II SA/Go 204/12
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-04-18
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Michał Ruszyński, Joanna Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie naprawcze dotyczące samowolnie wykonanych robót budowlanych, nie przeprowadzając oceny technicznej tych robót i nie wyjaśniając ich zgodności z przepisami prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ nadzoru budowlanego nie przeprowadził należytego postępowania naprawczego. Organ nie ocenił samodzielnie jakości wykonanych robót budowlanych ani ich zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, co narusza przepisy k.p.a. dotyczące wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny dowodów. Brak takiej oceny uniemożliwia prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.Stan faktyczny
Skarżący T.W. zawiadomił o przebudowie i rozbudowie budynku gospodarczego bez wymaganych pozwoleń. Po wstrzymaniu robót i kontrolach, organy nadzoru budowlanego kolejno umarzały postępowanie, uznając, że roboty zostały wykonane zgodnie z prawem lub że nie ma podstaw do nałożenia obowiązku naprawczego. Skarżący kwestionował prawidłowość tych rozstrzygnięć, zarzucając organom brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, w szczególności brak oceny zgodności wykonanych robót z przepisami technicznymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant referent - stażysta Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi T.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego T.W. kwotę 500 (pięćset) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie.
Pismem z dnia [...] lutego 2008r. T.W. zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o przebudowie i rozbudowie budynku gospodarczego z garażem, przed uzyskaniem prawem przewidzianych pozwoleń, na działce nr ewid, [...].
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Starosta wniósł sprzeciw wobec zamiaru wykonywania części robót budowlanych objętych zgłoszeniem, obejmujących budowę dachu nad budynkiem garażowo - gospodarczym, położonym na działce nr ewid. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu [...] kwietnia 2008 r. inwestor – E.W., zgłosiła zamiar wykonywania robót budowlanych polegających na odtworzeniu dachu nad budynkiem garażowym, odtworzeniu bramy garażowej, wymianie nawierzchni podwórza z betonowej na pokrycie kostką brukową. Ponieważ roboty budowlane polegające na wykonaniu nowego dachu objęte są obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, dlatego sprzeciw wobec zamiaru wykonania tej części robót budowlanych jest uzasadniony.
Podczas kontroli robót budowlanych przeprowadzonych w dniu [...] maja 2008 r. na działce nr ewid. [...] stwierdzono, że dach nad garażem oraz ścianka działowa wewnątrz pomieszczenia zostały rozebrane.
Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2008 r., wydanym na podstawie art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (DZ.U. z 2000 Nr 98 poz. 1071), zwana dalej ustawą, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PiNB) wstrzymał roboty budowlane prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie posesji położonej w [...] oraz nałożył obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych oceny technicznej obiektu. Na skutek wniesionego przez T.W. zażalenia, sprawę rozpatrywał Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.
Postanowieniem z dnia [...] października 2008 r., wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy PINB wstrzymał roboty budowlane dotyczące wykonania rozbiórki dachu na budynku garażowo - gospodarczym prowadzonych na terenie posesji położonej w [...] oraz nałożył obowiązek zabezpieczenia obiektu poprzez odtworzenie dachu obiektu w dotychczasowym kształcie i wielkości.
Podczas kontroli robót budowlanych przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2009 r. stwierdzono, że dach nad garażem został wykonany.
Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. PINB umorzył postępowanie w sprawie prowadzenia robót na budynku garażowo - gospodarczym w [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż inwestor – E.W. wykonała nałożony na nią nakaz odbudowy dachu nad budynkiem garażowo -gospodarczym, nadto organ drugiej instancji umorzył postępowanie zażaleniowe dotyczące postanowienia z dnia [...] października 2008 r. o wstrzymaniu robót budowlanych. Okoliczności te, w ocenie organu powodują, iż postępowanie jest bezprzedmiotowe.
Na skutek odwołania T.W. decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na uchybienia w prowadzonym postępowaniu naprawczym, nadto zauważył, iż organ nie odniósł się do zarzutu strony, iż roboty budowlane są nadal kontynuowane.
Ponownie rozpatrując sprawę organ dołączył do akt decyzję o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku z dnia [...] października 1968 r. wraz z projektem budowlanym.
Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. PINB umorzył postępowanie w sprawie prowadzenia robót na budynku garażowo - gospodarczym w [...]. Decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy, albowiem organ ten stwierdził, iż w toku postępowania nie wyjaśniono w jakich okolicznościach doszło do odstępstw od projektu budowlanego oraz czy budowa budynku formalnie została zakończona, nadto nie wyjaśniono okoliczności przyjęcia budynku do użytkowania.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] października 2010 r. PINB umorzył postępowanie w sprawie. Zdaniem organu parametry dotyczące długości i szerokości budynku zostały zachowane, natomiast brak jest możliwości jednoznacznego ustalenia wysokości budynku przed wykonaniem robót budowlanych przez E.W..
Powyższa decyzja PINB z dnia [...] października 2010 r., na mocy decyzji WINB z dnia [...] listopada 2010 r. została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, iż z dołączonych do akt dokumentów wynika, że budynek mieszkalny i gospodarczy, zrealizowane na podstawie planu realizacyjnego i pozwoleń na budowę z dnia [...] października 1966 r. oraz z dnia [...] października 1968 r. zostały odebrane i przekazane do użytkowania z dniem [...] grudnia 1970r, Z przekazanych dokumentów nie wynika jednak, czy zrealizowany na podstawie decyzji o pozwoleniu z dnia [...] października 1968r. budynek gospodarczo - garażowy został przyjęty do użytkowania przed jego przebudową ( w związku z wydłużeniem obiektu oraz innym umieszczeniem otworów okiennych i drzwiowych). Zdaniem organu pośrednio można wnioskować, że przedmiotowe roboty budowlane wykonane zostały po przyjęciu budynku do użytkowania, na co wskazuje treść zawiadomienia z dnia [...] października 1989 r., w którym wskazano że powierzchnia zabudowy tego obiektu wynosi 38 m2, natomiast z pomiarów przeprowadzonych w dniu [...] października 2009 r. wynika, że aktualna powierzchnia zabudowy wynosi 40, 5 m2. Jednakże w aktach brak jest dokumentów dotyczących przyjęcia do użytkowania przedmiotowego obiektu. W ocenie organu ustalenia w powyższym zakresie mają istotne znaczenie w sprawie, gdyż wykonanie przebudowy obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę obligowałoby organ do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 50 i 51 ustawy, nadto wykluczałoby istnienie przesłanki do umorzenia postępowania ze względu na jego przedmiotowość. Zdaniem organu brak ustaleń, czy w dacie przyjęcia do użytkowania przedmiotowy obiekt posiadał takie same parametry oraz rozmieszczenie otworów okiennych i drzwiowych jak obecnie powoduje, że rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a.
Decyzjąz dnia [...] października 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy oraz art. 104 k.p.a. PINB orzekł, iż w odniesieniu do budynku garażowo - gospodarczego zlokalizowanego w [...] nie zachodzi konieczność nałożenia na inwestora – E.W. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót naprawczych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż analiza dokumentów oraz oświadczeń stron doprowadziła do wniosku, że obiekt o obecnej powierzchni zabudowy istnieje od początku, natomiast formalności dotyczące przyjęcia go do użytkowania przeprowadzone zostały niewłaściwie. Odnośnie zmian dotyczących rozmieszczenia i ilości otworów okiennych oraz drzwiowych organ stwierdził, iż roboty te nie wymagają pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, nadto umieszczone są w ścianie skierowanej w głąb posesji inwestora. Wprowadzone w tym zakresie zmiany nie naruszają przepisów techniczno -budowlanych. W ocenie organu brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania z powodu braku symptomów złamania prawa.
Od powyższej decyzji T.W. wniósł odwołanie. Odwołujący się zarzucił, iż organ nie podjął działań w celu ustalenia okoliczności dotyczących przejęcia budynku do użytkowania. Zdaniem strony wykonane roboty budowlane, polegające na wymianie stolarki okiennej, połączone z ingerencją w obiekt budowlany, stanowią remont bądź przebudowę, które należy odpowiednio zgłosić, lub uzyskać pozwolenie na budowę. W ocenie strony zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że budynek został przebudowany w 2008 r., a jego przebudowa doprowadziła do zmiany kubatury.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] WINB utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że dokumenty zgromadzone w sprawie wskazują, że aktualnie istniejący budynek garażowo - gospodarczy na działce nr [...] wybudowany został w sposób legalny - na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] października 1968 r. Jednakże aktualnie obiekt posiada wymiary: długość - 10, 75 m, szerokość - 4,34 m, wysokość mierzona od gruntu do spodu stropodachu - od 2,44 m do 2, 91 m, które to wymiary różnią się od wymiarów w zatwierdzonym projekcie budowlanym, gdzie: długość obiektu wynosiła - 9,00 m, szerokość -4, 50 m, wysokość -2,40m do 3, 18 m. Organ zwrócił również uwagę na zmianę w przedmiotowym budynku ilości otworów okiennych w stosunku do projektu budowlanego, który przewidywał trzy otwory okienne(obecnie są dwa otwory okienne). Zdaniem organu powyższe roboty świadczą o przebudowie obiektu budowlanego, która wykonana została poza zakresem udzielonego pozwolenia na budowę, przy czym budynek przyjęty został do użytkowania.
Organ wskazał, iż z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że budynek mieszkalny i budynek gospodarczy, znajdujące się na działce nr [...], zostały przekazane i odebrane do użytkowania w dniu [...] grudnia 1970 r. Skoro inwestor skutecznie zawiadomił właściwy organ o zakończeniu budowy, a organ ten przyjął do użytkowania obiekt, to obecny stan prawny nie daje możliwości prowadzenia działań prawnych w kierunku istotnych odstępstw od projektu budowlanego, budowa bowiem została zakończona.
Odnośnie robót budowlanych polegających na przebudowie (zakresie wykonania otworów okiennych i drzwiowych), w ocenie organu nie zachodzi potrzeba nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, albowiem roboty te nie powodują naruszenia przepisów techniczno - budowlanych.
Od powyższej decyzji T.W. wniósł skargę zarzucając, że wydana została z naruszeniem art. 7, 8, 11, 77 i 107 § 3 k.p.a., art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy, § 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Skarżący wskazał, że z uzasadnienia decyzji nie wynika, czy budynek został przebudowany czy też rozbudowany i nadbudowany po częściowej jego rozbiórce. Skarżący zarzucił, że postępowanie prowadzone było w sposób, który nie budził zaufania do organu administracyjnego. Organ nie wyjaśnił, czy budynek po rozbudowie i nadbudowie spełnia wymagania aktualnie obowiązujących przepisów prawa budowlanego. W ocenie skarżącego konwalidacja skutków samowoli budowlanej jest sprzeczna z treścią art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje,
Zgodnie z treścią art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny, w zakresie swej właściwości, ocenia zatem zaskarżoną decyzję administracyjną pod względem jej zgodności z prawem materialnym i procesowym, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania orzeczenia.
Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Nadto - w myśl ar. 134 § 1 p.p.s.a. - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu w analizowanej sprawie była decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy.
W oparciu o wskazany powyżej przepis ustawy organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji orzekł, iż w odniesieniu do budynku garażowo - gospodarczego zlokalizowanego w [...] nie zachodzi konieczność nałożenia na inwestora – E.W. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót naprawczych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Powyższe stanowisko zaakceptował organ administracyjny drugiej instancji, który utrzymał decyzję w mocy.
Anaiiza sprawy dowiodła, że skarga była zasadna. Decyzja, o której mowa w art. 51 ustawy, wydawana jest w tzw. postępowaniu naprawczym.
Stosownie do treści art. 50 ust. 1 w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.
W myśl art. 51 ust. 1 przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu
budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego
albo
nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Po myśli ust. 7 przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
W wypadku ustaleń wskazujących, że zachodzi konieczność nałożenia na stronę (art. 52 ustawy) obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, organ orzeka w tym przedmiocie, opierając rozstrzygnięcie na przepisie art. 51 ust.1 pkt 2. Następnie, w oparciu o przepis art. 51 ust. 3, organ sprawdza wykonanie nałożonego obowiązku, po czym wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Decyzja, o której mowa w art. 51 ust. 3 ustawy kończy proces naprawczy. Jednakże, jeżeli organ stwierdzi, że nie zachodzi potrzeba nałożenia na stronę obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, wydaje decyzję w tym przedmiocie (art. 51 ust. 1 pkt 2) i wówczas ta właśnie decyzja stanowi formalne zakończenie postępowania naprawczego. Z taką sytuacją mamy do czynienia w analizowanej sprawie.
Ideą postępowania naprawczego jest przede wszystkim doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wtoku postępowania w tym przedmiocie organ nadzoru budowlanego winien ustalić czy przeprowadzone roboty są zgodne z przepisami prawa oraz - ewentualnie - jakie czynności należy przedsięwziąć, aby zaistniały stan doprowadzić do zgodności z prawem. W wypadku ustalenia, że nie jest możliwe doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem iub też strona nie przejawia koniecznej w tym kierunku inicjatywy, organ ma obowiązek nakazać zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Celem wszystkich powyższych czynności, które w istocie polegają na weryfikacji podjętych przez stronę robót budowlanych pod kątem ich zgodności z przepisami budowlanymi, jest zagwarantowanie bezpieczeństwa wszystkim użytkownikom danego obiektu oraz ochrona osób trzecich.
Postępowanie naprawcze prowadzone jest przez organ nadzoru budowlanego, którego jednym z podstawowych obowiązków jest nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w tym: warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych, zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, właściwego wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, stosowania wyrobów budowlanych (art. 81 ust. 1 pkt 1).
W celu prawidłowego wykonywania nałożonych obowiązków, organ nadzoru budowlanego wyposażony został w szereg instrumentów prawnych, wynikających z przepisów ustawy.
W analizowanej sprawie postępowanie naprawcze rozpoczęło się w kwietniu 2008 r. Z akt sprawy wynika, że w tym okresie w budynku gospodarczo - garażowym rozebrany został dach oraz ścianka działowa. Budynek ten pozbawiony był bramy garażowej oraz drzwi. W dacie wydania decyzji organu pierwszej instancji ([...] października 2011r.) ten sam budynek zaopatrzony był w drzwi, bramę garażową stolarkę okienną, wykonano elewację zewnętrzną oraz wewnętrzną, podłoga wyłożona została płytkami. Powyższe wynika z materiału fotograficznego znajdującego się w aktach sprawy, obrazującego stan budynku na poszczególnych etapach postępowania legalizacyjnego. Z powyższego wynika jednoznacznie, iż w toku postępowania inwestor prowadził roboty budowlane w przedmiotowym budynku, doprowadzając go w istocie do stanu obecnego. Z akt sprawy nie wynika, aby na poszczególne roboty budowlane, wykonane już w trakcie legalizacji, inwestor uzyskał wymagane prawem pozwolenia na budowę lub dokonywał zgłoszenia wykonania robót budowlanych. Powyższe okoliczności zostały pominięte w toczącym się postępowaniu legalizacyjnym.
Organ ogólnikowo określił przedmiot postępowania naprawczego, nie precyzując jakich konkretnie robót budowlanych ono dotyczy. Jak wyżej wskazano, inwestor wykonał szereg robót budowlanych w przedmiotowym obiekcie, które stosownie do treści art. 3 ustawy, należało odpowiednio zakwalifikować i w tym kierunku prowadzić postępowanie naprawcze, obejmując nim całość wykonanych samowolnie robót budowlanych. Jednakże, aby dokonać odpowiedniej klasyfikacji w pierwszej kolejności należało ustalić jakie konkretnie roboty zostały w obiekcie wykonane.
Ustalenia w tym zakresie winny mieć odzwierciedlenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz w decyzji rozstrzygającej sprawę. Ustawodawca wymaga, aby w postępowaniu legalizacyjnym ocenić zgodność wykonanych samowolnie robót z przepisami prawa budowlanego. Należy w tym miejscu zauważyć, że organ nadzoru budowlanego, jako posiadający niezbędną wiedzę w danym zakresie, w niektórych sytuacjach może poprzestać na własnej ocenie jakości wykonanych robót budowlanych bez konieczności domagania się uzupełnienia dokumentacji. Zgodnie z treścią art. 81c ust. 2 ustawy organy administracji architektoniczno - budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Z tego wynika, że w wypadku, gdy nie ma wątpliwości co do jakości robót budowlanych lub stanu technicznego budynku organy nadzoru budowlanego nie mogą domagać się dostarczania odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. W związku z tym muszą jakość wykonanych robót budowlanych i stan techniczny obiektów oceniać samodzielnie. Powyższego obowiązku organy nadzoru budowlanego obydwu instancji nie wykonały. Organy nie przeprowadziły analizy pod kątem wszystkich samowolnie wykonanych robót budowlanych w danym obiekcie i nie dokonały oceny tychże robót pod względem ich zgodności z przepisami techniczno - budowlanymi. Należy zwrócić uwagę, że inwestor wykonał tak istotne, z punktu widzenia bezpieczeństwa obiektu, roboty jak położenie dachu. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, czy stan techniczny wykonanych robót w tym zakresie odpowiada odpowiednim przepisom. Inwestor przedstawił projekt budowlany dotyczący budowy dachu, jednakże brak jest odpowiedniej oceny technicznej wykonania przedmiotowych robót. Podobna sytuacja dotyczy pozostałych robót budowlanych. Materiał dowodowy wskazuje, że organ nie uznał za konieczne nałożenia na stronę obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej wszystkich wykonanych robót budowlanych, ale jednocześnie w decyzji rozstrzygającej sprawę samodzielnie takiej oceny również nie przeprowadził.
Dokonanej przez organ analizy dotyczącej robót polegających na zmianie usytuowania okien i drzwi, nie można uznać za ocenę wszystkich przeprowadzonych robót budowlanych w danym obiekcie, albowiem ich zakres, jak wyżej wywiedziono, jest szeroki.
Z tych względów należało uznać, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona, a zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. Decyzja dotknięta jest również wadą dowolności (art. 80 k.p.a.), albowiem jej rozstrzygnięcie oraz motywy nie są spójne z materiałem dowodowym. W ocenie Sądu stwierdzone naruszenia prawa mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Za zasadne naieży uznać zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowego sposobu prowadzenia postępowania legalizacyjnego w niniejszej sprawie
Z powyższych względów decyzję organu drugiej instancji utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznano za wadliwą oraz ją uchylono. Sąd kierował się przy tym treścią art. 136 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" p.p.s.a, Sąd orzekł jak w punkcie ! sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 Sąd orzekł, że zasakrżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.
10
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło