II SA/Ol 1019/11
WyrokWSA w Olsztynie2012-04-17
Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Hanna Raszkowska, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest nieważna, jeśli projekt planu nie uzyskał pozytywnej opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, a opinia ta została wydana po terminie?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest nieważna, jeśli projekt planu nie uzyskał pozytywnej opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, a opinia ta została wydana po terminie, a organ gminy nie zastosował się do negatywnego stanowiska organu ochrony środowiska, mimo że uznał je za zasadne. Naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, w tym przepisów dotyczących ochrony środowiska, skutkuje nieważnością uchwały.Stan faktyczny
Wojewoda Warmińsko-Mazurski zaskarżył uchwałę Rady Gminy Ełk w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Główne zarzuty dotyczyły odmowy uzgodnienia projektu planu przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) oraz negatywnej opinii RDOŚ dotyczącej prognozy oddziaływania na środowisko, mimo uzupełnienia prognozy. Wojewoda podniósł również niezgodność planu ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Ełk z dnia 30 września 2011 r., nr XIX/131/2011 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz orzekł, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi Wojewody Warmińsko-Mazurskiego na uchwałę Rady Gminy Ełk z dnia 30 września 2011 r., nr XIX/131/2011 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność uchwały Rady Gminy Ełk z dnia 30 września 2011 r., nr XIX/131/2011 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w obrębach Talusy, Rękusy, Pistki, Gmina Ełk ; II. orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu.
Rada Gminy Ełk podjęła w dniu 30 września 2011 r. uchwałę nr XIX/131/2011
w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w obrębach "[...]", Gmina Ełk.
Powyższą uchwałę zaskarżył Wojewoda Warmińsko – Mazurski. Zarzucił, że narusza ona art. 17 pkt 9 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Podniósł, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Olsztynie postanowieniem z dnia 15 marca 2011 r. odmówił uzgodnienia projektu przedmiotowego planu miejscowego w zakresie ochrony przyrody, a ponadto, pismem z tego samego dnia, negatywnie zaopiniował załączoną do projektu planu prognozę oddziaływania na środowisko. Po uzupełnieniu prognozy o analizę krajobrazową i wnioski wynikające z przedrealizacyjnego monitoringu ornitologicznego Wójt Gminy Ełk przekazał ją ponownie, bez projektu planu, do zaopiniowania temu organowi w dniu 3 czerwca 2011 r., nie zakreślając terminu na zajęcie stanowiska. Organ ochrony środowiska ponownie negatywnie zaopiniował prognozę, stwierdzając m.in., że nie zawiera ona obligatoryjnego zakresu informacji, określonego w art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227, ze zm.). Z uwagi na fakt, że obie opinie RDOŚ wpłynęły do organu sporządzającego plan po terminie określonym w art. 54 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...), Wójt Gminy Ełk, na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uznał projekt planu za zaopiniowany pozytywnie. Wojewoda zauważył, że wprawdzie prognoza oddziaływania na środowisko nie jest wiążąca przy uchwalaniu planu, lecz jeżeli wskazuje ona na ewentualne zagrożenia, może być pomocna przy wyborze optymalnego wariantu planu. Jeżeli zaś zostałaby wadliwie sporządzona, może doprowadzić do przyjęcia planu niezgodnego z prawem. W niniejszej sprawie, zdaniem organu nadzoru, mógł być naruszony art. 55 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Wojewoda wywiódł ponadto, że w przypadku nadesłania uzgodnienia (opinii) po terminie, organ sporządzający projekt winien zastosować się do warunków uzgodnienia określonych w negatywnym stanowisku organu, jeżeli dojdzie do przekonania, że przyjęte w projekcie rozwiązania są rzeczywiście niezgodne z obowiązującymi przepisami. Wojewoda stwierdził również, że występujące w sprawie wątpliwości co do wpływu realizacji danego dokumentu na obszary chronione i obszary Natura 2000, winny być wystarczająco wyjaśnione. Dodał, że w świetle art. 6 ust. 3 Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony naturalnych siedlisk i dzikiej fauny i flory (tzw. Dyrektywa Siedliskowa), realizacja danego planu lub przedsięwzięcia jest możliwa tylko, jeżeli istnieje pewność co do braku negatywnego wpływu na obszary ochrony siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków.
Wojewoda zarzucił ponadto, że uchwalony plan jest niezgodny z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Ełk. Wskazał, że wprawdzie na załączniku graficznym Studium obszar objęty planem został wskazany jako obszar lokalizacji elektrowni wiatrowych, lecz treść poz. 6.2.13 Rozdziału V Studium uzależnia możliwość lokalizacji elektrowni wiatrowych na przedmiotowym terenie od wyników strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. Sporządzona w toku procedury planistycznej prognoza oddziaływania na środowisko nie wyklucza takich negatywnych oddziaływań, a w odniesieniu do krajobrazu i niektórych gatunków ptaków, jednoznacznie je wskazuje.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Ełk wniosła o jej oddalenie. Wywiodła, że
w świetle art. 23 ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U.
z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.), przedmiotowy projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wymagał uzyskania uzgodnienia, gdyż teren objęty planem znajduje się poza granicami form ochrony przyrody wymienionymi w art. 6 tej ustawy. Ponadto, opinia nie ma mocy wiążącej, a więc jej treść nie obliguje wójta do jej uwzględnienia, tym bardziej, że została wydana znacznie po upływie terminu określonego w art. 54 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku. Rada Gminy Ełk stwierdziła ponadto, że prognoza oddziaływania na środowisko została sporządzona w zakresie uzgodnionym z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska. Po przedstawionych przez ten organ zastrzeżeniach, prognoza została uzupełniona i poprawiona, na podstawie dostępnych materiałów. Zdaniem organu gminy, wskazana przez RDOŚ konieczność wykonania pełnego monitoringu ornitologicznego i badań chiropterofauny na tym etapie realizacji inwestycji nie wynikała z żadnego przepisu prawa. Ponadto według wydanego przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska opracowania "Wytyczne w zakresie prognozowania oddziaływania na środowisko farm wiatrowych", konieczność przeprowadzenia pełnego monitoringu ornitologicznego, chiropterologicznego i/lub pełnej inwentaryzacji przyrodniczej może być wymagana wyłącznie w uzasadnionych przypadkach, np. lokalizacji farmy wiatrowej na obszarach specjalnej ochrony siedlisk Natura 2000, na których przedmiotem ochrony są nietoperze lub w bezpośrednim sąsiedztwie takich obszarów. Przedmiotowy plan nie obejmuje takiego terenu. Organ gminy podkreślił, że na wczesnym etapie prac planistycznych przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w której określono środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, po uzyskaniu pozytywnych opinii organów właściwych do opiniowania, w tym RDOŚ. Podniósł, że na podstawie art. 88 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku istnieje możliwość ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 wymienionej ustawy, przy czym
w toku ponownej oceny oddziaływania na środowisko przedmiotem oceny będą te elementy projektu farmy wiatrowej, które uległy zmianie względem projektu, dla którego została wydana decyzja środowiskowa. Rada Gminy wywiodła, że ilość projektowanych elektrowni wiatrowych w decyzji środowiskowej i w projekcie planu jest inna, zatem taka ocena będzie przeprowadzona przed budową farmy wiatrowej. Wskazała również, że art. 6 ust. 3 Dyrektywy Rady 92/43/EWG, dotyczy etapu budowy, a nie planu, wobec czego ciężar dostosowania się do założeń Dyrektywy spoczywa na wykonawcy, a nie organie gminy.
Rada Gminy zauważyła ponadto, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie jest aktem prawa miejscowego i zawiera jedynie rekomendacje, propozycje, postulaty w zakresie planowania przestrzennego. Ponadto, zgodność planu ze studium nie oznacza identyczności tych aktów. Wskazała, że zgodnie z zapisami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Ełk, teren objęty skarżoną uchwałą położony jest w kwartale "lokalizacji farm elektrowni wiatrowych"", "pozostałych użytków rolnych" i "kompleksów użytków rolnych
o wysokiej bonitacji". Podkreśliła, że na rysunku studium i w planie miejscowym nie wskazano konkretnych miejsc lokalizacji poszczególnych elektrowni wiatrowych, a jedynie teren, na którym dopuszczalny jest rozwój energetyki wiatrowej. Ostateczna ilość turbin wiatrowych i ich szczegółowa lokalizacja zostanie ustalona na etapie oceny oddziaływania na środowisko, po przeprowadzeniu pełnej inwentaryzacji przyrodniczej i analiz akustycznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Rady Gminy Ełk z dnia 30 września 2011 r. nr XIX/131/2011 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w obrębach "[...]", Gmina Ełk.
Zgodnie z art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Nr 270), w przypadku skargi wniesionej na uchwałę organu gminy, sąd administracyjny bada czy uchwała ta nie jest sprzeczna z prawem. Przy czym, rozpoznając taką skargę sąd zobligowany jest do kontroli zaskarżonej uchwały w kontekście przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717, ze zm., dalej jako "u.p.z.p."). Stosownie do treści tego przepisu naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania,
a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Pojęcie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wiąże się z merytorycznymi wartościami i wymogami kształtowania polityki przestrzennej, natomiast procedura planistyczna to kolejno podejmowane określone przepisami ustawy, czynności planistyczne, gwarantujące możliwość udziału zainteresowanych podmiotów
w procesie planowania (składanie uwag i wniosków) i kontroli legalności przyjmowanych rozwiązań w granicach uzyskiwanych opinii i uzgodnień (zob. wyrok WSA w Poznaniu
z dnia 8 marca 2012 r., IV SA/Po 1202/11).
Zakres i procedura sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy zostały szczegółowo określone przepisami art. 14 - art. 27 u.p.z.p. oraz przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
(Dz. U. Nr 164, poz. 1587).
W toku procedury planistycznej, stosownie do art. 17 u.p.z.p., wójt, burmistrz albo prezydent miasta ogłasza o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, określając formę, miejsce i termin składania wniosków do planu i zawiadamia, na piśmie,
o podjęciu powyższej uchwały instytucje i organy właściwe do uzgadniania i opiniowania planu (art. 17 pkt 1 i pkt 2). Następnie organ wykonawczy gminy sporządza projekt planu miejscowego, rozpatrując zgłoszone wnioski, wraz z prognozą oddziaływania na środowisko i sporządza prognozę skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego,
z uwzględnieniem art. 36 u.p.z.p. (art. 17 pkt 4 i pkt 5). Kolejnym etapem procedury planistycznej jest wystąpienie do właściwych organów administracji publicznej o: opinie
o projekcie planu, uzgodnienie projektu planu lub o zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, jeżeli wymagają tego przepisy odrębne. Zgodnie z art. 17 pkt 9 cytowanej ustawy, organ gminy wprowadza zmiany wynikające z uzyskanych opinii i dokonanych uzgodnień. Ponadto ogłasza
o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu na co najmniej 7 dni przed dniem wyłożenia i wykłada ten projekt wraz z prognozą oddziaływania na środowisko do publicznego wglądu na okres co najmniej 21 dni oraz organizuje w tym czasie dyskusję publiczną nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązaniami. W ogłoszeniu tym wyznacza termin, w którym można wnosić uwagi dotyczące projektu planu, nie krótszy niż 14 dni od dnia zakończenia okresu wyłożenia planu (pkt 11), a następnie rozpatruje wniesione uwagi, w terminie nie dłuższym niż 21 dni od dnia upływu terminu ich składania
i wprowadza zmiany do projektu planu miejscowego wynikające z rozpatrzenia tych uwag. Ponadto, w niezbędnym zakresie ponawia uzgodnienia (pkt 9 i pkt 11 - pkt 13). Ostatnim etapem prac planistycznych jest przedstawienie radzie gminy projektu planu miejscowego wraz z listą nieuwzględnionych uwag.
W art. 24 u.p.z.p. ustawodawca przewidział, że organy, o których mowa w art. 11 pkt 6 oraz art. 17 pkt 6, w zakresie swojej właściwości rzeczowej lub miejscowej, opiniują i uzgadniają, na swój koszt, odpowiednio projekt studium albo projekt planu miejscowego. Zgodnie natomiast z art. 25 ust. 1 tej ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta ustala termin dokonania uzgodnień albo przedstawienia opinii przez organy, o których mowa
w art. 11 pkt 5 i 6 oraz art. 17 pkt 6, nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni od dnia udostępnienia projektu studium albo projektu planu miejscowego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko. Termin ten, na wniosek organu uzgadniającego albo opiniującego może zostać zmieniony. Ustawodawca zastrzegł ponadto, że nieprzedstawienie stanowiska lub warunków, o których mowa w art. 24 ust. 2, w terminie,
o którym mowa w ust. 1 i 1a, uważa się za równoznaczne odpowiednio z uzgodnieniem lub zaopiniowaniem projektu (ust. 2).
W niniejszej sprawie Wójt Gminy Ełk wystąpił m.in. do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. o opinię o projekcie przedmiotowego planu miejscowego, który trzykrotnie wyrażał negatywne stanowisko odnośnie do projektu zaskarżonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Postanowieniem z dnia 15 marca 2011 r., Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska odmówił uzgodnienia w zakresie ochrony przyrody projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazał, że załączona do projektu uchwały prognoza nie pozwalała na pozytywne zaopiniowanie tego projektu ze względu na brak możliwości określenia skali oddziaływania planowanych farm wiatrowych na środowisko, w tym na sieć obszarów Natura 2000 oraz brak podstaw do wykluczenia znacząco negatywnego oddziaływania. Organ ochrony środowiska zauważył, że wprawdzie teren objęty planem położony jest poza obszarami chronionego krajobrazu, jednakże w odległości ok. 2,2 km położony jest obszar specjalnej ochrony ptaków Ostoja Poligon Orzysz PLB280014. Prognoza oddziaływania na środowisko nie zawierała jednak żadnych wyników badań monitoringowych w miejscu planowanych inwestycji i nie obejmowała jakiejkolwiek informacji na temat wykorzystania terenu przez ornitofaunę i chiropterofaunę - grupy zwierząt najbardziej narażonych na negatywny wpływ farm wiatrowych. Prognoza nie przesądzała ponadto kwestii oddziaływania farm wiatrowych na walory krajobrazowe, gdyż brak było rzetelnej oceny turbin jako dominanty krajobrazowej w konkretnych lokalizacjach.
Ponadto, pismem z tego samego dnia, działając m.in. na podstawie art. 54 ust. 1
i art. 57 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...),organ ochrony środowiska negatywnie zaopiniował prognozę oddziaływania na środowisko, sporządzoną w ramach postępowania w sprawie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko projektu przedmiotowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzucił, że prognoza oddziaływania na środowisko nie wyczerpuje obligatoryjnego zakresu informacji, przewidzianego w art. 51 ust. 2 ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko i nie uwzględnia uwag zawartych w piśmie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska
w O. z dnia 10 lipca 2009 r. odnośnie do stopnia szczegółowości prognozy. Powtórzył również argumentację powołaną w powyższym postanowieniu. Zakwestionował ponadto sposób oceny oddziaływania farm wiatrowych na ptaki, chiropterofaunę a także na walory krajobrazowe. Wskazał ponadto na brak wniosków na temat stanu środowiska
w przypadku braku realizacji założeń planu oraz analizy wariantów planowanych zamierzeń inwestycyjnych i analizy oddziaływań skumulowanych. Zaznaczył, że decyzja środowiskowa, na którą powołano się w prognozie, wydana została bez udziału Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.
W odpowiedzi zaś na pismo Wójta Gminy Ełk z dnia 3 czerwca 2011 r., RDOŚ
w piśmie z dnia 13 lipca 2011 r., stwierdził, że uzupełniona prognoza oddziaływania na środowisko projektu planu miejscowego nie wypełnia obligatoryjnego zakresu informacji określonego w art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. W piśmie tym zawarł ponadto szereg zarzutów merytorycznych, dotyczących w szczególności zagrożenia planowanej farmy wiatrowej dla awifauny w miejscu planowanej inwestycji oraz możliwego negatywnego oddziaływania na awifaunę obszaru Natura 2000 - Ostoja Poligon Orzysz PLB280014 i rezerwatu Zdedy. Ze względu na brak przeprowadzonych badań, prognoza nie pozwalała też wykluczyć możliwości wystąpienia negatywnego oddziaływania na chiropterofaunę. Dokument ten, w ocenie organu ochrony środowiska, zawierał szereg sprzecznych sformułowań i niejasnych wniosków również w odniesieniu do oceny sposobu wykorzystania gruntów rolnych i leśnych objętych ustaleniami projektu planu oraz odniesieniu do oddziaływania na walory krajobrazowe. RDOŚ stwierdził, że pozytywne zaopiniowanie projektu planu miejscowego dla przedmiotowego terenu będzie możliwe po przeprowadzeniu właściwej oceny oddziaływania realizacji jego ustaleń na podstawie pełnych wyników monitoringu ornitologicznego i chiropterologicznego oraz po wykluczeniu oddziaływania negatywnego.
Mimo jednoznacznej treści tych dokumentów Wójt gminy uznał, że opinia nie jest dla niego wiążąca tym bardziej , że przekroczony został przez organ ochrony środowiska terminu do wypowiedzenia się w sprawie. Nie uwzględnił tez innych składanych w sprawie zastrzeżeń.
Oceniając powyższe należy zwrócić uwagę na kwestię związania prowadzącego procedurę planistyczną organu gminy stanowiskiem wyrażonym przez inny organ. Nie budzi wątpliwości, że co do zasady, opinia w przedmiocie projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest wiążąca dla gminy sporządzającej ten plan. Współdziałanie to jest zbliżone do konsultacji czy doradztwa. Jeżeli natomiast stanowisko innego podmiotu ma być wyrażone w formie uzgodnienia, wówczas organ gminy związany jest treścią uzgodnienia. Bez pozytywnego stanowiska organu współdziałającego gmina nie może przyjąć miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w proponowanej przez nią treści. W tym przypadku zachodzi bowiem konieczność zajęcia jednolitego stanowiska zainteresowanych podmiotów.
Odnosząc się natomiast do kwestii skutku prawnego nieprzedstawienia przez organ opiniujący własnego stanowiska w terminach zakreślonych przez organ gminy na podstawie art. 25 ust. 1 u.p.z.p., podnieść należy, że w przypadku nadesłania uzgodnienia (opinii) po terminie, organ sporządzający projekt winien zastosować się do uzgodnienia (opinii) określonych w negatywnym stanowisku organu współdziałającego, jeżeli dojdzie do przekonania, że przyjęte w projekcie rozwiązania są rzeczywiście niezgodne
z obowiązującymi przepisami (zob. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, red. Z Niewiadomski, Warszawa 2011, s. 245).
Należy ponadto zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że w sytuacji umieszczenia w planie miejscowym postanowień niezgodnych
z wyrażoną przez uprawniony organ opinią w zakresie ochrony środowiska, gmina powinna przedstawić materiały, które ponad wszelką wątpliwość wskażą na brak negatywnego wpływu spornego zapisu planu na środowisko (tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia
9 lutego 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 2339/06, LEX nr 319125).
Nie można też pominąć, że w art. 1 u.p.z.p. ustawodawca przesądził, iż ład przestrzenny i zrównoważony rozwój stanowią podstawę działań w sprawie zasad kształtowania polityki przestrzennej przez jednostki samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej oraz przeznaczania terenów na określone cele i ustalania zasad ich zagospodarowania i zabudowy. Z treści tego przepisu można wywieść ustawowy obowiązek organów gminy dostosowania podejmowanych działań do ochrony środowiska przyrodniczego. Kryterium minimalizacji skutków niekorzystnych dla środowiska przyrodniczego staje się więc jednym z tych, które organ powinien uwzględnić przy podejmowaniu konkretnych rozstrzygnięć.
Należy podzielić zatem pogląd, że chociaż prognoza oddziaływania na środowisko nie ma charakteru normatywnego, wobec czego nie jest wiążąca dla gminy, może jednak istotnie wpływać na kształt planu miejscowego. Prognoza jest bowiem opracowaniem opartym na obliczeniach i symulacjach wykonanych przy założonych z góry parametrach inwestycji. Zawiera informacje o przewidywanych przyrodniczych skutkach gospodarowania przestrzenią zgodnie z przyszłym planem, oparte na aktualnej wiedzy
i doświadczeniu. Na etapie prac nad projektem prognoza wskazuje zatem na możliwe zagrożenia dla środowiska, których likwidacja lub zmniejszenie powinno być dokonane na późniejszych etapach procedury planistycznej. Organy gminy, przystępując do opracowania planu, mają niewątpliwy obowiązek uwzględnić te uwarunkowania (zob. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, red. Z Niewiadomski, Warszawa 2011, s. 186- 187 i powołany tam wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SA 2261/97).
Podnieść należy, że w niniejszej sprawie zastrzeżenia do sporządzonej prognozy oddziaływania na środowisko zgłaszał nie tylko Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. W toku procedury planistycznej krytyczne uwagi do tego aktu zgłosiło bowiem również Stowarzyszenie "[...]" i Stowarzyszenie "[...]". Podkreślić należy, że treść zastrzeżeń w części była zbieżna z nieprawidłowościami dostrzeżonymi przez organ ochrony środowiska. Dotyczyły one w szczególności powierzchownego i wybiórczego charakteru badań skutków przedsięwzięcia, t.j. braku inwentaryzacji przyrodniczej fauny i flory, ograniczonego zakresu prognozy, cząstkowego monitoringu awifauny, możliwego negatywnego oddziaływania objętych planem miejscowym inwestycji na chronione gatunki awifauny, negatywnego wpływu na krajobraz pominięcie powiązania oddziaływania terenu objętego planem na położone w pobliżu obszary Natura 2000 - Ostoja Poligon Orzysz i Jezioro Woszczelskie, rezerwatu Zdedy, a ponadto ograniczenie bioróżnorodności, przekształcenia lokalnych ekosystemów w wyniku wycinki drzew i zakrzaczeń, brak monitoringu nietoperzy, wbrew postanowieniom Europejskiej Konwencji Krajobrazowej z dnia 20 października 2000 r. (Dz. Nr 14, poz. 98), dyrektywy Rady 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz. Urz. WE L 103 z 25.04.1979, str. 1, ze zm.), dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. WE L 206 z 22.07.1992, str. 7, ze zm.) oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/42/WE z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko (Dz. Urz. WE L 197 z 21.07.2001, str. 30). Podkreślono, że prognoza oddziaływania na środowisko nie dowiodła, że lokalizacja kilkudziesięciu turbin wiatrowych wraz z liniami przesyłowymi i drogami dojazdowymi oraz eksploatacja kopalni gliny i kopalni żwiru w sąsiedztwie obszarów wrażliwych nie będzie miała negatywnego wpływu na integralność obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Ostoja Poligon Orzysz, Natura 2000 Jezioro Woszczelskie, Ostoje ptasie nad Jeziorem Zdedy.
Wykonywanie zadań mieszczących się w procesie planowania przestrzennego nie jest niczym nieograniczone. Uchwalając zatem plan miejscowy organ gminy winien stosować nie tylko przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ale również przepisy tych ustaw, które merytorycznie regulują kwestie objęte planem. Zaskarżony miejscowy plan planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego
w obrębach "[...]", Gmina Ełk zastał zaś uchwalony z naruszeniem przepisów regulujących ochronę środowiska. Stanowi to naruszenie zasad sporządzenia planu miejscowego i skutkuje nieważnością zaskarżonej uchwały, stosownie do art. 28 ust. 1 u.p.z.p.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie,
na podstawie art. 147 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. W kwestii wykonalności uchwały, Sąd orzekł na podstawie art. 152 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło