I OZ 396/12

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-05-31

Skład orzekający: Maria Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy z powodu oczywistej bezzasadności skargi jest prawidłowe, jeśli sąd pierwszej instancji nie wykazał precyzyjnie tej bezzasadności i wskazał sprzeczne podstawy prawne jej odrzucenia?
Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy z powodu oczywistej bezzasadności skargi zasługuje na uwzględnienie, jeśli sąd pierwszej instancji nie wykazał w sposób dostateczny tej bezzasadności i wskazał sprzeczne podstawy prawne odrzucenia skargi. Ocena skargi jako bezzasadnej, stanowiąca podstawę odmowy przyznania prawa pomocy, nie może być wadliwa z punktu widzenia podstawy faktycznej i prawnej jej odrzucenia.
Stan faktyczny
H. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze swojej skargi na pismo Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił ten wniosek, uznając skargę za oczywiście bezzasadną, ponieważ pismo organu nie było aktem administracyjnym podlegającym kontroli sądowoadministracyjnej. H. S. wniósł zażalenie, podnosząc brak przygotowania prawniczego i środków finansowych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, , , po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 322/12 oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi H. S. na pismo Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie oceny prawnej i technicznej dotyczącej opinii sporządzonej przez biegłego sądowego na okoliczność zniesienia współwłasności p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 322/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek H. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na pismo Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie oceny prawnej i technicznej dotyczącej opinii sporządzonej przez biegłego sądowego na okoliczność zniesienia współwłasności. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżącemu nie przysługuje prawo pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi, o której mowa w art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej P.p.s.a.). W ocenie Sądu zaskarżone przez H. S. pismo organu (określone przez skarżącego jako decyzja) z dnia [...] września 2009 r. nie można zaliczyć do aktów administracyjnych, o których mowa w art. 3 § 2 P.p.s.a., podlegających kontroli sądowoadministracyjnej. Zarówno forma, jak i również treść zaskarżonego pisma nie stanowi przykładu załatwienia sprawy administracyjnej co do istoty, czyli nie jest jednostronnym władczym przejawem woli organu, wydanym po przeprowadzeniu stosownej procedury administracyjnej, w celu realizacji normy prawa materialnego, w indywidualnie oznaczonej sprawie, skierowanym do konkretnie oznaczonego adresata, określającym sytuację prawną tego podmiotu, polegającą co do zasady na przyznaniu danemu podmiotowi uprawnień lub nałożeniu nań obowiązków. Przedmiotowe pismo ma jedynie charakter informacyjny, a na tego rodzaju pisma skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje, a sprawa kwalifikuje się do jej zakończenia w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. H. S. wniósł na powyższe postanowienie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnosząc, że nie ma przygotowania prawniczego i nie posiada środków na wynajęcie adwokata z wyboru. Do pisma dołączył złożony na druku PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 pkt 1 zd. 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Jednakże, stosownie do art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Wprawdzie zasadnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wówczas, gdy bez głębszej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, a także bez najmniejszych wątpliwości, brak jest szans na uwzględnienie skargi, to niemniej jednak nie wyjaśnił w sposób dostateczny, w czym należy upatrywać bezzasadności skargi H. S.. Sąd pierwszej instancji uznał w tej mierze, że skarga powinna ulec odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., lecz nie wykazał precyzyjnie na czym polegają te inne przyczyny, czyniące wniesienie skargi za niedopuszczalną. W rozumowaniu Sądu pierwszej instancji zauważa się sprzeczność, bowiem Sąd uznając, że skarga nie należy do właściwości sądu administracyjnego, gdyż została złożona na pismo niebędące aktem administracyjnym w rozumieniu art. 3 § 2 P.p.s.a., jako podstawę prawną jej odrzucenia wskazał na art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. czyli inne przyczyny a nie brak kognicji sądu administracyjnego. Ocena skargi jako bezzasadnej wyrażona w postanowieniu o odmowie przyznania prawa pomocy nie powinna być w najmniejszym stopniu wadliwa z punktu widzenia podstawy faktycznej i prawnej jej odrzucenia. Sąd drugiej instancji rozpoznając zażalenie na to postanowienie nie może w szerszym zakresie wypowiadać się co do przyczyn i podstawy prawnej odrzucenia skargi niż to uczyniono w zaskarżonym postanowieniu. Rozpoznając zażalenie ocenia jedynie prawidłowość zaskarżonego postanowienia odnośnie odmowy przyznania prawa pomocy z powodu bezzasadności skargi. W tym stanie rzeczy wywód Sądu pierwszej instancji co do bezzasadności skargi należy uznać za wadliwy i niepozwalający na przyjęcie, że została spełniona przesłanka z art. 247 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło