II SA/Wr 141/12
WyrokWSA we Wrocławiu2012-04-18
Skład orzekający: Olga Białek, Zygmunt Wiśniewski, Mieczysław Górkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która dopuszcza realizację poszczególnych przeznaczeń terenów osobno lub łącznie, a także zawiera zapisy dotyczące badań archeologicznych, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność § 9 zaskarżonej uchwały, uznając, że przepis ten modyfikował ustawę o ochronie zabytków i wykraczał poza zakres upoważnienia ustawowego. W pozostałej części skargę oddalono, uznając, że dopuszczenie realizacji poszczególnych przeznaczeń terenów osobno lub łącznie, zgodnie z § 2 pkt 6 i § 15 uchwały, nie stanowi naruszenia prawa, a jedynie doprecyzowuje dopuszczalne sposoby zagospodarowania terenów MN/U, uwzględniając ich dotychczasowe przeznaczenie i sposób zagospodarowania.Stan faktyczny
Wojewoda Dolnośląski wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Lubinie dotyczącą uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności części uchwały, zarzucając m.in. dopuszczenie alternatywnego przeznaczenia terenów MN/U oraz naruszenie przepisów ustawy o ochronie zabytków w § 9 uchwały. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 9 zaskarżonej uchwały, oddalił skargę w pozostałej części, orzekł, że zaskarżona uchwała w zakresie objętym punktem I nie podlega wykonaniu oraz zasądził od Rady Miejskiej w Lubinie na rzecz Wojewody Dolnośląskiego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz – sprawozdawca Protokolant: Marta Klimczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi Wojewody Dolnośląskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Lubinie z dnia 15 listopada 2011 r. Nr XVI/145/11 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Lubina zwanego planem miejscowym Nr 48 I. stwierdza nieważność § 9 zaskarżonej uchwały; II. oddala skargę w pozostałej części; III. orzeka, że zaskarżona uchwała, w zakresie objętym punktem I, nie podlega wykonaniu; IV. zasądza od Rady Miejskiej w Lubinie na rzecz Wojewody Dolnośląskiego kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Wojewoda jako organ nadzoru nad działalnością gminną (art. 93 ust. 1 u.s.g.) wniósł o stwierdzenie nieważności § 2 pkt 6 we fragmencie ,,dopuszcza się realizowanie poszczególnych przeznaczeń osobno lub łącznie", a także § 9 i § 15 oraz rysunku planu w zakresie terenów 1. MN/U do 10. MN/U zaskarżonej uchwały, na podstawie art. 28 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 2 pkt 1, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2 u.p.z.p. oraz w związku z istotnym naruszeniem art. 31 ust. 2 w związku z
art. 31 ust. 1a ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) i art. 15 ust. 2 pkt 4 u.p.z.p. Przepisy
§ 2 pkt 6 i § 15 zaskarżonego planu miejscowego dotyczą przeznaczenia terenów. Organ zezwolił na realizowanie poszczególnych przeznaczeń podstawowych danego terenu osobno lub łącznie. Dla terenów MN/U organ ustalił jako przeznaczenia podstawowe zabudowę mieszkaniową jednorodzinną powiązaną z usługami oraz zabudowę usługową (bliżej opisaną). W ten sposób organ dopuścił alternatywne przeznaczenie tych terenów, pod zabudowę jednorodzinną z usługami bądź wyłącznie usługi. O faktycznym przeznaczeniu terenu zadecyduje podmiot zagospodarowujący ten teren. Przeznaczenie to byłoby więc niewiadome. Nie wiadomo w jakim okresie i kto rozstrzygałby o przeznaczeniu tych terenów.
Z kolei w § 9 organ wymienił poszczególne stanowiska archeologiczne i wskazał, że dla nich oraz w ich bezpośrednim sąsiedztwie wszelkie zamierzenia inwestycyjne wymagają przeprowadzenia ratowniczych badań archeologicznych, zgodnie z przepisami szczególnymi dotyczącymi ochrony zabytków. Przepis ten został uchwalony poza zakresem upoważnienia ustawowego oraz oznaczał zmodyfikowanie ustawy o ochronie zabytków.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Na terenie
MN/U znajduje się zabudowa jednorodzinna powiązana z usługami lub usługowa. Tereny te wydzielono liniami rozgraniczającymi. Ustalenia zawarte w § 15 uchwały zapewniają właścicielom zachowanie dotychczasowego sposobu użytkowania oraz realizację nowej zabudowy w formie nie kolidującej z dotychczasowym zagospodarowaniem. Poprzednio obowiązujący plan miejscowy również przeznaczał te tereny pod MN/U.
Organ wyjaśnił, że zapis dotyczący ochrony zabytków odpowiada wiążącemu organ uzgodnieniu projektu planu przez WKZ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 ust. 1, art. 14 ust. 1 i art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. w planie miejscowym określa się przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Z unormowań tych wcale nie wynika, że określone przeznaczenie danego terenu ma być wyłącznie jedno. Nie wynika to również z § 4 rozporządzenia wykonawczego do art. 16 ust. 2 u.p.z.p., a przeciwnie, z § 8 ust. 2 i § 9 ust. 2 i 4 tego rozporządzenia wprost wynika możność stosowania oznaczeń terenów innych niż ustanowione, ale pozostających w zgodności z przeznaczeniem lub przeznaczeniami przyjętymi w uchwale. Wymagania te spełnia § 15 zaskarżonej uchwały. Określając precyzyjnie dwa przeznaczenia terenu MN/U organ wskazał w sposób wyraźny w
§ 2 pkt 6 uchwały, że będą one mogły zostać zrealizowane osobno lub łącznie. Kwestia realizacji ustaleń planu miejscowego w każdym przypadku pozostaje w gestii adresatów uchwały lub organów stosujących jej przepisy. Skarżący bezpodstawnie twierdził, jakoby realizowanie ustaleń planu miejscowego oznaczało decydowanie o przeznaczeniu terenów poza procedurą planistyczną. Ustalając przeznaczenie terenów MN/U organ uwzględnił dotychczasowe ich przeznaczenie oraz sposób zagospodarowania, przewidując jego zachowanie oraz rozwój w dotychczasowych formach. Na terenach tych znajduje się obecnie zabudowa jednorodzinna, jednorodzinna z usługami bądź wyłącznie usługowa. Organ doprecyzował rodzaj dopuszczalnych usług, nie kolidujących z zabudową jednorodzinną, istniejącą oraz planowaną. Ustalone przeznaczenia nie wykluczają się wzajemnie, a przeciwnie, możliwe są do pogodzenia ze sobą. Nawet gdyby na tych terenach realizowano wyłącznie ograniczoną rodzajowo i przestrzennie zabudowę usługową, to dotychczasowy charakter zabudowy nie ulegnie przeobrażeniu lub zakłóceniom. Nie nastąpiło więc ,,alternatywne" przeznaczenie terenów, co chyba miało oznaczać przeznaczenia sprzeczne ze sobą. Przeciwnie, określenie przeznaczenia nastąpiło w planie miejscowym, zgodnie z ustawą i w formie jednoznacznej.
Skarga była uzasadniona w zakresie § 9 uchwały. Odesłanie do przepisów o ochronie zabytków można było uznać za zbędne, chyba że byłoby uzasadnione szczególną potrzebą zapewnienia komunikatywności uchwały czy jej waloru informacyjnego. Mylące było sformułowanie, że badań wymagają zamierzenia ,,wszelkie", skoro inaczej stanowi ustawa o ochronie zabytków. Jednak sąd administracyjny nie jest powołany do dokonywania korekt tekstu planu.
Przepis dokonujący modyfikacji ustawy i nie realizujący upoważnienia
ustawowego, był nieważny. Nie jest prawdą, że organ planistyczny musi podporządkować się uzgodnieniu WKZ (patrz M. Kotulski ,,Organy ochrony zabytków w planowaniu przestrzennym" ST 2011/7-8/120), które staje się wiążące dla organu, o ile organ go nie zaskarżył. Przeniesienie do uchwały niezgodnego z ustawą postanowienia uzgadniającego wcale nie usuwa tej niezgodności, a przeciwnie, prowadzi do stwierdzenia nieważności uchwały.
Dlatego i zgodnie z art. 147 § 1, art. 151, art. 152 i art. 200 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
PM 18.05.2012 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło