VI SA/Wa 399/12

WyrokWSA w Warszawie2012-04-20

Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Pamela Kuraś – Dębecka, Grażyna Śliwińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Narodowy Fundusz Zdrowia ma obowiązek finansowania zakupu i implantacji pompy infuzyjnej do podawania baklofenu, a także przeprowadzenia próby baklofenowej, w sytuacji gdy ustawa i rozporządzenia wykonawcze nie przewidują wprost takich świadczeń?
Ratio decidendi
Narodowy Fundusz Zdrowia nie ma obowiązku finansowania zakupu i implantacji pompy infuzyjnej do podawania baklofenu ani przeprowadzenia próby baklofenowej, jeśli przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz rozporządzenia wykonawcze nie przewidują wprost takich świadczeń. Finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej jest ściśle związane z umowami zawartymi między NFZ a świadczeniodawcami oraz z wykazem świadczeń gwarantowanych określonym w rozporządzeniach. Samo 'podawanie baklofenu' pompą infuzyjną nie oznacza automatycznie finansowania zakupu i implantacji samej pompy.
Stan faktyczny
Skarżący M.N. domagał się od Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) sfinansowania zakupu i implantacji pompy infuzyjnej do podawania baklofenu, przeprowadzenia próby baklofenowej oraz samego podawania baklofenu. Po odmowie ze strony organów NFZ, skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących świadczeń gwarantowanych oraz niezastosowanie przepisów pozwalających na władcze rozstrzyganie o jego prawach.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia opieki zdrowotnej oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 ze zm.) zwanej dalej ustawą o świadczeniach, po rozpatrzeniu odwołania M.N. od decyzji z dnia [...]października 2011 r. nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdzającej, iż skarżący: a) nie ma prawa do sfinansowania zakupu pompy infuzyjnej do podawania baklofenu; b) nie ma prawa do sfinansowania świadczenia opieki zdrowotnej w postaci implantacji pompy infuzyjnej do podawania baklofenu; c) nie ma prawa do sfinansowanie opieki zdrowotnej w postaci przeprowadzenia próby baklofenowej; d) ma prawo do świadczeń opieki zdrowotnej w postaci uzupełnienia pompy infuzyjnej do podawania baklofenu, jednakże bez pierwszego jej napełnienia, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Do wydania decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne: Pismem z dnia [...] lipca 2011 r. skarżący, działając przez pełnomocnika złożył wniosek do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o ustalenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w postaci stwierdzenia czy przysługuje mu w przypadku, gdy podawanie baklofenu pompą infuzyjną jest jedyną możliwą do zastosowania metodą terapeutyczną, przeprowadzenie próby baklofenowej oraz wszczepienie pompy infuzyjnej i podawanie baklofenu. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż uległ urazowi w trakcie gry w amatorskich zawodach piłki nożnej organizowanych przez [...]. W wyniku opóźnionej interwencji neurochirurgicznej krwiak nadtwardówkowy uszkodził w sposób trwały centralny układ nerwowy w ten sposób, że w chwili obecnej cierpi na paraliż czterokończynowy z narastającymi objawami spastycznymi. Poinformował również, że w grudniu 2009 r. został przyjęty do [...] Szpitala Klinicznego [...], celem przeprowadzenia zabiegu - próby baklofenowej. Niestety mimo spełnienia wszystkich innych warunków do wszczepienia pompy infuzyjnej nie wykonano próby baklofenowej bowiem stwierdzono uformowanie guza szyi i skierowano pacjenta do konsultacji laryngologicznej. Jednocześnie zaznaczono, iż pacjent na podstawie decyzji lekarza prowadzącego ma zostać ponownie przyjęty na oddział. W następnie konsultacji laryngologicznej skierowano pacjenta do specjalistów onkologów w [...]Centrum Onkologii[....] Na przełomie maja i czerwca 2010 r. usunięto olbrzymi naczyniowłókniak szyi i tułowia. We wrześniu 2010 r. skarżący otrzymał od lekarza specjalisty skierowanie celem przeprowadzenia próby baklofenowej oraz implantacji pompy infuzyjnej do podawania baklofenu. Jak wynika z zaświadczenia z dnia [...] września 2010 r. skarżącego wpisano na listę oczekujących, bez określenia czasu oczekiwania ani prognozowanego dnia zabiegu. Skarżący podkreślił, iż w toku rozmów z innymi rodzicami pacjentów cierpiących na tę samą chorobę, ustalono, że w zakresie implantacji pompy infuzyjnej do podawania baklofenu i podawania za jej pomocą baklofenu możliwości rozliczania się szpitali z NFZ zostały przez Centralę NFZ zablokowane oraz, że lekarze czekają już od ponad roku na stworzenie w Centrali NFZ specjalnego programu terapeutycznego w ramach umów o świadczenie usług, który pozwoliłby na rozliczenie udzielania tego świadczenia w ramach umów z NFZ. Decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...]dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ rozpoznając wniosek stwierdził, iż skarżący: a) nie ma prawa do sfinansowania zakupu pompy infuzyjnej do podawania baklofenu; b) nie ma prawa do sfinansowania świadczenia opieki zdrowotnej w postaci implantacji pompy infuzyjnej do podawania baklofenu; c) ma prawa do sfinansowanie opieki zdrowotnej w postaci przeprowadzenia próby baklofenowej; d) prawo do świadczeń opieki zdrowotnej w postaci uzupełnienia pompy infuzyjnej do podawania baklofenu, jednakże bez pierwszego jej napełnienia. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów ustawy o świadczeniach tj.: art. 5 pkt 40 w zw. z art. 5 pkt 34 do pkt 37, art. 15 ust. 1 i ust. 2, art. 31d w zw. z art. 132 ust. 2 i art. 35 oraz naruszenie przepisów załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu zaopatrzenia w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi oraz środki pomocnicze (Dz. U. z 2009 r. Nr 139, poz. 1141). Rozpatrując odwołanie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazując na treść art. 15 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy świadczeniach stwierdził, że świadczeniobiorcy mają, na zasadach określonych w ustawie, prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, których celem jest zachowanie zdrowia, zapobieganie chorobom i urazom, wczesne wykrywanie chorób, leczenie, pielęgnacja oraz zapobieganie niepełnosprawności i jej ograniczanie oraz przysługują im świadczenia gwarantowane, w tym z zakresu leczenia szpitalnego. Organ zaznaczył, iż wykaz świadczeń gwarantowanych z rodzaju leczenia szpitalnego określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. 2009 r., Nr 140, poz. 1143 ze zm.). Zgodnie z ww. rozporządzeniem Narodowy Fundusz Zdrowia finansuje podanie baklofenu pompą infuzyjną w przypadku, gdy jest to jedyna możliwa do zastosowania metoda terapeutyczna, natomiast procedura wszczepienia pompy baklofenowej jako środka pomocniczego wraz z kosztem pompy nie została ujęta w cytowanym rozporządzeniu. Ponadto zgodnie z art. 132 ww. ustawy - podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Narodowy Fundusz Zdrowia, jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a dyrektorem Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Organ podkreślił, iż Narodowy Fundusz Zdrowia nie posiada umów na refundację: zakupu pompy infuzyjnej do podawania baklofenu oraz sfinansowania świadczenia opieki zdrowotnej w postaci inplantacji pompy baklofenowej, przeprowadzenia próby baklofenowej oraz uzupełnienia leku baclofen będącego pierwszym napełnieniem pompy baklofenowej. Zawarte umowy umożliwiają tylko rozliczanie leku baklofen przy kolejnych uzupełnieniach pompy. Narodowy Funduszu Zdrowia nie ma możliwości prawnych sfinansowania przedmiotowego świadczenia w ramach ubezpieczenia zdrowotnego. Organ zaznaczył również, iż powyższe znajduje potwierdzenie w uchwale Sądu Najwyższego 7 sędziów z dnia 24 stycznia 2007 r. sygn. akt III UZP 4/, w której wskazano, iż w razie nieobjęcia umową o udzielenie świadczeń zdrowotnych, ubezpieczony nie może żądać ustalenia przez Narodowy Fundusz Zdrowia, że przysługuje mu prawo do danego świadczenia zdrowotnego. Uchwała ta dotyczyła stanu prawnego pod działaniem ustawy z dnia 23 stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45. poz. 391 z późn. zm.), jednakże w niniejszym stanie prawnym nadal obowiązuje art. 132 ust. 1 ustawy o świadczeniach, który stanowi, jak wcześniej wskazano, iż podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu. Organ wskazał również, iż Narodowy Fundusz Zdrowia nie ma kompetencji do wyrażania zgody na realizację i sfinansowanie świadczeń opieki zdrowotnej z pominięciem przepisów ustawowych. Na potwierdzenie powyższego przytoczono wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2009 r. w którym wskazano, iż tylko treść ustawy i rozporządzeń wykonawczych wydanych w granicach ustawy, może upoważnić organ do władczego rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnej w indywidualnych przypadkach o przyznaniu świadczenia opieki zdrowotnej finansowanego ze środków publicznych w szerszym zakresie niż określony wprost w przepisach obowiązujących. Podkreślił, iż Narodowy Fundusz Zdrowia podjął działania w kierunku wystąpienia do Ministra Zdrowia o dokonanie zmian w ww. akcie wykonawczym, pozwalających na sfinansowanie ze środków publicznych przedmiotowego świadczenia, niemniej, według stanu na dzień wydania zaskarżonej decyzji, obowiązujące przepisy prawa nie pozwalają na sfinansowanie zakupu pompy infuzyjnej do podawania baklofenu; sfinansowanie świadczenia opieki zdrowotnej w postaci implantacji pompy infuzyjnej do podawania baklofenu; sfinansowanie opieki zdrowotnej w postaci przeprowadzenia próby baklofenowej. W ocenie organu, na gruncie niniejszej sprawy brak było podstaw do uchylenia bądź zmiany decyzji organu pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o jej uchylenie. Decyzji zarzucił błędną wykładnię zapisów tabeli nr 1 zawartej w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego oraz brak zastosowania przepisu art. 35 i art. 15 ust. 2 w związku z art. 132 ust. 4 ustawy o świadczeniach. W ocenie skarżącego organ dokonał błędnej, bo zawężającej wykładni zapisów ww. załącznika. Skarżący podniósł, iż zgodnie z brzmieniem rozporządzenia ubezpieczonemu przysługuje "podawanie badofenu pompą infuzyjną. w przypadku gdy jest to jedyna możliwa do zastosowania metoda terapeutyczna". Z tak sformułowanego przepisu nie da wywieść się, iż prawo do podawania baclofenu za pomocą pompy infuzyjnej nie przysługuje od pierwszego napełnienia pompy infuzyjnej. Jest to oczywista nadinterpretacja, nie znajdująca uzasadnienia w żadnym z przepisów ustawy o świadczeniach czy rozporządzenia o świadczeniach gwarantowanych. Zdaniem skarżącego z brzmienia ww. załącznika nie wynika jakiekolwiek czasowe ograniczenie w podawaniu samego baclofenu. Skarżący podniósł również, iż w jego ocenie, organ błędnie uzasadnia swoje stanowisko w oparciu o okoliczność, iż brak jest określenia w umowach zawartych pomiędzy NFZ i szpitalami, procedury pierwszego napełniana "lekiem" baklofen pompy infuzyjnej przy jej wszczepianiu. Zdaniem skarżącego Prezes NFZ pominął w swoich wywodach prawnych treść przepisu art. 132 ust. 4 ustawy oświadczeniach, który stanowi, iż "świadczenia opieki zdrowotnej nieokreślone w umowie o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej przez Fundusz udzielane są na rzecz osób ubezpieczonych wyłącznie w przypadkach i na zasadach określonych w ustawie". Reasumując skarżący podkreślił, iż w świetle powyższego uznać w przedmiotowej sprawie ustawowe kategorie świadczenia opieki zdrowotnej i świadczenia opieki zdrowotnej gwarantowane na podstawie umów zawartych przez NFZ nie są tożsame. Tym samym, w ocenie skarżącego, zastosowanie w sprawie winien znaleźć przepis art. 132 ust. 4 ustawy o swiadczeniach, który to wraz z przepisami art. 15 ust. 2 oraz art. 35 ustawy stanowią materialnoprawną podstawę do władczego rozstrzygania o prawach skarzacego, w szczególności o jego prawie do podawania leku baclofen za pomocą pompy infuzyjnej. Organ odwoławczy nie chciał przyznać, że takie podstawy istnieją, a ich połączone zastosowanie wraz z przepisem art. 109 ustawy powinno prowadzić do przywrócenia stanu zgodnego z ustawą i jej aktami wykonawczymi. Powyższe stanowisko skarżącego znajduje uzasadnienie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym w wyroku z dnia 12 września 2006 r., w sprawie o sygn. akt II GSK 150/06. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymujac stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. Skarżący zarzuca zaskarżonej decyzji brak zastosowania art. 35 i art. 15 ust. 2 w związku z art. 132 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.). Wbrew twierdzeniom skarżącego, wskazane przez niego przepisy stanowiły materialnoprwną podstawę wydania zaskarżonej decyzji i były przedmiotem interpretacji i oceny organu w aspekcie złożonego wniosku. Warunki udzielania i zakres świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz zasady i tryb finansowania tych świadczeń określa ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z dnia 27 sierpnia 2004 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.). Zgodnie z art. 35 ustawy, świadczeniobiorcy przyjętemu do szpitala lub innego przedsiębiorstwa podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej oraz przy wykonywaniu zabiegów leczniczych i pielęgnacyjnych, diagnostycznych i rehabilitacyjnych przez podmioty uprawnione do udzielania świadczeń, a także przy udzielaniu przez te podmioty pomocy w stanach nagłych, zapewnia się bezpłatnie leki i wyroby medyczne, jeżeli są one konieczne do wykonania świadczenia. Przepis ten w niezmienionym niemal kształcie obowiązuje od dnia wejścia w życie pierwszej ustawy regulującej powszechne ubezpieczenie zdrowotne Przepis art. 35 ustawy o świadczeniach dotyczy sytuacji, gdy leki i wyroby medyczne są zapewniane świadczeniobiorcom bezpłatnie przez podmioty uprawnione do udzielania świadczeń zdrowotnych. Kluczowe znaczenie ma stwierdzenie, że leki i wyroby medyczne muszą być konieczne do wykonania świadczenia. Ustawa posługuje się trzema kryteriami wskazującymi, kiedy podmiot uprawniony do udzielania świadczeń zobowiązany jest zapewnić bezpłatne leki i wyroby medyczne konieczne do wykonania świadczenia: 1) kryterium rodzaju zakładu opieki zdrowotnej - wszystkie szpitale i inne zakłady opieki zdrowotnej przeznaczone dla osób potrzebujących całodobowych lub całodziennych świadczeń opieki zdrowotnej; 2) kryterium rodzaju świadczenia - zabiegi lecznicze i pielęgnacyjne, diagnostyczne i rehabilitacyjne; 3) kryterium trybu udzielenia świadczenia - świadczenia udzielane w stanach nagłych. Powyższe nie rozstrzyga jednak zakresu, w jakim bezpłatne leki i wyroby medyczne muszą być zabezpieczone. Analizując pierwsze kryterium, należy podkreślić, że chodzi o świadczenia całodobowe i całodzienne realizowane w szpitalach i im podobnych placówkach. Pewną wskazówkę może stanowić przepis art. 20 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w którym ogólnie stwierdzono, że szpital zapewnia przyjętemu pacjentowi: 1) świadczenia zdrowotne; 2) środki farmaceutyczne (obecnie produkty lecznicze) i materiały medyczne; 3) pomieszczenie i wyżywienie odpowiednie do stanu zdrowia. W tym miejscu należy zauważyć, że zgodnie z art. 68 ust. 2 Konstytucji RP, obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. W drugim zdaniu tego przepisu zawarto konstytucyjną zasadę, że warunki i zakres udzielania świadczeń określa ustawa. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 stycznia 2004 r., K 14/03, OTK-A 2004, nr 1, poz. 1, "ustawa powinna określać bądź koszyk świadczeń gwarantowanych, bądź (od strony negatywnej) świadczenia ponadstandardowe, które są finansowane ze środków własnych pacjenta. Jeżeli założyć, że jest to niemożliwe (ani od strony pozytywnej, ani od strony negatywnej), ustawa powinna wprowadzać co najmniej dostatecznie jasne i jednoznaczne kryteria formalne, według których następować będzie in casu ustalenie zakresu należnych pacjentowi świadczeń w ramach odpowiedniej, ustalonej w ustawie procedury". Ustalając zakres udzielania świadczeń ustawa przyjęła, że świadczeniobiorcy przysługują świadczenia gwarantowane z zakresów wymienionych w art. 15 ust. 2. Jeżeli chodzi o kolejny wymóg konstytucyjny w postaci określenia w ustawie warunków udzielania świadczeń, przyjęto, że świadczenia podstawowej opieki zdrowotnej udzielane są na podstawie deklaracji świadczeniobiorcy ("deklaracją wyboru"). Ambulatoryjne świadczenia specjalistyczne oraz świadczenia rehabilitacji leczniczej udzielane są na podstawie skierowania lekarza ubezpieczenia zdrowotnego. Podobnie leczenie szpitalne realizowane jest na podstawie skierowania lekarza, lekarza dentysty lub felczera, jeżeli cel leczenia nie może być osiągnięty przez leczenie ambulatoryjne. Jedynie w stanach nagłych świadczenia zdrowotne są udzielane bez wymaganego skierowania. Dodatkowo wprowadzono listy oczekujących na konkretne świadczenia zdrowotne (zob.: art. 20-24ustawy). Skierowanie uprawnionego lekarza może być zrealizowane wyłącznie w placówce ochrony zdrowia posiadającej umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawartą z Narodowym Funduszem Zdrowia. Przed nowelizacją z dnia 25 czerwca 2009 r. treść tych umów, w szczególności zawarty w nich opis poszczególnych świadczeń zdrowotnych oraz wysokość środków finansowych na ich realizację, decydowała o zakresie, warunkach i dostępności opieki zdrowotnej. Rozwiązanie to budziło poważne wątpliwości co do zgodności z Konstytucją RP, ponieważ na podstawie art. 146 ust. ustawy to prezes Funduszu, a nie ustawa lub wydane na jej podstawie rozporządzenie, określał przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Norma ta upoważniała organ Narodowego Funduszu Zdrowia do zdefiniowania, z uwzględnieniem pewnych normatywnych ograniczeń świadczeń opieki zdrowotnej. W konsekwencji regulacja ta prowadziła do sytuacji, w której prawo do ustalenia koszyka świadczeń gwarantowanych przesunięte było na płatnika publicznego. W przypadku lecznictwa szpitalnego Fundusz ustalał katalogi świadczeń zdrowotnych oraz określał liczbę kontraktowanych punktów rozliczeniowych. Po nowelizacji z dnia 25 czerwca 2009 r., zgodnie z art. 31d ustawy, Minister Zdrowia został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia wykazów świadczeń gwarantowanych w poszczególnych zakresach, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 1-13, w tym w zakresie ambulatoryjnej opieki specjalistycznej i leczenia szpitalnego. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ww. ustawy świadczeniobiorcy przysługują świadczenia gwarantowane, w tym z zakresu leczenia szpitalnego. Wykaz świadczeń gwarantowanych z rodzaju leczenia szpitalnego określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. Nr 140, poz.1143 ze zm.), wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 31d ustawy. Z treści załącznika nr 1 ww. rozporządzenia świadczeniem gwarantowanym jest: "podawanie baklofenu pompą infuzyjną w przypadku, gdy jest to jedyna możliwa do zastosowania metoda terapeutyczna". Jak trafnie podkreślił organ omawiane rozporządzenie zawiera szereg świadczeń, polegających na wszczepianiu środków pomocniczych (np.: "wszczepienie/wymiana stymulatora nerwu obwodowego") oraz implantacji (np.: "implantacja, założenie, umiejscowienie lub przemieszczenie wewnątrzczaszkowego neurostymulatora mózgu"). Minister Zdrowia nie umieścił w nich jednak świadczeń związanych z baklofenem innych niż jego podawanie. Mając powyższe na względzie, kierując się wykładnią językową, która wiąże się z przestrzeganiem przez prawodawcę zasad racjonalności przy tworzeniu tekstu prawnego, stwierdzić należało, że refundowany jest tylko lek baklofen. Twierdzenie to posiada oparcie w słowniku języka polskiego zamieszczonym na stronie internetowej www.sjp.pwn.pl. albowiem według niego słowo "podawać" oznacza między innymi: "dać coś komuś", oraz: "dać wiele czegoś jednej osobie lub wielu osobom". Znaczenie słowa "podawanie" nie pozwala zatem wysnuć wniosku, że zwrot: "podawanie baclofenu pompą infuzyjną" oznacza zgodę na jej implantację ze środków publicznych. Zatem celem wskazanego przepisu jest zapewnienie baklofenu osobom, które mają już wszczepione pompy infuzyjne do podawania baklofenu. Pompa infuzyjną do podawania baklofenu nie została wymieniona w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu zaopatrzenia w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi oraz środki pomocnicze zatem gwarantowanym świadczeniem jest tylko podawanie baklofenu. W zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszej I instancji organ zauważył, iż zgodnie z ww. rozporządzeniem, Narodowy Fundusz Zdrowia finansuje podanie baklofenu pompą infuzyjną w przypadku, gdy jest to jedyna możliwa do zastosowania metoda terapeutyczna, natomiast procedura wszczepienia pompy baklofenowej jako środka pomocniczego wraz z kosztem pompy nie została ujęta w cytowanym rozporządzeniu. W zaskarżonej decyzji Prezes Narodowego Fundusz Zdrowia zauważył, iż nie posiada umów o refundację: zakupu pompy infuzyjnej do podawania baklofenu, sfinansowania świadczenia opieki zdrowotnej w postaci implantacji pompy baklofenowej, przeprowadzenia próby baklofenowej oraz uzupełnienia leku baklofen będącego pierwszym napełnieniem pompy baklofenowej. Zawarte umowy umożliwiają tylko rozliczanie leku baklofen przy kolejnych uzupełnieniach pompy. Nawiązując do uchwały Sądu Najwyższego 7 sędziów z dnia 24 stycznia 2007 r. sygn. akt III UZP 4/06 podkreślić należy, iż wskazano w niej, iż w razie nieobjęcia umową o udzielenie świadczeń zdrowotnych, ubezpieczony nie może żądać ustalenia przez Narodowy Fundusz Zdrowia, że przysługuje mu prawo do danego świadczenia zdrowotnego. Ma rację skarżący, iż uchwała ta dotyczyła stanu prawnego pod działaniem ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45. poz. 391 ze zm.), jednakże w niniejszym stanie prawnym nadal obowiązuje art. 132 ust. 1 ustawy o świadczeniach, który stanowi, iż podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, w sprawie brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i tym samym działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło