II GSK 1778/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia del. NSA Jan Grzęda (spr.) Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 18 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 90/12 w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. (dalej: "WSA") wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 90/12 oddalił skargę M. S. (skarżącej) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Podstawą rozstrzygnięcia Sądu stanowiły następujące ustalenia faktyczne oraz rozważania prawne. Prezydent T. decyzją z [...] listopada 2011 r. udzielił K. i M. K. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży w lokalu gastronomicznym (klub rozrywki – K. [...]) w T. ul. W. [...]. Odwołanie wniosła M. S. wskazując, że decyzja ta godzi w jej interesy i dobra osobiste, została wydana bezprawnie i pozbawiono ją możliwości udziału w sprawie. SKO w T. postanowieniem z [...] grudnia 2011 r., wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdziło niedopuszczalność odwołania, z uwagi na oczywisty brak po stronie składającej odwołanie legitymacji odwoławczej, bowiem wniosła je osoba niebędąca stroną postępowania. M. S. wniosła skargę, zarzucając naruszenie art. 28 k.p.a. oraz art. 134 k.p.a. w zw. z art. 127 § 1 k.p.a. i wnosząc o uchylenie postanowienia SKO wniosło o oddalenie skargi. WSA motywując oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.) stwierdził, że skarga była nieuzasadniona. Sąd przytoczył art. 18 ust. 6 pkt. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wedle którego do wniosku o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych należy dołączyć pisemną zgodę właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży będzie zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Z powyższego przepisu WSA wywiódł, że stroną postępowania o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, w przypadku gdy punkt sprzedaży alkoholu ma być w budynku mieszkalnym wielorodzinnym - jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie - jest, obok wnioskodawców, jedynie zarządca lub administrator budynku. Nie jest natomiast stroną postępowania każdy właściciel lokalu w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, stąd organ w zaskarżonym postanowieniu zasadnie w oparciu o art. 134 k.p.a. orzekł o niedopuszczalności odwołania skarżącej. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiodła skarżąca, zarzucając Sądowi: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r., nr 70, poz. 473 ze zm.) i art. 47 Konstytucji RP oraz art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., nr 80, poz. 903) poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie, które skutkowało przyjęciem przez Sąd, iż skarżąca jako współwłaściciel nieruchomości nie posiada interesu prawnego, w związku z czym nie jest stroną postępowania w sprawie o wydanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu w lokalu wchodzącym w skład tej nieruchomości, co skutkowało oddaleniem skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] grudnia 2011 r. 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 133 § 1 i art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez niezbadanie przez Sąd stanu faktycznego sprawy, a tym samym naruszenie obowiązku sądowej kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, wynikające z nieuwzględnienia przez Sąd faktu początkowego dopuszczenia skarżącej do postępowania w charakterze strony w sprawie o wydanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu przez organ administracji I instancji. Wskazując na powyższe podstawy autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie reformatoryjne w trybie art. 188 p.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, zaś - ewentualnie - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa według norm przepisanych. SKO nie skorzystało z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zaś zaskarżony wyrok, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zgodnie z art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi do wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych należy dołączyć pisemną zgodę właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży będzie zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Obowiązek ten oznacza konieczność uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli budynku. W braku dokonania wyboru zarządu nieruchomości wspólnej uprawnienia właściciela do wyrażenia pisemnej zgody na wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, o której mowa w art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy z 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi, przysługują współwłaścicielom nieruchomości wspólnej (wyrok NSA z dnia 15 września 2011 r., II GSK 853/10, LEX nr 966219). W zestawieniu jednak z brzmieniem przepisów ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali powyższe tezy odnieść należy jedynie się do tzw. małych wspólnot mieszkaniowych w których nie dokonano wyboru zarządu w rozumieniu art. 18 ustawy o własności lokali. Zgodnie z art. 19 cyt. tej ustawy jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż siedem, do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności. Przyjmuje się, że tylko w przypadku, gdy liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, jest większa niż siedem, tzw. duża wspólnota mieszkaniowa, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu (art. 20 ust. 1 tej ustawy). Wtedy też mają zastosowanie przepisy ustawy o własności lokali, dotyczące reguł podejmowania uchwał przez właścicieli lokali (art. 23 ust. 1-3 tej ustawy). Przy czym należy wskazać, że nawet w przypadku skutecznego powołania zarządu, to zgodnie z art. 22 ust. 1 tej ustawy do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie takiej czynności. Zatem tylko w przypadku małej wspólnoty mieszkaniowej, gdy właściciele nie określili sposobu zarządu nieruchomości wspólną w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali lub umowie zawartej później w formie aktu notarialnego, do zarządu mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego i kodeksu postępowania cywilnego. Stosownie do art. 199 k.c. do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli. Natomiast art. 201 k.c. stanowi, że do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli. W braku takiej zgody każdy ze współwłaścicieli może żądać upoważnienia sądowego do dokonania czynności. Z akt administracyjnych wynika tymczasem, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z tzw. dużą wspólnotą mieszkaniową (pismo wnioskodawców z 26 października 2011 r. k. 45 akt administracyjnych) w której został powołany zarząd (k. 5 akt administracyjnych). Z tego względu nie jest wymagana zgoda wszystkich współwłaścicieli budynku, w tym skarżącej. Zgodnie bowiem z art. 23 ust. 2 cyt. ustawy uchwały zapadają większością głosów właścicieli lokali, liczoną według wielkości udziałów, chyba że w umowie lub w uchwale podjętej w tym trybie postanowiono, że w określonej sprawie na każdego właściciela przypada jeden głos. Taka uchwała została podjęta 13 czerwca 2011 r. przez ogół właścicieli Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej przy ul. W. [...] w T. Skarżąca w ani w skardze kierowanej do sądu pierwszej instancji ani też w skardze kasacyjnej tych okoliczności nie podważyła, wywodząc swą legitymację do wniesienia odwołania jedynie z przysługującego jej - jako właścicielce jednego z lokali - interesu prawnego w kwestionowaniu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w budynku w którym znajduje się jej lokal. Pomijała całkowicie regulacje prawne dotyczące reprezentacji ogółu właścicieli lokali wynikające z ustawy o własności lokali. Jak jednak powyżej wskazano, właścicieli reprezentować może wspólnota mieszkaniowa. Niemniej uzasadnienie zaskarżonego wyroku budzi pewne zastrzeżenia, gdyż Sąd I instancji ograniczył się jedynie do stwierdzenia, iż stroną postępowania o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, w przypadku gdy punkt sprzedaży alkoholu ma być w budynku mieszkalnym wielorodzinnym - jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie - jest, obok wnioskodawców, jedynie zarządca lub administrator budynku. Sąd pierwszej instancji uznał, że przymiot strony postępowania nie przysługuje każdemu właścicielowi lokalu w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Stwierdzenie takie - choć w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy trafne - wymagało jednak uargumentowania i bliższej analizy ustawy o własności lokali. Jej brak wszakże nie dał podstaw do uznania za wadliwą ostatecznej konkluzji o braku legitymacji skarżącej do wniesienia odwołania od decyzji zawierającej zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Uzasadnienie sądu jedynie zatem zawiera pewne braki argumentacyjne, nie uprawniające jednak do kwestionowania stanowiska ległego u podstaw oddalenia skargi. W realiach sprawy zasadnie uznano zatem, że odwołanie skarżącej - jako wniesione przez osobę nieuprawnioną - musiało zostać uznane za niedopuszczalne (art. 134 k.p.a.). Niezasadny jest zarzut skarżącej wywodzącej, iż Sąd nie uwzględnił faktu początkowego dopuszczenia skarżącej do występowania w charakterze strony. Uczestniczenie jakiejś osoby (fizycznej lub prawnej) w postępowaniu administracyjnym samo przez się nie czyni z niej strony, w sytuacji, gdy z przepisów prawa wynika, że jest tego statusu pozbawiona, a z taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok, pomimo częściowo błędnego (zawierającego luki argumentacyjne) uzasadnienia, odpowiada prawu. Z tej przyczynę skargę kasacyjną oddalił (art. 184 p.p.s.a.).