III SA/Gl 1513/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant St. sekr. sąd. Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi M.W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł ( słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r., ozn. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w C. , po rozpatrzeniu odwołania M. W. od decyzji z dnia [...] r. o nr [...] , wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. , w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2010 - utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszo-instancyjne. W podstawie prawnej powołano art. 138 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 maja 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 10 ust. 1 oraz 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz.U. z 2008r., nr 98, poz. 634 ze zm.), § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009, Nr 40, poz. 329 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w C. wskazał, że M. W. w dniu [...] r. złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2010 w zakresie pomocy finansowej z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW, w którym wskazała działki ewidencyjne oznaczone numerami: "A", "B", "C", "D", "E", "F" , "G", "H", "I", "J", K, "L", "M", "N", "O", "P", "R", "S", "T", "U", "W" obręb P., gmina: J. , powiat z. i zlokalizowane w ich obrębie działki rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych 2,32ha, należące do Strefy Górskiej obszarów ONW, zgodnie z w/w rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. W wyniku przeprowadzonej przez "Y" Sp. z o.o. kontroli na miejscu metodą inspekcji terenowej bez udziału Strony stwierdzone zostały nieprawidłowości oraz sporządzono Raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni, a w dniu [...] r. odbyła się kontrola sprawdzająca przeprowadzona przez Regionalne Biuro Kontroli na Miejscu ŚIOR ARiMR w C., której wyniki ujęto w Raporcie [...] , który zastąpił dotychczasowe wyniki kontroli zasadniczej. Z lektury Raportu wynika, że stwierdzone zostały nieprawidłowości w zakresie wielkości powierzchni kwalifikowanej i rodzaju uprawy, wobec czego zastosowano kody błędów, mające wpływ na zmniejszenie powierzchni dla danej działki bądź też odmowę płatności. Wyniki kontroli na miejscu stanowiły podstawę do ustalenia przez organ I instancji powierzchni zakwalifikowanej do płatności na rok 2010. W oparciu o powyższe informacje Kierownik Biura Powiatowego w Z. wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] , którą odmówiono przyznania płatności na rok 2010. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że powierzchnia deklarowana stanowi zawyżenie wynoszące 63,38% względem powierzchni stwierdzonej. Dodatkowo wskazano nieprawidłowość upraw. Od decyzji odwołała się skarżąca kwestionując wyniki przeprowadzonej na miejscu kontroli stwierdzając, że pomimo trudnych warunków gospodarstwo jest użytkowane w całości, stosowany jest płodozmian, wysiewane są rośliny drobno-nasienne. Podkreślono niewłaściwość przeprowadzonej kontroli i zawnioskowano jej powtórzenie z udziałem strony. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w C. , rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, podtrzymał stanowisko organu I instancji. Stwierdził, że przeprowadzona na miejscu kontrola nie potwierdzała deklaracji wnioskodawczyni. Wykluczeniu więc podlegałą łączna powierzchnia 0,90ha względem płatności ONW, która nie znalazła potwierdzenia w stanie faktycznym na gruncie. Organ wskazał także, że nie dopatrzył się w niniejszej sprawie nieprawidłowości skutkujących skierowaniem raportu do kontroli sprawdzającej, a raport z przeprowadzonej u M. W.kontroli został zweryfikowany pod kątem formalnym, co skutkowało wprowadze-niem w raporcie korekt, będących następstwem poprawy błędów popełnionych podczas sporządzania raportu z kontroli. Powyższa kontrola formalna raportu jest wykonywana zawsze wtedy, gdy czynności kontrolne realizowane są przez Firmę Zewnętrzną - co też miało miejsce w niniejszej sprawie. W konsekwencji organ II instancji podzielił, co do zasady, stanowisko i wnioski organu I instancji, wskazując, że stwierdzenia pokontrolne zostały prawidłowo udokumentowane, zaś same pomiary zostały dokonane w oparciu o granice wyznaczone użytkowaniem z wykorzystaniem danych odbiornika GPS. Tym samym zarzuty podniesione w odwołaniu, odnoszące się do oceny faktycznego, uznał za bezzasadne. Na ostateczną decyzję M. W. wniosła, w przepisanym terminie, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, żądając jej uchylenia. Podtrzymała argumentację zawartą w odwołaniu, akcentując krzywdzący sposób przeprowadzenia kontroli w terenie; prawidłowość użytkowania swoich działek oraz koszenie dodatkowej powierzchni, która nawet nie jest wpisywana do dopłat. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w C. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał zasadność i prawidłowość stanowiska podjętego w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie sądowej strona wskazała na protokoły wyników z dotychczasowych kontroli z lat ubiegłych i za [...] rok, niestwierdzające żadnych uchybień w uprawie gruntów. Pełnomocnik organu przyznał, że kontrole za lata wcześniejsze i [...] rok nie wykazały żadnych nieprawidłowości, zaś za [...] rok nierzetelne czynności kontrolne dokonane były przez firmę zewnętrzną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 1270 - zwany dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ przy rozpatrywaniu sprawy naruszył obowiązujące przepisy – przede wszystkim prawa procesowego, co w konsekwencji mogło skutkować niewłaściwym zastosowaniem przepisów materialnych. Na wstępie zaznaczyć trzeba, że zgodnie z art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności; z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 Kpa) i zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa). Z kolei norma prawna zawarta w art. 80 Kpa nakazuje by organ administracji publicznej ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. W przekonaniu składu Sądu orzekającego w niniejszej sprawie organ odwoławczy dopuścił się naruszenia wskazanych powyżej przepisów naczelnych zasad procesowych w zakresie prawidłowości przeprowadzonych czynności kontrolnych i braku wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Pełnomocnik organu odwoławczego w dniu [...] r. w trakcie rozprawy sądowej – ustosunkowując się do wypowiedzi i zarzutów skarżącej - przyznał, iż przeprowadzona kontrola nie odzwierciedlała rzeczywistego stanu gruntu. Nadto dodał, że przeprowadzone kontrole u skarżącej pod kątem przyznania płatności za poprzednie lata oraz rok [...] nie wykazały żadnych odchyleń zarówno w zakresie deklarowanej powierzchni jak i rodzaju upraw uprawniających do otrzymania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Zatem w konsekwencji powyższego oraz wobec braku ustosunkowania się organu odwoławczego do zarzutów strony podnoszonych w odwołaniu i zaniechaniu przeprowadzenia ponownej weryfikacji ustaleń stwierdzonych przez organ I instancji w kontekście argumentów skarżącej - należało stwierdzić, że postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało niewłaściwie, z całkowitym pominięciem podnoszonych przez M. W. zastrzeżeń wobec wyników kontroli za [...] rok. Wobec zatem tak ustalonego stanu faktycznego i prawnego rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdził, że naruszając normy proceduralne organ odwoławczy dopuścił się także naruszenia prawa materialnego, a to § 2 wskazywanego rozporządzenia poprzez niewłaściwe przyjęcie, że rolnikowi nie przysługują wnioskowane płatności. W wyniku bowiem zakwestionowanej przez stronę, nierzetelnie przeprowadzonej kontroli, na której swą decyzję oparł także organ odwoławczy powielając stanowisko I instancji, skarżącej odmówiono przyznania wnioskowanej płatności w żaden sposób nie weryfikując podnoszonych przez nią zarzutów. Reasumując więc należało stwierdzić konieczność ponownego przeprowa-dzenia czynności wyjaśniających celem jednoznacznego ustalenia w jakiej kulturze rolnej utrzymane były grunty skarżącej zadeklarowane w przedmiotowym wniosku. Wynik dopiero takiego postępowania pozwoli na prawidłowe rozstrzygnięcie kwestii ewentualnego przyznania lub odmowy wnioskowanych płatności. Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono stosownie do żądania strony w tym zakresie zgłoszonym na rozprawie zasądzając zwrot kwoty uiszczonego wpisu. Uznając, że zaskarżona decyzja nie wywołuje skutków prawnych i nie nadaje się do realizacji wobec odmownego rozpatrzenia wniosku Sąd nie orzekł o wstrzymaniu jej wykonania do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.