I SAB/Wa 105/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] S.A. w L. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy [...], ozn. nr hip. [...], w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] S.A. z siedzibą w [...] za pośrednictwem swojego pełnomocnika radcy prawnego A. S. wniosła w dniu 7 marca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] oraz na przewlekłe prowadzenie sprawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], dla której prowadzona była księga hipoteczna Nr [...]. Prezydentowi [...] zarzucono naruszenie: - przepisu art. 36 § 1 k.p.a. w zw. z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a. polegającą na braku podejmowania jakichkolwiek działań bezpośrednio zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie przyznania prawa użytkowania wieczystego, a wyłącznie wydawania kolejnych dodatkowych terminów rozpoznania sprawy bez zamiaru ich dotrzymania oraz wniesiono o - wyznaczenie Prezydentowi [...] dwutygodniowego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego; - orzeczenie, iż zwłoka w rozpoznaniu sprawy ma charakter rażący; - zasądzenie od Prezydenta [...] na rzecz [...] S.A. kosztów postępowania oraz na podstawie przepisu art. 119 § 1 i 2 p.p.s.a rozpoznanie niniejszej skargi w postępowaniu uproszczonym z uwagi na charakter sprawy dotyczący rozpoznania sprawy o bezczynność organu. W uzasadnieniu podniesiono, że z zaświadczenia Prezydenta [...] (nr [...]) z dnia [...] lipca 2006 r. wynika, iż wniosek o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie prawo użytkowania wieczystego) do nieruchomości położonej w W. przy [...], dla której prowadzona była księga hipoteczna Hip Nr [...], wpłynął w terminie tj. w dniu 25 listopada 1947 r.. Zaświadczenie potwierdza również, iż na nieruchomości przy ul. [...] znajdują się budynki spełniające przesłanki art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawa (Dz. U. Nr 50, poz. 279) - IV i V kondygnacyjne wybudowane w 1900 r. Wniosek dekretowy nigdy nie został rozpoznany przez kolejne organy administracji, pomimo istnienia takiego obowiązku. Na podstawie umowy z dnia [...] grudnia 2009 r. (Rep. [...] Nr [...]) doszło do przeniesienia przez egzekutora testamentu po G. P. na rzecz [...] S.A. roszczeń o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania gruntu przy ul. [...] objętego dawną nieruchomością hipoteczną Hip Nr [...] oraz odrębnej od gruntu własności budynku spełniającego przesłanki art. 5 dekretu warszawskiego położonego przy ul. [...] [...] S.A. po nabyciu roszczeń dekretowych oraz budynku spełniającego przesłanki art. 5 dekretu warszawskiego położonego przy ul. [...] dostarczał wszelkie dokumenty, których żądał Prezydent [...]. Wnioskodawcy przedstawiali również liczne wyjaśnienia prawne odnośnie zagadnień prawnych związanych z nabyciem prawa i roszczenia od egzekutora spadku jak również stwierdzeniem wykonalności i skuteczności orzeczeń zagranicznych na terenie Polski, o ile zostały takowe zgłoszone przez Prezydenta [...] w trakcie wielokrotnych rozmów z osobami rozpoznającymi wniosek dekretowy. Pismem z dnia 30 marca 2011 r. Prezydent [...] zawiadomił skarżącą, iż postępowanie administracyjne w sprawie zostanie zakończone do dnia [...] lipca 2011 r., oraz o zebraniu materiału dowodowego. Wobec braku możliwości zakończenia przez Prezydenta [...] rozpoznania sprawy przed wskazanym terminem, dnia 22 czerwca 2011 r. zostało wniesione do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] SKO w [...] na podstawie art. 37 § 2 k.p.a. uznało skargę [...] S.A. z siedzibą w [...] na bezczynność Prezydenta [...] za nieuzasadnioną. W uzasadnieniu SKO w [...] wskazało, iż "bezspornie postępowanie w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej gruntu nieruchomości [...] położonego przy ul. [...] ozn. nr hip [...] prowadzone jest z uchybieniem wskazanych powyższej przepisów w szczególności art. 35 § 1 k.p.a., jednak z nadesłanych wyjaśnień wynika iż, organ I instancji wykazał, że podejmuje stosowne czynności i gromadzi dokumentację niezbędną do rozstrzygnięcia sprawy. Jednocześnie pismem z dnia 1.08.2011 r. Prezydent [...] wyznaczył po raz kolejny termin zakończenia sprawy na dzień 30.11.2011 r. (...). Dlatego SKO z uwagi na to, że organ I instancji wyznaczył termin zakończenia postępowania uznał iż w wyznaczonym przez Prezydenta [...] terminie wniosek z całą pewnością zostanie rozpoznany, dlatego też nie wyznaczył terminu na jego załatwienie. Prezydent [...] nie wykonał nałożonego na siebie zobowiązania i nie wydał rozstrzygnięcia. Natomiast w dniu, w którym decyzja powinna zostać wydana tj. w dniu 30 listopada 2011 r. Prezydent [...] wyznaczył kolejny termin rozpoznania sprawy na dzień 28 lutego 2012 r. W dniu 28 lutego 2012 r. Prezydent [...] wyznaczył kolejny dodatkowy termin na dzień 30 kwietnia 2012 r. w piśmie tym nie wskazał okoliczności, które spowodowałyby brak rozpoznania sprawy we wcześniej wyznaczonym dodatkowym terminie, jak również potrzebę wyznaczenia dodatkowego terminu rozpoznania sprawy. Prezydent [...] co najmniej od czerwca 2011 r., nie prowadzi jakiegokolwiek postępowania dowodowego, a wszelkie dokumenty przedstawione do sprawy administracyjnej są wynikiem inicjatywy wnioskodawców zmierzających do jak najszybszego uzyskania rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie wykonano szereg czynności mających na celu zebranie kompletnego materiału dowodowego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz to, że zawiadomił zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. skarżącą pismem z dnia 2 marca 2012 r. o kolejnym terminie załatwienia sprawy. Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na zasadzie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Na wstępie podnieść należy, iż bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego orzeczenia. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a., czy też nie. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. (od dnia 11 kwietnia 2011 r., także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym), z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że wystąpiły w niej niewątpliwie przesłanki, uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...], a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a. (a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym przez Sąd terminie). Bezsporne jest bowiem, że organ, wbrew obowiązkom wynikającym z ww. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, nie rozpoznał sprawy i w dacie orzekania nadal pozostaje w zwłoce. Wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do nieruchomości [...] położonej przy [...]został złożony w terminie w dniu 25 listopada 1947 r. i do chwili obecnej nie został rozpoznany. Pomimo wielu lat prowadzenia sprawy, do dnia dzisiejszego organ nie wydał orzeczenia pomimo współpracy następców prawnych z organem i zebrania materiału dowodowego, co oznacza, że przekroczone zostały wszelkie terminy wynikające z art. 35 § 3 k.p.a. Należy zaznaczyć, że organ nie dotrzymał także terminów do załatwienia sprawy, które sam wyznaczał. Dlatego też pomimo, iż organ ustalił kolejny termin na załatwienie sprawy na dzień 30 kwietnia 2012 r.. Sąd uznał skargę za zasadną, ponieważ z akt sprawy nie wynika, aby organ od dnia 2 marca 2012 r. (data pisma informująca skarżącego o nowym terminie) wykonał jakiekolwiek czynności zmierzające do zakończenia przedmiotowego postępowania. Taki sposób postępowania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania, zaś kolejne przedłużanie terminu jego zakończenia, stanowi nadużycie instytucji przewidzianej w art. 36 § 1 k.p.a., zmierzające w istocie wyłącznie do próby uchylenia się od skutków zwłoki w załatwieniu sprawy. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi 1 miesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie. W ocenie Sądu nie ma natomiast usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że bezczynność ta miała charakter rażący. Jak wynika bowiem z akt sprawy organ podejmował działania mające na celu gromadzenie materiału niezbędnego do rozpoznania przedmiotowego wniosku, chociaż dokonywał tego opieszale. Skoro zatem niezałatwienie sprawy objętej wnioskiem w terminie określonym w przepisach procedury administracyjnej, jest konsekwencją zaistniałych obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających organowi administracji publicznej terminowe podjęcie rozstrzygnięcia, a strona informowana była o podejmowanych w toku postępowania czynnościach procesowych organu, to zaistniałej w takim stanie faktycznym bezczynności, nie można zakwalifikować jako rażącej. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.