II OSK 804/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-04-18
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Małgorzata Dałkowska-Szary, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dla stwierdzenia nabycia obywatelstwa polskiego przez urodzenie po ojcu, obywatelu polskim, wystarczające jest przedstawienie aktu urodzenia dziecka, czy też konieczne jest udowodnienie odrębnym dokumentem urzędowym posiadania przez ojca "statusu rodzicielskiego" przed upływem roku od urodzenia dziecka, zwłaszcza gdy brak jest przesłanek wskazujących na zmiany w ustaleniu osoby lub obywatelstwa ojca?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że dla stwierdzenia nabycia obywatelstwa polskiego przez urodzenie po ojcu, obywatelu polskim, wystarczające jest przedstawienie aktu urodzenia dziecka, który potwierdza tę okoliczność. Uzależnianie stwierdzenia obywatelstwa od udowodnienia odrębnym dokumentem urzędowym posiadania przez ojca "statusu rodzicielskiego" przed upływem roku od urodzenia dziecka, przy braku jakichkolwiek poszlak wskazujących na zmiany w ustaleniu osoby lub obywatelstwa ojca, stanowi nadużycie i naruszenie przepisów ustawy o obywatelstwie polskim. Zagraniczne akty stanu cywilnego, w tym akty urodzenia, posiadają na terenie Polski moc dowodową taką samą jak polskie akty stanu cywilnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez I. G., urodzoną w Izraelu. Organy administracji uznały, że mimo posiadania przez ojca skarżącej obywatelstwa polskiego w dacie jej urodzenia, skarżąca nie nabyła obywatelstwa polskiego, ponieważ nie udowodniono, że ojcostwo zostało ustalone przed upływem roku od urodzenia dziecka. Skarżąca nie przedłożyła aktu ślubu rodziców ani innego dokumentu potwierdzającego ustalenie ojcostwa w wymaganym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną skarżącej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego. Zasądził od Ministra Spraw Wewnętrznych na rzecz I. G. kwotę 740 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 kwietnia 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.) sędzia del. WSA Renata Owczarzak Protokolant Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1989/10 w sprawie ze skargi I. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2010 r. nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych na rzecz I. G. kwotę 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 9 grudnia 2010r., sygn. akt IV SA/Wa 1989/10, oddalił skargę I. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego.
Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], którą odmówiono stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez I. G..
W uzasadnieniu swojej decyzji Minister wskazał, że skarżąca urodziła się w dniu [...] listopada 1987 r. w P. (Izrael), jako córka J. i R. A. V. (z domu F.). Wskazał, że w świetle art. 4 i 6 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. Nr 10, poz. 49) nabycie przez urodzenie obywatelstwa polskiego jest uzależnione od wykazania, że co najmniej jedno z rodziców dziecka posiadało w dacie jego urodzin obywatelstwo polskie. Ojciec skarżącej posiadał w dacie urodzenia się skarżącej obywatelstwo polskie, co poświadcza odrębna decyzja Ministra z dnia [...] lipca 2009 r. Matka skarżącej nie posiadała natomiast obywatelstwa polskiego. Pomimo ustalenia, że w dacie urodzin skarżącej jej ojciec posiadał obywatelstwo polskie koniecznym jest wykazanie, że w przedmiotowej dacie ojcostwo to było w świetle przepisów prawa ustalone. Z art.7 ust.1 ustawy o obywatelstwie polskim wynika bowiem, że zmiana w ustaleniu osoby jednego lub obojga rodziców wpływa na określenie statusu obywatelskiego dziecka tylko wtedy, gdy doszło do niej przed upływem roku od dnia urodzenia się dziecka. Organ wskazał, że w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego ustalenie ojcostwa obywatelstwa polskiego w stosunku do małoletniego dziecka cudzoziemki po upływie terminu, o którym mowa w ww. 7 ust. 1, nie skutkuje nabyciem obywatelstwa polskiego, pomimo tego, że w sferze prawa rodzinnego wywołuje skutki ex tunc. Stosownie do powyższego, o ile skarżąca urodziłaby się jako dziecko pozamałżeńskie, a jej uznanie jej przez ojca nastąpiło po upływie ustawowego terminu, to nie nabyłaby obywatelstwa polskiego.
Zdaniem Ministra w celu ustalenia, czy skarżąca jest dzieckiem małżeńskim, Wojewoda prawidłowo wezwał pełnomocnika skarżącej do przedłożenia aktu ślubu jej rodziców. W wyznaczonym przez organ terminie nie przedłożono jednak żądanego dokumentu, oświadczając następnie w pismach procesowych z dnia 4 i 24 maja 2010 r., że dokument taki nie zostanie przedłożony. Stanowisko to podtrzymano na etapie postępowania odwoławczego (pismo z dnia 3 sierpnia 2010 r.). W piśmie tym ponadto, podobnie jak i w odwołaniu od decyzji Wojewody, wadliwie wywodzono, że fakt pochodzenia skarżącej od jej ojca już w dacie urodzenia się skarżącej wynika wprost z przedłożonego w postępowaniu aktu jej urodzenia, zawierającego dane ojca. Minister wskazał, że akt ten sporządzony został przez właściwy organ izraelski dopiero w dniu 28 marca 2007 r. i na jego podstawie nie sposób ustalić, czy ojciec skarżącej posiadał status rodzicielski w dacie urodzin skarżącej. Ponadto wskazał, że nie ma możliwości uzupełnienia wskazanego wyżej braku z urzędu, podkreślając przy tym, że z racji częstego występowania w praktyce orzeczniczej problemu uregulowania w prawie izraelskim kwestii ustalania ojcostwa dzieci nieślubnych, zainicjował stosowne procedury, zmierzające do uzyskania w powyższym zakresie kompleksowego stanowiska właściwych władz izraelskich. Działania te nie przyniosły jednakże spodziewanego efektu, albowiem wspomniane władze wskazały na brak możliwości sformułowania takiego stanowiska z racji wielokrotnego nowelizowania stosownego ustawodawstwa izraelskiego. W tej sytuacji to na skarżącej spoczywał obowiązek współpracy z organami orzekającymi w przedmiocie jej wniosku. Brak takiej współpracy uniemożliwia stwierdzenie, że ojciec skarżącej nabył status rodzicielski przed upływem terminu wskazanego w art.7 ust.1 ww. ustawy, a co za tym idzie, że skarżąca nabyła przez urodzenie obywatelstwo polskie.
W skardze na powyższą decyzję I. G. podniosła, że z załączonych do wniosku aktu urodzenia i poświadczenia obywatelstwa polskiego wytworzonych przez uprawnione do tego urzędy na krótko przed złożeniem wniosku o poświadczenie obywatelstwa polskiego wynika, że żadne zmiany w ustaleniu osoby jednego z rodziców albo jego obywatelstwa, o których to zmianach mowa w art.7 ust.1 ustawy o obywatelstwie polskim, nie nastąpiły. Ponadto z aktu urodzenia skarżącej wynikają dane osobowe jej ojca, dokument ten świadczy, iż w chwili urodzenia znana była osoba ojca skarżącej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku wskazał, że trafnie uznały organy obu instancji, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje wystarczających podstaw do uznania, że ustawowe przesłanki do nabycia przez skarżącą obywatelstwa polskiego zostały spełnione. Skarżąca wywodzi nabycie obywatelstwa polskiego przez urodzenie, po ojcu, który w sposób bezsporny był obywatelem polskim w dacie urodzenia się skarżącej. Bezspornym jest również fakt, że matka skarżącej nie posiada i nie posiadała obywatelstwa polskiego. Z zestawienia przepisów art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 wynika, że w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przez organy orzekające w niniejszej sprawie, należało ustalić nie tylko to, czy ojciec skarżącej posiadał obywatelstwo polskie w dacie urodzenia się skarżącej, ale również to, czy w dacie tej przysługiwał mu w świetle prawa status rodzicielski, a ściślej, czy status ten uzyskał przed upływem terminu wskazanego w art. 7 ust. 1 ustawy. Powyższe miało na celu wyjaśnienie, czy w przypadku skarżącej nie wystąpiła przesłanka negatywna do nabycia obywatelstwa polskiego, wynikająca z art. 7 ust. 1 ustawy, który to przepis należy interpretować w ten sposób, że ustalenie statusu rodzicielskiego obywatela polskiego w stosunku do dziecka pochodzącego od matki cudzoziemki po upływie roku od dnia urodzenia się dziecka, nie powoduje nabycia przez dziecka obywatelstwa polskiego.
Zdaniem Sądu zasadnie uznano w postępowaniu administracyjnym, że środkiem dowodowym pozwalającym na ustalenie ww. okoliczności nie może być akt urodzenia skarżącej, albowiem dokument ten wprawdzie wymienia osobę ojca skarżącej, niemniej nie stwierdza, w jakiej dacie status ten powstał. Trafnie uznały organy, że środkiem pozwalającym na ustalenie spornej okoliczności byłby w szczególności akt ślubu rodziców skarżącej. O ile z aktu tego wynikałoby, że zawarcie związku małżeńskiego przez rodziców skarżącej miałoby miejsce wcześniej aniżeli urodzenie się skarżącej, skutkowałoby to domniemaniem nabycia przez ojca skarżącej statusu rodzicielskiego z datą narodzin skarżącej, w konsekwencji czego roszczenie o stwierdzenie obywatelstwa polskiego byłoby uzasadnione. Byłoby tak również w sytuacji, w której, w braku zawarcia przez rodziców skarżącej ślubu przed dniem narodzin skarżącej, skarżąca przedstawiałby urzędowy dokument poświadczający nabycie przez jej ojca statusu rodzicielskiego przed upływem terminu wskazanego w art. 7 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim. Pomimo jednak kierowania przez organy obu instancji stosownych wezwań, skarżąca konsekwentnie odmawiała przedłożenia jakiejkolwiek dokumentacji, dotyczącej kwestii budzącej wątpliwość organów, podnosząc, że można ją wyjaśnić w oparciu o już zgromadzony materiał dowodowy. Trafnie więc ocenił w tej sytuacji Minister, że skarżąca nie wywiązała się z obowiązku współpracy z organami administracji w zakresie gromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do ustalenia stanu faktycznego sprawy, oraz że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje wystarczających podstaw do uznania, że ustawowe przesłanki do nabycia przez skarżącą obywatelstwa polskiego zostały spełnione.
Zarzuty skargi Sąd uznał za nietrafne - skarżąca podtrzymuje stanowisko, że uzyskanie przez jej ojca statusu rodzicielskiego już w dacie urodzenia się skarżącej wynika z aktu urodzenia, uwzględniającego dane osobowe ojca, ewentualnie z faktu, że z żadnego z dokumentów przedłożonych przez skarżącą nie wynika, aby w odniesieniu do skarżącej zachodziły jakiekolwiek zmiany w ustaleniu osoby ojca. Żadna z ww. okoliczności nie stanowi jednak wystarczającego dowodu na to, że zmiana taka nie miała miejsca. Sąd podkreślił przy tym, że stanowisko organów w niniejszej sprawie nie jest wynikiem nadmiernego formalizmu - jest wyrazem realizacji przez organy ustawowego obowiązku ustalenia, czy w odniesieniu do danej osoby wnioskującej o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego przez urodzenie nie zaszły ustawowo przewidziane okoliczności uniemożliwiające uznanie, że do nabycia obywatelstwa skutecznie doszło.
Skargą kasacyjną I. G. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu:
1) niewłaściwe zastosowanie art. 6 ust. 1 w zw. z art. 7 ustawy o obywatelstwie polskim polegające na uznaniu, iż skarżąca nie nabyła z chwilą urodzenia obywatelstwa polskiego,
2) naruszenie art. 3 § 1 i 2, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 a także art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), ponieważ Sąd I instancji błędnie ustalił stan faktyczny w sprawie nie odnosząc się do części podniesionych w skardze zarzutów i ustalił, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy był niewystarczający dla ustalenia nabycia przez skarżącą obywatelstwa polskiego albowiem strona nie przedłożyła dokumentów urzędowych potwierdzających status rodzicielski ojca, co doprowadziło do oddalenia skargi zamiast uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.
Zdaniem skarżącej naruszenia te miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż w ich wyniku doszło do oddalenia skargi przez Sąd I instancji.
Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że urodzenie z rodziców mających różne obywatelstwa pozostaje bez wpływu na nabycie obywatelstwa polskiego, chyba że rodzice w ciągu 3 miesięcy od urodzenia dziecka złożą stosowane oświadczenie o wyborze dla niego obywatelstwa jednego z nich (art. 6 ust. 1 ustawy). Skarżąca wskazywała, iż nigdy nie ubiegała się o zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego na obce ani nie zrzekła się obywatelstwa polskiego. Jej rodzice również nie składali oświadczenia o wyborze dla niej obywatelstwa obcego. Przywołany przez Sąd art. 7 ustawy dotyczy sytuacji, gdy w ciągu roku od dnia urodzenia dziecka nastąpią zmiany w ustaleniu osoby albo obywatelstwa jednego lub obojga rodziców mające wpływ na obywatelstwo dziecka. W niniejszej sprawie brak było dowodów, aby taka okoliczność miała miejsce. Przyjęcie stanowiska Sądu oznacza nakładanie na stronę dodatkowego nieuzasadnionego obowiązku udowadniania okoliczności negatywnej, co stoi w sprzeczności z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.).
Skarżąca podkreśliła, że z załączonych do wniosku aktu urodzenia i poświadczenia obywatelstwa polskiego wytworzonych prze uprawnione do tego urzędy na krótko przed złożeniem wniosku o poświadczenie obywatelstwa polskiego wynikała, że żadne zmiany w ustaleniu osoby jednego z rodziców albo jego obywatelstwa nie nastąpiły. Z aktu urodzenia w szczególności wynikały dane osobowe ojca skarżącej. Dokument ten świadczy, iż w chwili urodzenia znana była osoba ojca. Poświadczenie obywatelstwa polskiego J. G. potwierdza z kolei posiadanie przez niego od chwili urodzenia do dnia dzisiejszego obywatelstwa polskiego, zatem jego obywatelstwo było również ustalone w chwili urodzenia I. G.. Uznanie dziecka, podobnie jak okoliczność zawarcia małżeństwa przez rodziców skarżącej w sytuacji posiadania przez jedno z rodziców w chwili urodzenia dziecka obywatelstwa polskiego, nie ma znaczenia dla statusu obywatelstwa polskiego. Nieuzasadnione jest ponadto twierdzenie, że akt małżeństwa rodziców skarżącej byłby dokumentem świadczącym o uznaniu dziecka i wystarczającym dla wyeliminowania negatywnych przesłanek z art. 7 ustawy. Byłby on wyłącznie dowodem na potwierdzenie daty, miejsca i osób zawierających związek małżeński.
Skarżąca wskazała również, że wskazywała w trakcie postępowania, iż w Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim prowadzone było równolegle postępowanie z wniosków rodzeństwa wnioskodawczyni E. i A. G.. Do wniosku zostały załączone ich akty urodzenia z takimi samymi danymi osobowymi rodziców, co dodatkowo wskazuje na brak zmiany w ustaleniu osoby ojca. Sąd I instancji nie odniósł się do tego zarzutu, choć miało to znaczenie przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
Zasadnie zarzuca skarżąca, że przy wydawaniu zaskarżonego wyroku doszło do naruszenia poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 6 ust. 1 w zw. z art. 7 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim.
W wyroku tym bowiem Sąd wadliwie przyjął, że dla wykazania nabycia obywatelstwa przez urodzenie po ojcu na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy nie jest wystarczające przedstawienie aktu urodzenia potwierdzającego tę okoliczność – konieczne jest również udowodnienie odrębnym dokumentem urzędowym posiadania przez ojca "statusu rodzicielskiego" przed upływem terminu określonego w art. 7 ust. 1 ustawy i to w sytuacji, gdy żadne okoliczności nie wskazują na zmiany w ustaleniu osoby lub obywatelstwa ojca.
Ustawa z dnia 15 lutego 1962r. o obywatelstwie polskim w kwestii nabycia obywatelstwa przez urodzenie przyjęła jako zasadnicze kryterium zasadę ius sanginus. Zgodnie z art. 4 i 6 ustawy z 1962r. , mającej zastosowanie w niniejszej sprawie, nabycie obywatelstwa polskiego z mocy prawa następuje przez urodzenie z rodziców, z których przynajmniej jedno jest obywatelem polskim, niezależnie od urodzenia dziecka w kraju czy za granicą.
Urodzenie z rodziców mających różne obywatelstwa pozostaje bez wpływu na nabycie obywatelstwa polskiego, chyba, że rodzice w ciągu trzech miesięcy od urodzenia dziecka złożą stosowne oświadczenie o wyborze dla niego obywatelstwa jednego z rodziców ( art. 6 ust. 1 ustawy).
Przepis art. 7 ustawy określa wyjątki od zasad wyrażonych w art. 4 i 6 ustawy o obywatelstwie polskim, w świetle których nabycie przez dziecko obywatelstwa polskiego przez urodzenie jest następstwem obywatelstwa rodziców w chwili urodzenia dziecka. W art. 7 przewidziano bowiem możliwość uwzględnienia przy określeniu obywatelstwa dziecka zmian w ustaleniu osoby lub obywatelstwa rodziców wyłącznie w dwóch sytuacjach. Po pierwsze w przypadku zmian w ustaleniu osoby lub obywatelstwa jednego lub obojga rodziców, jeżeli zmiany te nastąpiły przed upływem roku od urodzenia się dziecka ( art. 7 ust. 1 ). Po drugie – zmian w ustaleniu osoby ojca wynikających z wyroku zaprzeczającego ojcostwo lub unieważniającego uznanie dziecka, jeżeli zmiany te nastąpiły przed uzyskaniem przez dziecko pełnoletniości, z tym, że w przypadku gdy dziecko ukończyło 16 lat, konieczna jest zgoda dziecka na zmianę obywatelstwa( art. 7 ust. 2 ustawy).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w stanie faktycznym sprawy - w sytuacji, gdy zgodnie z zasadą wynikającą z art. 4 i art. 6 ustawy nabycie przez dziecko obywatelstwa polskiego przez urodzenie jest następstwem obywatelstwa rodziców w chwili urodzenia dziecka , a art. 7 określa jedynie wyjątki od tej zasady - uzależnienie ustalenia obywatelstwa danej osoby od udowodnienia, że te wyjątki nie wystąpiły ( przy braku jakichkolwiek ku temu poszlak) stanowi nadużycie i naruszenie wskazanych przepisów. Trafnie wskazuje skarżąca, że przyjęcie stanowiska Sądu I instancji oznacza nakładanie na stronę dodatkowego nieuzasadnionego obowiązku udowadniania okoliczności negatywnej, co stoi w sprzeczności z zasadą prawdy obiektywnej określoną w art. 7 k.p.a.
W sprawie bezspornym jest, że J. G., ojciec I. G. posiadał w chwili jej urodzenia obywatelstwo polskie. Fakt ten został potwierdzony prawomocną decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2009r.
Skarżąca, jako dowód na poparcie swego wniosku o stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego po ojcu, przedłożyła urzędowo sporządzony przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Państwa Izrael odpis aktu urodzenia. Z dokumentu tego, będącego aktem stanu cywilnego, wynika, że I. G., córka J. G. i R. A. V. G., nazwisko panieńskie matki F., urodziła się w dniu [...] listopada 1987 r. w P. w szpitalu B. i nadano jej numer tożsamości [...]. W akcie urodzenia poświadczono także, że noworodek został zapisany w Księdze Urodzeń. Odpis aktu urodzenia wydano zgodnie z § 30 Ustawy o Ewidencji Ludności 5725-1965 w Urzędzie Administracji Ludności w H. w dniu 28 marca 2007r.
Organy, a ślad za nimi Sąd I instancji uznały, że akt urodzenia I. G. nie może być dowodem na nabycie przez nią przez urodzenie obywatelstwa polskiego, gdyż dokument ten wprawdzie wymienia osobę ojca skarżącej, niemniej nie stwierdza w jakiej dacie ojciec skarżącej uzyskał "status rodzicielski", ponadto został wystawiony w dniu 28 marca 2008r.
Stanowisko to należy uznać za błędne. Przede wszystkim wskazać bowiem należy na treść art. 1138 k.p.c., który zrównuje zagraniczne dokumenty urzędowe w polskimi dokumentami urzędowymi pod względem ich mocy dowodowej co do zasady nie wymagając ich legalizacji. Według doktryny, zagranicznym dokumentem urzędowym jest dokument sporządzony przez organ państwa obcego, w ramach powierzonych mu kompetencji, we właściwej formie, przy czym miejsce wystawienia dokumentu nie jest istotne. Zagranicznym dokumentem urzędowym jest nie tylko jego oryginał, lecz również jego odpis bądź uwierzytelniony wyciąg (wyrok SN z dnia 31 stycznia 2007 r. II CSK 379/06). Ponadto, zgodnie z przepisem art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
Mając na uwadze powyższe, wskazać należy treść art. 4 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 161, poz. 1688 ze zm.) z którego wynika, że akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, a ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym. Z zestawienia tych przepisów wynika, że zagraniczne akty stany cywilnego posiadają na terenie Polski moc dowodową taką samą jak polskie akty stanu cywilnego niezależnie od tego czy zostaną transkrybowane do polskich ksiąg stanu cywilnego. Wynika to wprost z treść art. 73 ust. 1 powołanej wyżej ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że akt urodzenia, będący zagranicznym aktem stanu cywilnego stanowi wyłączny dowód zdarzeń w nim stwierdzonych, a więc określa pochodzenie określonej osoby od danych rodziców, jej miejsce i datę urodzenia. Skoro zatem w przedłożonym przez skarżącą, wydanym przez uprawniony organ w przepisanej formie odpisie aktu urodzenia zaświadczono, że I. G. urodziła się w dniu [...] listopada 1987 r. w P. jako córka J. G. i R. A. V. G., nazwisko panieńskie matki F. – to stosownie do powołanego art. 4 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego - niezgodność z prawdą zdarzeń stwierdzonych w tym akcie może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym.
Chybione są zatem dywagacje na temat potencjalnego "statusu rodzicielskiego" ojca skarżącej w świetle przesłanek wynikających z przepisu art. 7 ust.1 ustawy o obywatelstwie polskim, a w szczególności niepoparte żadnymi faktami, a wynikające jedynie z treści art. 7 ust. 1 ustawy wątpilwości Ministra, że " o ile skarżąca urodziłaby się jako dziecko pozamałżeńskie, a jej uznanie przez jej ojca nastąpiło po upływie ustawowego terminu, to nie nabyłaby obywatelstwa polskiego". Niezrozumiałe jest też stanowisko tego organu kwestionujące prawdziwość zdarzeń stwierdzonych w akcie urodzenia skarżącej na tej podstawie, że odpis aktu urodzenia został wydany w dniu 28 marca 2007r.
Dokonując tych ocen i w konsekwencji odmawiając stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego organy nie wzięły pod uwagę faktu, że w trakcie postępowania skarżąca wielokrotnie wskazywała, iż w Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim prowadzone było równolegle postępowanie z wniosków rodzeństwa wnioskodawczyni –E. i A. G. ( nr [...]). Do wniosku zostały dołączone ich akty urodzenia z takimi danymi osobowymi rodziców. Okoliczność ta została całkowicie pominięta przy rozpoznaniu sprawy i rozważaniach odnośnie "statusu rodzicielskiego" ojca skarżącej, co stanowiło naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1, 80 i 107 k.p.a.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok. Ponieważ Sąd nie stwierdził naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 p.p.s.a., rozpoznał skargę I. G. i na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2010 oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2010r.
W toku ponownego rozpoznawania wniosku skarżącej o stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego organ uwzględni ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie ar. 200 i 203 pkt. 1 p.p.s.a, które obejmują zwrot opłat poniesionych przez skarżącą oraz zwrot wynagrodzenia adwokackiego według norm przepisanych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło