pieniężnego od wyboru pomiędzy tym świadczeniem a wypłatą uposażenia sędziego w stanie spoczynku.
W uzasadnieniu odwołania podniósł, że bezspornym jest, iż spełnia wszystkie ustawowe przesłanki do wypłaty świadczenia pieniężnego przewidzianego w art. 95 pkt 1 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, gdyż jest żołnierzem zawodowym zwolnionym z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała, służbę tę pełnił przez okres krótszy niż 15 lat, został zwolniony na skutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ.
Minister Obrony Narodowej, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia
27 października 2011 r. nr [..] zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Organ odwoławczy powołując się na treść art. 95 pkt 1 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych podniósł, że świadczenie pieniężne, o którym mowa w tym przepisie, nie przysługuje żołnierzowi, w przypadku gdy żołnierza zawodowego zwolniono na podstawie art. 111 pkt 1, 6, 15 i 16 albo wskutek wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat. Zgodnie zaś z art. 96 ust. 2 pkt 1, prawo do świadczenia pieniężnego nabywa także żołnierz, który nie spełnia wymogu posiadania 15 lat nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, jeżeli zwolnienie ze służby wojskowej nastąpiło w wyniku wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy. Wskazał, że z przebiegu służby M.K. wynika, że pełnił on nieprzerwanie służbę wojskową w okresie od dnia 1 grudnia 2001 r. do dnia 31 lipca 2011 r., tj. 9 lat i 8 miesięcy, zatem organ pierwszej instancji słusznie zauważył, że spełnił on, co do zasady, warunki wymagane do uzyskania prawa do świadczenia, jednakże ustawodawca wprowadził przepisy wyłączające wypłatę należności z tego tytułu, w przypadku ich zbiegu z prawem do innych świadczeń, tj. emerytalnych lub rentowych. Minister podniósł, że brzmienie art. 96 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie wskazuje, iż pobieranie uposażenia sędziego w stanie spoczynku wyklucza możliwość wypłaty świadczenia przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej to, ze względu na fakt objęcia sędziów – żołnierzy regulacjami dwóch odrębnych ustaw. Zdaniem organu przy interpretacji tego przepisu konieczne było dokonanie systemowej i celowościowej wykładni przepisów. Z tych względów uznał, że w stanie faktycznym i prawnym sprawy nie ma uzasadnienia do jednoczesnej wypłaty uposażenia w stanie spoczynku oraz świadczenia z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
Minister Obrony Narodowej podniósł, że brak w art. 96 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wyraźnego wskazania uposażenia w stanie spoczynku, nie oznacza, że wolą ustawodawcy było dopuszczenie do zbiegu świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 przywołanej ustawy, z uposażeniem sędziego w stanie spoczynku. Wskazał, że biorąc pod uwagę, że świadczenia emerytalne oraz uposażenie w stanie spoczynku spełniają taką samą funkcję zapewniającą środki do utrzymania, to powinny być tak samo potraktowane
w kontekście zasady niekumulowania świadczeń. Podkreślił przy tym, że ustawodawca ustanowił jako zasadę, że w przypadku zbiegu prawa do świadczeń emerytalnych lub rentowych z kilku tytułów, jak również w przypadku zbiegu prawa do tych świadczeń
z innymi świadczeniami wypłacanymi z budżetu państwa, a wynikającymi ze stosunku służbowego – wypłacane jest tylko jedno z tych świadczeń. W ocenie organu, wyłączenie kumulacji świadczeń w przypadku sędziego – żołnierza nie pozostaje
w sprzeczności z konstytucyjną zasadą równości. Ponadto wskazał, że z art. 32 ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych oraz art. 100 ustawy o ustroju sądów powszechnych wynika, że sędziowie także zostali objęci zasadą niekumulowania świadczeń.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił:
1. naruszenie art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 2 pkt 1 oraz art. 96 ust. 7 i ust. 9 cyt. ustawy
o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez ich niezastosowanie oraz ich niewłaściwą wykładnię;
2. naruszenie art. 96 ust. 3 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez jego błędne zastosowanie i niewłaściwą wykładnię;
3. naruszenie art. 41 cyt. ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy i członków ich rodzin, poprzez jego błędne zastosowanie i niewłaściwą wykładnię;
4. naruszenie art. 100 § 1 cyt. ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, poprzez jego błędne zastosowanie i niewłaściwą wykładnię;
5. naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 i art. 8 K.p.a., poprzez rażące naruszenie zasady praworządności i demokratycznego państwa prawa przez:
• przyjęcie prymatu konstytucyjnej zasady sprawiedliwości społecznej nad konstytucyjną zasadą praworządności i demokratycznego państwa prawa;
• stosowanie wykładni systemowej, funkcjonalnej i celowościowej przepisu art. 96 ust. 3 w zw. z art. 96 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wbrew konieczności i w sytuacji, gdy wykładnia językowa daje jasne i zgodne z wolą ustawodawcy rozumienie tych przepisów w zakresie wypłaty świadczenia pieniężnego;
• niezastosowanie przepisu art. 96 ust. 2 pkt 1 do przypadku wyraźnie unormowanego w ustawie;
6. naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., poprzez:
• formułowanie wewnętrznie sprzecznych ustaleń w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji;
• formułowanie materialnoprawnych podstaw odmowy uwzględnienia wniosku
w uzasadnieniu decyzji zamiast w jej sentencji;
• brak odniesienia się do zarzutów stawianych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji;
7. naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 15 K.p.a. w związku z art. 8 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez działanie organów w sposób godzący
w podstawowe zasady prawa administracyjnego, co manifestowało się podejmowaniem decyzji niesamodzielnych;
8. naruszenie art. 19 i art. 20 K.p.a. w zw. z art. 97 § 9 i § 10 w zw. z art. 104 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przez wydanie decyzji przez niewłaściwy organ, tj. Dyrektora WBE w [..], w sytuacji gdy decyzję w tym zakresie mógł podjąć tylko Prezes WSO w Warszawie;
9. błędne ustalenie stanu faktycznego:
• poprzez przyjęcie, że wnioskiem z dnia 2 sierpnia 2011 r. wniósł o wypłatę stanu spoczynku a nie o wypłatę jednorazowo z góry świadczenia pieniężnego;
• że pobierane uposażenie sędziego w stanie spoczynku jest tym samym świadczeniem co świadczenie emerytalne lub rentowe i jako takie wyłącza możliwość otrzymywania przez sędziego w stanie spoczynku świadczenia pieniężnego, ponieważ pozostaje w zbiegu;
• poprzez przyjęcie, że w sprawie zachodzi zbieg uposażenia sędziego w stanie spoczynku z prawem do emerytury lub renty, podczas gdy do przyjęcia tego rodzaju zbiegu brak jest ustawowych podstaw.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji
w całości, względnie o stwierdzenie nieważności obu decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący przypomniał stan faktyczny sprawy i wskazał, że od dnia 1 grudnia 2001 r. do 31 lipca 2011 r. formalnie pełnił zawodową służbę wojskową, ostatnio na stanowisku sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego
w [..]. Na mocy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 lutego 2010 r. w sprawie zniesienia niektórych wojskowych sądów garnizonowych oraz zmiany rozporządzenia w sprawie utworzenia sądów wojskowych oraz określenia ich siedzib
i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 32, poz. 175) Wojskowy Sąd Garnizonowy, w którym pełnił zawodową służbą wojskową na stanowisku sędziego został zniesiony z dniem
1 lipca 2010 r. Uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 9 czerwca 2010 r. został przeniesiony w sędziowski stan spoczynku z dniem 2 lipca 2010 r. Następnie Minister Obrony Narodowej decyzją nr [..] z dnia 27 stycznia 2011 r. wypowiedział mu stosunek zawodowej służby wojskowej, a decyzją nr [..] z dnia 27 stycznia 2011 r. przeniósł go od dnia 1 lutego 2011 r. do dyspozycji Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego
w Warszawie oraz na zaopatrzenie JW 4228 w Warszawie. Od dnia 1 lutego 2011 r. do dnia 31 lipca 2011 r. pozostawał w stanie dyspozycji. Rozkazem nr 6 Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 7 lutego 2011 r. został zwolniony od wykonywania zadań służbowych, a z zawodowej służby wojskowej został zwolniony na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 stycznia 2011 r. i decyzji Prezesa WSO w Warszawie nr [..] z dnia 27 czerwca 2011 r. W dniu 9 września 2010 r. Prezes Wojskowego Sądu Garnizonowego w Lublinie wydał decyzję nr [..] ustalającą należne uposażenie spoczynkowe na rok 2010 r., a Wojskowe Biuro Emerytalne w [..] począwszy od dnia 1 października 2010 r. rozpoczęło jego wypłatę. Z tym samym dniem, JW Nr 4018 w [..], na której zaopatrzeniu skarżący pozostawał, zaprzestała wypłacania uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Nastąpiło to bez wydania jakiejkolwiek decyzji administracyjnej. W dniu 2 sierpnia 2011 r. skarżący, na podstawie art. 96 ust. 6 i 9 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, złożył do WBE w [..] wniosek o wypłatę jednorazowo
z góry świadczenia pieniężnego, na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 1 tej ustawy. Decyzją
z dnia 30 sierpnia 2011 r. nr 2/2011 WBE w [..] odmówił wypłaty świadczenia.
Skarżący podniósł, że jest bezspornym, iż spełnia wszystkie, ustawowe przesłanki do wypłaty świadczenia pieniężnego przewidzianego w art. 96 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Fakt ten został przyznany
w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Wskazał, że organy obu instancji, dokonując wykładni przepisów cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
i odmawiając uwzględnienia jego wniosku z dnia 2 sierpnia 2011 r. odwołały się także do przepisów innych ustaw, które stały się samodzielną i równoprawną z przepisami ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych podstawą prawną odmowy uwzględnienia żądania. W jego ocenie, nie sposób zatem przyjąć, w oparciu, o które to konkretnie przepisy organ oparł swoje rozstrzygniecie.
Zdaniem skarżącego uposażenie sędziego w stanie spoczynku nie może być uznane za świadczenie emerytalne czy za świadczenie rentowe. Uposażenie sędziego w stanie spoczynku i świadczenia emerytalne to dwa odrębne rodzaje świadczeń,
z których każde regulowane jest odrębną ustawą i każde spełnia z woli ustawodawcy odrębną funkcję i cel. Zdaniem skarżącego, główną i zasadniczą różnicą pomiędzy tymi świadczeniami jest to, że ustawodawca skrajnie odmiennie doregulował przesłanki nabycia tych świadczeń. Uposażenie sędziego w stanie spoczynku swoje źródło czerpie ze stosunku jaki nawiązuje się pomiędzy sędzią a państwem w dacie przeniesienia sędziego w stan spoczynku na mocy uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, natomiast świadczenie emerytalne związane jest ze stosunkiem zawodowej służby wojskowej. Przejście sędziego w stan spoczynku w przeciwieństwie do emerytury nie musi być związane z osiągnięciem określonego "czasu pracy lub służby". Przejście w stan spoczynku następuje po osiągnięciu określonego wieku, bez względu na czas sprawowania urzędu sędziego. Poza tym sędzia może zostać przeniesiony w stan spoczynku niezależnie od osiągniętego wieku życia (w przeciwieństwie do emeryta) ze względów zdrowotnych, a także w "razie zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych, jeżeli nie został przeniesiony do innego sądu". Te dwie przyczyny przeniesienia sędziego w stan spoczynku nie są w żaden sposób porównywalne
z podstawami uzyskiwania uprawnień emerytalnych, ale i rentowych. Okres stanu spoczynku nie może być porównywany do okresu pobierania emerytury, lecz jest dalszym okresem pełnienia służby sędziowskiej, a pobierane z tego tytułu uposażenie nie ma charakteru nawet zbliżonego do emerytury.
Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że świadczenie pieniężne
z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie przysługuje, w przypadku otrzymywania uposażenia sędziego w stanie spoczynku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu wyroku podał, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 i ust. 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz art. 111 pkt 6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zgodnie z art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, świadczenie pieniężne, o którym mowa w tym przepisie, nie przysługuje żołnierzowi, w przypadku gdy żołnierza zawodowego zwolniono na podstawie art. 111 pkt 1, 6, 15 i 16 albo wskutek wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat. Zgodnie zaś z art. 96 ust. 2 pkt 1 prawo do świadczenia pieniężnego nabywa także żołnierz, który nie spełnia wymogu posiadania 15 lat nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, jeżeli zwolnienie ze służby wojskowej nastąpiło w wyniku wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że niesporne jest, że skarżący pełnił nieprzerwanie służbę wojskową w okresie od dnia 1 grudnia 2001 r. do dnia 31 lipca 2011 r., tj. 9 lat i 8 miesięcy, co oznacza, że spełnił, co do zasady, warunki wymagane do uzyskania prawa do świadczenia, o które wnosił na podstawie art. 95 pkt 1 ustawy
o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Stwierdził, że skarżący co do zasady ma niewątpliwie rację wskazując, że świadczenie emerytalne i świadczenie sędziego
w stanie spoczynku, to w istocie dwa odmienne świadczenia. Nie oznacza to jednak, że w określonych sytuacjach świadczenia te traktowane są przez ustawodawcę w sposób tożsamy. Świadczy o tym na przykład uregulowanie zawarte w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), gdzie
w art. 100 § 6 ustawodawca przewidział w razie zbiegu prawa do uposażenia w stanie spoczynku z prawem do emerytury lub renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wypłaca się wyłącznie uposażenie z zastrzeżeniem § 7. Podobnie w ustawie z dnia
23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.) w art. 94 § 5 również w razie zbiegu uposażenia sędziego Sądu Najwyższego Izby Wojskowej
w stanie spoczynku z prawem do emerytury lub renty wojskowej wypłaca się osobie uprawnionej wyłącznie świadczenie wyższe lub przez nią wybrane. Podobnie sytuacja przedstawia się w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1676 ze zm.), gdzie w art. 32 § 5 ustawodawca również przewidział, że w razie zbiegu prawa do uposażenia w stanie spoczynku z prawem do emerytury lub renty wojskowej, wypłaca się osobie uprawnionej wyłącznie świadczenie wyższe albo przez nią wybrane.
Zdaniem Sądu podane przykłady wyraźnie wskazują, że przy całej odmienności uregulowań dotyczących uposażenia sędziego w stanie spoczynku oraz świadczeń emerytalnych i rentowych są one w razie zbiegu tych świadczeń traktowane przez ustawodawcę w sposób tożsamy, a to oznacza, że uprawniony był pogląd organu odnośnie zastosowania w rozpoznawanej sprawie art. 96 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Podkreślił, że wprawdzie z brzmienia art. 96 ust. 3 istotnie nie wynika, iż pobieranie uposażenia sędziego w stanie spoczynku wyklucza możliwość wypłaty świadczenia przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, co nie oznacza, że skarżący uprawniony jest do wypłaty obu tych świadczeń. Zgodził się z organem, że w sytuacji, gdy sędziowie – żołnierze objęci są regulacjami dwóch odrębnych ustaw, to przy interpretacji art. 96 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych konieczne jest dokonanie systemowej i celowościowej wykładni przepisów. Wskazał, że prawo pozwala odstąpić od wyraźnego sensu językowego przepisu, na przykład wtedy, gdy interpretacja językowa prowadzi ad absurdum lub do rażąco niesprawiedliwego rozstrzygnięcia i w tego rodzaju sytuacjach odstąpienie od sensu językowego przepisu nie uważa się za wykładnię niezgodną
z prawem (por. Lech Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów, Dom Organizatora, Toruń 2002, str. 18, Komentarz). Wykładnia prawa opierać się musi na założeniu racjonalnego i prawidłowego działania ustawodawcy oraz na przyjęciu wewnętrznej spójności aktu prawnego, ale i całego systemu prawa.
Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu, iż celem regulacji zawartej
w art. 96 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jest niedopuszczenie do kumulowania korzyści finansowych, w sytuacji wypłaty należności z budżetu państwa, gdyż już jedna z wypłacanych należności ma charakter wyjątkowy, a nawet uprzywilejowany w stosunku do innych grup zawodowych, a ponadto wypłacane należności nie są związane z kontynuowaniem aktywności zawodowej. W tym zakresie odwołał się do przepisów dotyczących sędziów Sądu Najwyższego Izby Wojskowej oraz sędziów sądów wojskowych. Zdaniem Sądu, oznacza to, że organ, odmawiając wypłaty skarżącemu świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zasadnie uznał, że z punktu widzenia funkcji jaką świadczenia te spełniają ustawodawca postawił między nimi znak równości.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że zakaz łączenia prawa do wypłaty uposażenia w stanie spoczynku z prawem do emerytury lub renty dodatkowo przemawia za zamiarem ustawodawcy wypłaty tylko jednego świadczenia. Stwierdził, ze podzielenie stanowiska skarżącego i przyznanie mu wypłaty świadczenia, o jakim mowa w art. 95 pkt 1 ustawy prowadziłoby do usytuowania skarżącego w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych sędziów, w tym sędziów Sądu Najwyższego Izby Wojskowej. Zakaz łączenia prawa do wypłaty uposażenia odnosi się również do sędziów Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt III AUa 153/10).
Z tych względów uznał, że brak w art. 96 ust. 3 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wyraźnego wskazania uposażenia w stanie spoczynku, nie oznacza, że wolą ustawodawcy było dopuszczenie do zbiegu świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 przywołanej ustawy, z uposażeniem sędziego w stanie spoczynku. Prawo do świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, związane jest z pełnieniem służby wojskowej, nie zaś ze sprawowaniem urzędu sędziego. Podstawową funkcją jaką skarżący pełnił było wykonywanie przez niego obowiązków sędziego, będąc przy okazji żołnierzem zawodowym. Podkreślić należy również, że świadczenia emerytalne oraz uposażenie sędziego w stanie spoczynku spełniają taką samą funkcję – zapewnić mają środki utrzymania po zaprzestaniu aktywności zawodowej, z tą różnicą, że świadczenie,
o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wypłacane jest jedynie przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, uposażenie zaś sędziego w stanie spoczynku, które przyznane zostało skarżącemu, wypłacane jest do ukończenia przez niego 65 lat. A zatem niewątpliwie regulacja dotycząca sędziów jest rozwiązaniem zdecydowanie korzystniejszym niż to ma miejsce w stosunku do żołnierzy.
W ocenie Sądu analiza przedstawionych unormowań prawnych dotyczących różnych grup sędziów wyraźnie wskazuje, że ustawodawca ustanowił jako zasadę, że
w przypadku zbiegu prawa do świadczeń emerytalnych lub rentowych z kilku tytułów, jak również w przypadku zbiegu prawa do tych świadczeń z innymi świadczeniami wypłacanymi z budżetu państwa, a wynikającymi ze stosunku służbowego – wypłacanie tylko jednego z tych świadczeń. Niewątpliwie zatem uprawniony jest pogląd, że intencją ustawodawcy było stosowanie zakazu kumulacji świadczeń dotyczących uposażenia sędziego w stanie spoczynku z innymi świadczeniami emerytalnymi czy rentowymi. Nieuzasadniony byłby zatem pogląd dopuszczający możliwość innego traktowania sędziów sądów wojskowych w stosunku do innych sędziów innych sądów. Podkreślił, że pozostali żołnierze zawodowi zostali objęci wyłączeniem kumulacji świadczeń, o którym mowa w art. 95 pkt 1 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wyłączenie kumulacji świadczeń
w przypadku sędziego - żołnierza nie pozostaje w sprzeczności z konstytucyjną zasadą równości. Trudno bowiem rozpatrywać zasadę równości w oderwaniu od zasady sprawiedliwości społecznej, o której mowa w art. 2 Konstytucji RP.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie podzielił zarzutów M.K., zawartych w skardze, odnośnie naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, uznając decyzję organu za prawidłową. Nie podzielił zarzutu naruszenia przez organ właściwości, uznając, że to nie dowódca jednostki wojskowej jest właściwy do wydania decyzji, a zgodnie z art. 96 pkt 9 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, organem tym jest wojskowy organ emerytalny oraz pozostałych zarzutów skarżącego, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego w stopniu powodującym konieczność jej uchylenia.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. dalej: P.p.s.a.), orzekł, jak wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.K. i zaskarżając go w całości, zarzucił naruszenie:
I. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, a to:
1. art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11.09.2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593) zwaną dalej pragmatyką wojskową lub wojskową ustawą pragmatyczną poprzez niezastosowanie tych przypisów i całkowite ich pominięcie;
2. art. 96 ust. 3 pragmatyki wojskowej poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a z ostrożności procesowej naruszenie art. 96 ust. 3 wojskowej ustawy pragmatycznej poprzez jego błędną wykładnię i nie zastosowanie instytucji wyboru świadczenia przewidzianą wprost dyspozycją tego przepisu ;
3. art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 6 i 8 K.p.a. poprzez rażące
naruszenie zasady praworządności i demokratycznego państwa prawa przez :
- błędne zastosowanie wykładni systemowej, funkcjonalnej i celowościowej do art. 96 ust. 3 w zw. z art. 96 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w sytuacji gdy wykładnia językowa tych przepisów daje jasne i zgodne
z wolą ustawodawcy rozumienie tych przepisów w zakresie warunków wypłaty świadczenia pieniężnego z art. 95 pkt 1 wojskowej pragmatyki i w konsekwencji niezastosowanie art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 2 pkt wojskowej ustawy pragmatycznej,
- prymatu konstytucyjnej zasady sprawiedliwości społecznej i równości nad konstytucyjną zasadą praworządności i demokratycznego państwa prawa;
4. art. 2 i 32 pkt 1 Konstytucji w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
w zw. z art. 175 ust. 1 Konstytucji oraz art. 193 Konstytucji w zw. z art. 178 ust. 1 Konstytucji poprzez błędną ich wykładnię wyrażająca się w uznaniu, że zasada bezpośredniego stosowania Konstytucji (art. 8 ust. 2 Konstytucji) oraz zasada podległości sędziów tylko Konstytucji i ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji) przyznaje WSA w Warszawie w ramach sprawowania wymiaru sprawiedliwości (art. 175 ust. 1 Konstytucji) samodzielne uprawnienie, a in concreto wręcz obowiązek, wyłączenia przez ten Sąd mocy obowiązującej art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 2 pkt 1 wojskowej
pragmatyki, nie zaś, w razie stwierdzenia niekonstytucyjności tych przepisów wojskowej pragmatyki przez sąd, jedynie jego prawo do zwrócenia się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w trybie art. 193 Konstytucji;
II. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, których naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a poprzez jego niezastosowanie, co skutkowała rozpoznaniem skargi i jej oddaleniem, zamiast odrzuceniem,
2. art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a. i art. 89 § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070) zwaną dalej usp w zw. z art. 70 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych (tj. Dz.U. z 2007 r. 226, poz. 1676) zwaną dalej usw - poprzez niezastosowanie przedmiotowego przepisu, a w konsekwencji:
- nie stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z dnia 27 października 2011r. nr z uwagi, iż na normę art. 89 § 2 usp w z zw. z art. 70 § 1 usw o charakterze lex specialis. która w razie odmowy przez WBE wypłaty mi jako sędziemu w stanie spoczynku prawa do świadczenia pieniężnego nakazywała WBE w [..] odesłać mnie na drogę postępowania cywilnego przez sądem powszechnym, nie zaś na drogę postępowania administracyjnego, która w tej sprawie jest niedopuszczalna
- rażące naruszenie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a zw. z art. 96 ust. 3 ustawy
o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez nieuchylenie decyzji organu pomimo naruszenia przez organ art. 96 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych polegającego na niezastosowaniu w niniejszej sprawie określonej w tym przepisie instytucji prawa wyboru i wypłacie w rezultacie świadczenia, którego nie wybrałem zamiast wybranego;
3. art. 134 §1 P.p.s.a., art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 P.p.s.a, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7,8 i 9 K.p.a. i art. 77 § K.p.a. i art. 141 § 4 P.p.s.a poprzez błąd w ustaleniach stanu faktycznego sprawy polegający na przyjęciu, iż sędzia sądu wojskowego w tym skarżący jest przy okazji żołnierzem zawodowym, a jego podstawową funkcją było wykonywanie obowiązków sędziego;
4. art. 134 §1 P.p.s.a., art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 P.p.s.a, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7,8 i 9 K.p.a. i art. 77 § K.p.a. i art. 141 § 4 P.p.s.a poprzez błąd w ustaleniach stanu faktycznego sprawy polegający na przyjęciu, iż uposażenie sędziego w stanie spoczynku, w tym w szczególności uposażenie sędziego w stanie spoczynku przeniesionego w ten stan w razie zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych, a nie z uwagi na wiek, chorobę lub utratę sił spełniają tą samą funkcję w systemie prawa jak świadczenie emerytalne polegająca na zapewnieniu środków utrzymania po zaprzestaniu aktywności zawodowej;
5. art. 134 §1 P.p.s.a., art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 P.p.s.a, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7,8 i 9 K.p.a. i art. 77 § K.p.a. i art. 141 § 4 P.p.s.a poprzez błąd w ustaleniach stanu faktycznego polegający na przyjęciu, iż intencją ustawodawcy było ustanowienie zasady, iż w przypadku zbiegu prawa do świadczeń emerytalnych lub rentowych z kilku tytułów, jak również w przypadku zbiegu prawa do tych świadczeń z innymi świadczeniami wypłacanymi z budżetu państwa,
a wynikającymi ze stosunku służbowego - wypłacanie tylko jednego i tych świadczeń
i domniemywanie na tej podstawie woli ustawodawcy rzekomo polegającej na nakazie kumulacji świadczeń dotyczących uposażenia sędziego w stanie spoczynku z innymi świadczeniami emerytalnymi i rentowymi w tym ze świadczeniem pieniężnym z art. 95 pkt 1 wojskowej ustawy pragmatycznej, podczas gdy do takich ustaleń-domniemań brak jest jakichkolwiek normatywnych i faktycznych podstaw;
Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że przepisy art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych statuują warunki nabycia przez żołnierza, w tym sędziego sądu wojskowego, określonych należności. Prawo do tych należności z mocy ustawy powstaje na skutek zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby wojskowej, w przypadku żołnierza-sędziego sądu wojskowego bez żadnych zastrzeżeń, gdyż wojskowa ustawa pragmatyczna, w tym zakresie nie czyni żadnych wyjątków. Wskazał, że art. 95 wojskowej ustawy pragmatycznej przewiduje zasadę kumulacji świadczeń w nim określonych tj. wszystkie te świadczenia przysługują jednocześnie i wypłata któregokolwiek z nich nie wyłącza wypłaty pozostałych. Wyjątkiem od tej zasady jest art. 96 ust. 3 wojskowej ustawy pragmatycznej, który nie pozwala kumulować świadczenia emerytalnego i świadczenia z art. 95 ust. 1 wojskowej ustawy pragmatycznej tj. w razie zbiegu oprawa do obu tych świadczeń przewiduje prawo wyboru tylko jednego z nich. W tym miejscu zauważył, że świadczenia określone w wojskowej ustawie pragmatycznej są niezależnymi świadczeniami od świadczeń przewidzianych w ustawie - Prawo o ustroju sądów wojskowych. Podkreślił, że wbrew twierdzeniom Sądu sędzia wojskowy co do należności finansowych jest przede wszystkim żołnierzem, gdyż wszelkie należności finansowe, w tym uposażenie i inne należności pieniężne, jak też odprawy są ustalane według przepisów dotyczących żołnierzy. Ustawa pragmatyczna przewiduje tylko dodatek wyrównawczy.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 96 ust. 3 pragmatyki wojskowej stwierdził, że Sąd pierwszej instancji niewłaściwie zastosował ten przepis błędnie przyjmując, że konieczne jest dokonanie wykładni systemowej i celowościowej tego przepisu dla określenia charakteru uposażenia sędziego w stanie spoczynku. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną Sąd w sposób niczym nieuzasadniony odszedł od literalnego brzmienia art. 96 ust. 3 wojskowej pragmatyki, który poddaje się regule clara sunt non interpretanda całkowicie ignorując literalnie jasną wolę ustawodawcy, wyrażoną
w formule tego przepisu. Jego zdaniem doprowadziło to do odejścia Sądu od stosowania przepisów ustawy i wejścia w rolę władzy ustawodawczej, co jest niedopuszczanie. Analiza argumentacji zawartej w uzasadnieniu skarżonego wyroku pozwala przyjąć wniosek, iż Sąd stworzył nowe, nieznane dotąd ustawodawcy brzmienie art. 96 ust. 3 wojskowej pragmatyki, obejmując klauzulą antykumulacyjną uposażenie sędziego w stanie spoczynku, pod pozorem jego wykładni. Podkreślił, że omawiany przepisy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a jego wykładnia powinna być dokonywana ściśle według reguł wykładni językowej bez możliwości dokonywania wykładni rozszerzającej jaką jest wykładnia systemowa i celowościowa zaprezentowana przez Sąd. Wskazał, że orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego wypowiedziało się
w takim wypadku przeciwko sięganiu do innych rodzajów wykładni, wyłącznie w celu osiągnięcia korzystnego dla strony wyniku, przy pominięciu niektórych, wyraźnych, sformułowań ustawy. Trybunał wyraźnie wskazał, że "skoro treść przepisu, dzięki wykładni językowej, pozwala skonstruować obowiązującą normę, a ponadto wyraźna jest ratio legis tak ustalonej normy, to brak podstaw do stosowania wykładni systemowej i celów ościowej w celu poszukiwania innego, możliwego znaczenia przepisu" (por, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 czerwca 1999 r.. sygn. SK 12/98 – OTK
z 1999 r. nr 5. poz. 96). Próba dokonania wykładni, która byłaby sprzeczna
z językowym znaczeniem przepisu prawa stanowi naruszenie zasady praworządności (wykładnia contra legem). W konkluzji stwierdził, że z powodu reguły exceptiones non sunt extendendae należało wykluczyć możliwość interpretacji rozszerzającej przepisu art. 96 ust. 3 wojskowej pragmatyki jako przepisu szczególnego, wyjątkowego. Przepis art. 96 ust 3 wojskowej ustawy pragmatycznej nie tylko nie może podlegać wykładni rozszerzającej, ale wręcz powinien być rozumiany dosłownie, a nawet zwężająco.
Z kolei, nawet jeśliby założyć, że interpretacja art. 96 ust. 3 wojskowej pragmatyki mogłaby nasuwać wątpliwości, to podejmujący te wątpliwości interpretator musi pamiętać, iż wszelkie nawet te stricte subiektywne wątpliwości powinny zostać rozstrzygane na korzyść wolności, tj. należy przyjąć ogólną dopuszczalność rozszerzającej interpretacji wszelkich przepisów zezwalających, przyznających uprawnienia, wolności lub prawa podmiotowe (in dubio pro liberate). Podniósł, że wynik pozajęzykowych reguł wykładni musi się mieścić w językowym znaczeniu słów tworzących dany przepis prawa, gdyż przyjęcie wyniku wykładni, który ewidentnie jest nie do pogodzenia z szeroko rozumianym znaczeniem interpretowanych zwrotów byłoby równoznaczne z wykładnią contra legem. Podkreślił, że świadczenie emerytalne to nie uposażenie sędziego w stanie spoczynku. Objęcie sędziów szczególnym systemem uzyskiwania uprawnień związanych z przejściem w stan spoczynku, powoduje ich wyłączenie z podlegania i korzystania ze świadczeń z powszechnego systemu ubezpieczeń społecznych, jedynie w zakresie wyraźnie uregulowanym
w sposób odrębny lub szczególny w obowiązującej pragmatyce służbowej. Oznacza to. że z tytułu służbowego stosunku sędziowie nie nabywają prawa tylko i wyłącznie do tych ustawowo określonych świadczeń z ubezpieczenia społecznego, które literalnie wyłączą pragmatyka służbowa, tj. prawa do emerytury lub renty z tytułu pracy na stanowisku sędziego, ponieważ przysługuje im prawo do uposażenia w stanie spoczynku W pozostałych przypadkach sędziowie w stanie spoczynku nabywają prawo do wszystkich przewidzianych ustawą świadczeń. Ustawa - Prawo o ustroju sądów wojskowych nie wyłącza prawa sędziego-żołnierza do świadczenia pieniężnego
z art. 95 pkt 1 wojskowej pragmatyki. Podkreślił, że w toku posiedzenia Podkomisji Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka z dnia 22 lutego 2011 r., na którym przedstawiciel Departamentu Sądów Wojskowych MS w imieniu MON i strony rządowej zaproponował w trybie procedowania tekstu ostatniej noweli ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych (druk nr 3236) zmianę przepisu art. 96 ust. 3 wojskowej ustawy pragmatycznej i nadanie mu następującej treści, cyt. : W razie zbiegu uprawnień do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1 świadczenia emerytalnego albo do uposażenia sędziego w stanie spoczynku żołnierzowi przysługuje, według jego wyboru, tylko jedno z tych świadczeń. Oznacza to, że nie ma podstaw prawnych do nie wypłacania skarżącemu wybranego świadczenia z art. 95 pkt. 1 cyt. ustawy (nawet jeśli przysługuje mu dodatkowo świadczenie z tytułu stanu spoczynku).
Autor skargi kasacyjnej stwierdził, że uposażenie spoczynkowe jest przynależne jedynie sędziowskiemu stanowi spoczynku i ściśle związane jedynie ze stosunkiem łączącym sędziego w stanie spoczynku z Państwem i jest niezależne od ewentualnego prawa sędziego w stanie spoczynku do wynagrodzenia, czy też uposażenia z innego tytułu, w szczególności niezależne od innego tytułu do takiego uposażenia, czy innego świadczenia wyraźnie określonego ustawą. Sędzia wojskowy w stanie spoczynku to nie emeryt wojskowy podobnie jak pobierane przez niego uposażenie spoczynkowe to nie świadczenie emerytalne. Jako zasadę wskazał, że wyłączenie prawa do określonego świadczenia powinno wynikać wyrost lub choćby pośrednio z przepisu. Nie można
z samego faktu regulowania statusu sędziego -żołnierza zawodowego dwoma ustawami wyprowadzać wniosku o konieczności dokonywania w konkretnym przypadku rozszerzającej wykładni systemowej i celowościowej. Podkreślił, że sędzia sądu wojskowego pełni jednocześnie dwie role publiczne: sędziego i żołnierza. Jest zatem żołnierzem zawodowym ze wszystkimi wynikającymi stąd konsekwencjami. Za uprawnione uznał w tym kontekście stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż sędzia sądu wojskowego pełni zawodową służbę wojskową jedynie przy okazji. Stąd, stwierdzenie, że przyznanie spornego świadczenia byłoby jego uprzywilejowaniem, uznał za nieporozumienie. W jego ocenie zakaz kumulacji ww. świadczeń nie stanowi również naruszenia zasady sprawiedliwości społecznej i zasady równości. W jego ocenie, wręcz odwrotnie, to stanowisko, któremu dał wyraz Sąd pierwszej instancji stawia skarżącego w gorszej sytuacji niż innych żołnierzy zawodowych, i narusza art. 2 i art. 32 Konstytucji Jeżeli zaś Sąd ma w tym zakresie wątpliwości, to powinien zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnemu z odpowiednim pytaniem.
Wnoszący skargę kasacyjną podniósł, że nie korzystał z prawa do wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 96 ust. 3 wojskowej ustawy pragmatycznej
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji RP podkreślił, że zabiegi legislacyjne MON związane ze zmianą art. 96 ust. 3 wojskowej ustawy pragmatycznej dowodzą, że również w ocenie organów, w obowiązującym stanie prawnym nie ma podstawy do wykluczonego zbiegu uprawnień. W jego ocenie wykładnia spornych przepisów dokonana przez Sąd, poprzez rozszerzenie klauzuli antykumulacyjnej, stanowiła naruszenia art. 8 Konstytucji RP w zw. z art. 175 ust. 1 Konstytucji oraz art. 193 Konstytucji w zw. z art. 178 ust. 1 Konstytucji.
Motywując zarzuty prawa procesowego wskazał, że zgodnie z art. 89 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 70 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych w sprawach ze stosunku służbowego sędziemu przysługuje droga sądowa. Przez pojęcie drogi sądowej wyrażone w tym przepisie należy zaś rozumieć drogę sądową przed sądem powszechnym. Oznacza, że wszelkie spory prawe. na tle stosunku służbowego skarżącego jako sędziego podlegają kognicji sądów powszechnych. Z tych względów uznał, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a.i art. 89 § 2 cyt. ustawy - Prawo o ustroju sadów powszechnych w związku z art. 70 § 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów wojskowych, gdyż Minister Obrony Narodowej nie był uprawniony do orzekania w sprawie jako organ odwoławczy, gdyż odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji przysługiwało do sądu powszechnego. W konsekwencji decyzja organu drugiej instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a zw. z art. 96 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych podał, że Sąd pierwszej instancji pominął, że skarżący nie dokonał prawa wyboru świadczenia, o którym mowa ww. przepisie, i tym samy pozbawił go prawa do dokonania tego wyrobu. Poza tym stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest sporządzone w sposób zupełnie dowolny, i nie wyjaśnia podstaw prawny, które legły u rozstrzygnięcia. Wskazał, że z jednej strony Sąd stwierdził, że skarżący spełnia wszystkie ustawowe przesłanki do wypłaty spornego świadczenia, natomiast z drugiej strony uznał, że pełnił on służbę sędziowską, będąc przy okazji żołnierzem zawodowym. Odwołując się do przepisów art. 22 i art. 22a ustawy - Prawo o ustrojów sądów wojskowych, stwierdził, że do czasu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej pełnił ją ze wszystkim wynikającymi z tego stanu konsekwencjami. Dodatkowo stwierdził, że Sąd pierwszej instancji błędnie ustalił, że uposażenie sędziego w stanie spoczynku przeniesionego stan spoczynku, w tym w szczególności uposażenie sędziego w stanie spoczynku przeniesionego w ten stan w razie zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych, a nie z uwagi na wiek, chorobę lub utratę sił spełniają tą samą funkcję w systemie prawa jak świadczenie emerytalne polegającą na zapewnieniu środków utrzymania po zaprzestaniu aktywności zawodowej. W jego ocenie uposażenie sędziego w stanie spoczynku nic jest więc świadczeniem socjalno-bytowym zapewniającym środki utrzymania po zaprzestaniu aktywności zawodowej, lecz ma silne zasadzenie w wartościach konstytucyjnych, w tym w zasadzie niezawisłości sędziowskiej. Z tego względu uznał, że te dwie ostatnie przyczyny przeniesienia sędziego w stan spoczynku nie są w żaden sposób porównywalne
z podstawami uzyskiwania nie tylko uprawnień emerytalnych, ale i rentowych. Wskazał, że skarżący z uwagi na zmianę granic okręgów sądowych przeniesiony został
w sędziowski stan spoczynku, a przepisy emerytalne nie zawierają podstawy nabycia praw emerytalnych w tej sytuacji. Przeniesienie sędziego w stan spoczynku ze jest przykładem realizacji norm konstytucyjnych w zakresie ochrony niezawisłości sędziowskiej, nie zaś wyrazem zachowania praw socjalnych.
Autor skargi kasacyjnej wskazał również, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że w takim przypadku jaki dotyczy skarżącego doszło do zbiegu prawa do spornego świadczenia ze świadczeniem emerytalnym lub rentowym, które objęte są zakazem kumulacji. Zdaniem skarżącego reguły kolizyjne art. 100 § 6 usp, art. 32 § 5 usw czy art. 94 § 5 ustawy o SN, świadczą o tym, że racjonalny ustawodawca expressis verbis uregulował kwestię zbiegu prawa do uposażenia sędziego w stanie spoczynku tylko i wyłącznie ze świadczeniami stricte w regułach tych wymienionych. Ustawodawca nie wyłączył w art. 96 ust. 3 wojskowej pragmatyki prawa żołnierza-sędziego w stanie spoczynku do świadczenia pieniężnego z art. 95 pkt 1 wojskowej pragmatyki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten w odróżnieniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Przedmiotem sporu jest prawo do świadczenia pieniężnego o jakim mowa w art. 95 pkt. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ( Dz. U. z 2010r. Nr. 90, poz. 593 ze zm. ).
Zgodnie z tym przepisem żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługuje m. in. przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby.
Spór dotyczy prawa do świadczenia z art. 95 pkt.1 ustawy w sytuacji, w której żołnierz zawodowy jest sędzią sądu wojskowego w stanie spoczynku i z tego tytułu pobiera uposażenie.
Trzeba przypomnieć, że uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 9 czerwca 2010r. Nr. 844/2010 skarżący na podstawie art. 73 § 1 w zw. z art. 70 §1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. Prawo i ustroju sądów wojskowych ( Dz. U. z 2007r. Nr.226, poz. 1676 ze zm.), dalej określanej jako Pusw, został przeniesiony z dniem 2 lipca 2010r. w stan spoczynku. W myśl art. 70 § 1 Pusw do sądów wojskowych stosuje się odpowiednio wskazane przepisy ustawy Pusp, zaś według § 2 art. 70 w sprawach nieuregulowanych w ustawie prawa i obowiązki sędziów sądów wojskowych określają przepisy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Stosownie do art. 100 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów powszechnych ( Dz. U. Nr. 98, poz. 1070 ze zm. ), który na mocy art. 70 § 1 Pusw ma zastosowanie do sędziów wojskowych, sędziemu który został przeniesiony w stan spoczynku, w razie zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych, przysługuje do czasu osiągnięcia wieku 67 lat albo do osiągnięcia wieku, o którym mowa w art. 69 § 1a, uposażenie w wysokości wynagrodzenia pobieranego na ostatnio zajmowanym stanowisku. Powołany przepis zawiera szczególnie korzystne dla żołnierzy zawodowych będących sędziami uregulowanie ich sytuacji finansowej po zwolnieniu ze stanowiska sędziego. Otrzymują oni pełne uposażenie ustalane wg. wynagrodzenia pobieranego na ostatnio zajmowanym stanowisku, w przypadku skarżącego stanowisku sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego. Chociaż jest to wynagrodzenie a nie świadczenie emerytalne, czy rentowe, spełnia ten sam cel – służy zabezpieczeniu finansowemu, po zwolnieniu ze służby. Już choćby z tych przyczyn dokonane przez Sąd I instancji porównanie go do świadczeń emerytalnych wydaje się uzasadnione. Takiemu celowi służy też świadczenie przewidziane w art. 95 pkt.1 pragmatyki wojskowej, należne żołnierzom zawodowym zwalnianym ze służby.
Jak wynika z powołanego art. 100 § 5 ustawy Pusp sędziemu nie przysługuje prawo do emerytury lub renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W razie zbiegu prawa do uposażenia w stanie spoczynku z prawem do emerytury lub renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wypłaca się wyłącznie uposażenie, z zastrzeżeniem § 7( art. 100 § 6 ).
Powyższe regulacje ( przesłanki nabycia, zakaz łączenia świadczeń ) wskazują, że należne sędziemu uposażenie w stanie spoczynku jest substytutem emerytury lub renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Faktu tego nie zmienia uzyskanie uposażenia na podstawie art. 100 § 1 Pusp, a więc tak jak w sytuacji skarżącego z powodu zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych. W obu przypadkach jest to uposażenie sędziego w stanie spoczynku, należne w związku z zaprzestaniem pełnienia służby sędziowskiej.
Prawidłowo zatem Sąd I instancji uznał, że chociaż świadczenia te regulowane są różnymi ustawami, w pewnych sytuacjach mogą być traktowane jako tożsame.
Obydwa spełniają ten sam cel jakim jest zabezpieczenie materialne danej osoby w związku z zaprzestaniem przez nią dotychczasowej aktywności zawodowej.
W sytuacji gdy ustawa Pusw, ani ustawa Pusp nie reguluje kwestii zbiegu prawa do uposażenia żołnierza zawodowego będącego sędzią w stanie spoczynku z prawem przewidzianym w art. 95 pkt. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wydaje się prawidłowe, zgodnie z art. 70 § 2 Pusw , zastosowanie art. 96 ust. 3, stosownie do którego w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1, i świadczenia emerytalnego żołnierzowi przysługuje, według jego wyboru, tylko jedno z tych świadczeń. Oznacza to, że sędziemu wojskowemu w stanie spoczynku nie przysługuje świadczenie przewidziane w art. 95 pkt. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ponieważ pobiera on już uposażenie będące odpowiednikiem emerytury, co stosownie do art. 96 ust. 3 ustawy pragmatycznej wyklucza prawo do świadczenia (uposażenia ) realizującego ten sam cel.
W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest możliwa wykładnia przepisów, zgodnie z którą możliwe byłoby pobieranie przez sędziów wojskowych w stanie spoczynku podwójnego uposażenia – uposażenia w stanie spoczynku i uposażenia na podstawie art. 95 pkt. 1 ustawy pragmatycznej. Stanowiłoby to nieuzasadnione uprzywilejowanie tej grupy żołnierzy zawodowych w stosunku do innych żołnierzy zawodowych oraz w stosunku do sędziów sądów powszechnych.
Oceniając w kontekście powyższego podstawy skargi kasacyjnej należy uznać je za nietrafne.
Przepis art. 58 § 1 Ppsa nie znajdował w sprawie zastosowania, ponieważ dotyczy ona świadczenia pieniężnego wynikającego ze stosunku służbowego wojskowej służby zawodowej, te zaś sprawy pozostają we właściwości sądownictwa administracyjnego. Wynika to z art. 8 ust. 1 ustawy, który stanowi, że od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie żołnierz zawodowy może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia, na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego i z zastrzeżeniem ust. 2, skargę do właściwego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Nie można zarzucić Sądowi I instancji błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Stan faktyczny sprawy nie może budzić wątpliwości w świetle akt sprawy. Niewątpliwie skarżący był żołnierzem zawodowym pełniącym służbę na stanowisku sędziego. Problem nie dotyczy stanu faktycznego, lecz jego prawnej oceny. W istocie skarżący nie zgadza się z oceną Sądu I instancji odnośnie tego, że nie przysługuje mu świadczenie z art. 95 pkt. 1 ustawy pragmatycznej. Tego rodzaju zarzuty dotyczą wykładni przepisów prawa i nie mogą stanowić podstawy kasacyjnej w rozumieniu art. 174 pkt. 2 Ppsa. Wszystkie zarzuty o charakterze procesowym, na jakich oparta została skarga kasacyjna w zasadzie zmierzają do wykazania, że Sąd I instancji naruszył przepisy prawa materialnego. Taka konstrukcja podstawy skargi kasacyjnej jest nieprawidłowa.
Niedopuszczalne jest bowiem uzasadnianie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego.
Ustalenia stanu faktycznego sprawy nie mogą być zwalczane podnoszeniem zarzutu naruszenia prawa materialnego, a kontrolą sądową w postępowaniu ze skargi kasacyjnej nie jest objęta sama sfera faktyczna, lecz droga prawna prowadząca do jej ustalenia Zasadą w takiej sytuacji jest w pierwszej kolejności rozpoznanie zarzutów procesowych, jako że jedynie przyjęcie prawidłowych ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia pozwala na ocenę, czy dokonano prawidłowej subsumcji normy prawa materialnego ( por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2012r. I OSK 2153/11 LEX nr 1145088 ).
Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisów prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, ze również i one nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
Naruszenie art. 95 pkt. 1 w zw. z 96 ust. 2 pkt. 2 pragmatyki wojskowej poprzez ich niezastosowanie nie miało miejsca. Niezastosowanie przepisu prawa może polegać na pominięciu obowiązującego przepisu, który powinien być zastosowany w konkretnej sprawie, ewentualnie na użyciu przepisu, który nie powinien mieć w danej sprawie zastosowania. Wadliwość tej postaci naruszenia prawa sprowadza się więc w istocie do wadliwego wyboru przez sąd orzekający normy prawnej lub mylnej subsumcji.
Sąd I instancji dokonał właściwej subsumcji wymienionych przepisów na gruncie stanu faktycznego sprawy. Ponieważ we wcześniejszej części uzasadnienia została przedstawiona argumentacja Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie, jak również w odniesieniu do art. 96 ust. 3, w tym miejscu należy odwołać się do niej, bez potrzeby jej powtarzania.
Nie naruszone zostały wymienione w skardze kasacyjnej przepisy Konstytucji RP. Wskazać należy, że zgodnie z art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Podobną regulację w prawie administracyjnym zawiera art. 6 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że podstawę materialnoprawną decyzji administracyjnej mogą stanowić tylko przepisy prawa powszechnie obowiązującego, czyli ustawa, bądź przepisy wykonawcze wydane na podstawie i w ramach wyraźnego upoważnienia zawartego w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji źródłami obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, a na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że podstawą zaskarżonej decyzji były przepisy obowiązującego prawa, z których wykładnią jakiej dokonał Sąd I instancji skarżący nie zgadza się.
Niezadowolenie strony z powodu zapadłych rozstrzygnięć nie może jednak dowodzić, że organy administracji naruszyły zasadę praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP, a w konsekwencji także zasadę przewidzianą w art. 2 Konstytucji RP.
Niezrozumiałe wydają się formułowane przez skarżącego zarzuty o wyłączeniu przez Sąd I instancji mocy obowiązującej art. 95 pkt. 1 w zw. z art. 96 ust. 2 pkt. 1 ustawy pragmatycznej i naruszeniu w ten sposób art. 2, 32 pkt. 1 w zw. z art. 8 Konstytucji RP.
W żadnym fragmencie uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie zostało powiedziane, że wymienione przepisy pragmatyki wojskowej nie obowiązują. Czym innym jest moc obowiązująca przepisów , czym innym ocena na ich podstawie i przy uwzględnieniu stanu faktycznego sprawy uprawnień z nich płynących. Sąd I instancji zastosował w/wym. przepisy i dokonał na ich podstawie oceny, że wynikające z nich uprawnienia nie przysługują skarżącemu. Nie stanowi to o naruszeniu art. 2 i art. 8 Konstytucji. Skarżący powołując się na zasadę równości wobec prawa zdaje się nie zauważać, że właśnie odmienna od dokonanej przez Sąd I instancji wykładnia prawa stanowiłaby o naruszeniu zasady równości, gdyż skarżący otrzymałby więcej niż inne osoby znajdujące się w podobnej sytuacji.
W sytuacji gdy orzeczenie w niniejszej sprawie wydał właściwy Sąd stawianie zaskarżonemu wyrokowi zarzutu naruszenia art. 175 pkt. 1 Konstytucji RP nie może być uzasadnione.
Podobnie należy ocenić zarzut naruszenia art. 193 Konstytucji RP.
Przedstawienie pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu musi być poprzedzone stwierdzeniem zaistnienia w konkretnej sprawie nie dającej się usunąć w drodze wykładni, wątpliwości co do konstytucyjności aktu normatywnego, od której rozstrzygnięcia zależy orzeczenie o przedmiocie sprawy.
Instytucja pytania prawnego, przewidziana art. 193 Konstytucji RP, nie daje skarżącemu w postępowaniu sądowoadministracyjnym uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Warunkiem wystąpienia z pytaniem prawnym jest wątpliwość powstała w składzie orzekającym co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją RP, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem ( por. postanowienie NSA z dnia 7 września 2011r. I OZ 653/11 LEX nr 964711 ).
cW niniejszej sprawie Sąd, co wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie powziął wątpliwości w tym zakresie.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Ppsa orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło