II SA/Łd 126/12
WyrokWSA w Łodzi2012-04-20
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Anna Stępień, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na utworzeniu punktu zbierania i transportu odpadów, biorąc pod uwagę jego sąsiedztwo z obiektami użyteczności publicznej (budynkami dydaktycznymi uniwersytetu)?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz postanowienie o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Uzasadnieniem było naruszenie przepisów postępowania, w szczególności obowiązku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, wynikające z błędnego ustalenia przez organy sąsiedztwa terenu inwestycji z obiektami użyteczności publicznej (budynkami dydaktycznymi uniwersytetu), co uniemożliwiło prawidłową ocenę potencjalnego wpływu przedsięwzięcia na środowisko.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Uniwersytetu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na utworzeniu punktu zbierania i transportu odpadów. Uniwersytet zarzucił organom naruszenie przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko, wskazując na błędne ustalenie sąsiedztwa inwestycji i brak uwzględnienia bliskości obiektów uniwersyteckich. Organy obu instancji uznały, że nie ma potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. i postanowienie Prezydenta Miasta Ł. o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zasądzono zwrot kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2012 r. sprawy ze skargi Uniwersytetu [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...], znak: [...] i postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz Uniwersytetu [...] kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, polegającego na utworzeniu punktu zbierania i transportu odpadów, w Ł., przy ul. A 12 i 12a (dz. nr [...] i [...]; obręb [...]).
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. Z treści załączonej do wniosku "Karty informacyjnej przedsięwzięcia" (wraz z uzupełnieniem) wynika, że przedsięwzięcie polegać będzie na utworzeniu punktu zbierania i transportu odpadów. Zgodnie z treścią rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. nr 213, poz. 1397), inwestycje wymienione w zapisie § 3 ust. 1 pkt 81 -"punkty do zbierania lub przeładunku odpadów, w tym złomu", wymagają uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wniosek spełnia warunki określone w art. 74 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227 ze zm.). Zgodnie z pismem Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Ł. znak: [...] dla obszaru miasta, na którym planowane jest przedmiotowe przedsięwzięcie, nie ma obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na podstawie art. 61 § 4 k.p.a. pismem z dnia 14 czerwca 2011r. zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania oraz o możliwości składania uwag i wniosków, a także poinformowano o uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a. Wnioski i uwagi nie wpłynęły. Zgodnie z art. 64 ustawy z dnia 3 października 2008r. organ prowadzący postępowanie uzyskał:
- postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. z dnia [...], w którym organ ten odstąpił od przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia,
- opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...], w której organ ten odstąpił od przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia.
Biorąc pod uwagę wskazane opinie, zgodnie z art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. Prezydent Miasta Ł. postanowieniem z dnia [...] nie stwierdził obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. W związku z powyższym, stosownie do treści art. 33 ustawy z dnia 3 października 2008r. udział społeczeństwa w postępowaniu nie był wymagany. Wskazując na treść przedłożonej "Karty informacyjnej przedsięwzięcia" (wraz z uzupełnieniem), organ pierwszej instancji stwierdził, że warunki środowiskowe zostały określone bez obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Zastosowanie rozwiązań określonych w punkcie II decyzji powinno zapewnić, że realizacja inwestycji nie będzie źródłem ponadnormatywnego oddziaływania na środowisko. Przedsięwzięcie, przy zachowaniu odpowiednich środków i technik, nie powinno znacząco oddziaływać na środowisko. W wyniku funkcjonowania inwestycji i podmiotów gospodarczych znajdujących się na terenie działek nr [...] i [...] będą występować oddziaływania skumulowane. Skumulowane oddziaływania na środowisko, dotyczyć będą wyłącznie emisji wynikających z procesów transportu. Z uwagi na minimalną skalę przedsięwzięcia realizowanego przez inwestora (ilość pojazdów i natężenie ruchu), oddziaływanie planowanej inwestycji będzie pomijalnie małe. Przedsięwzięcie nie powinno oddziaływać na przylegające tereny. Ze względu na charakter przedsięwzięcia ryzyko wystąpienia poważnych awarii nie występuje. Na terenie, na którym ma zostać zrealizowane przedsięwzięcie oraz w jego bezpośrednim otoczeniu nie występują obiekty podlegające ochronie w rozumieniu ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ( Dz.U. nr 162, poz. 1568). Teren nie jest objęty ochroną konserwatorską. Zamierzenie inwestycyjne zlokalizowane będzie na terenie, na którym standardy jakości środowiska nie zostały przekroczone. W związku z funkcjonowaniem inwestycji nie wystąpi ponadnormatywna emisja substancji zanieczyszczających do środowiska. Jest to przedsięwzięcie, w przypadku którego nie występuje ryzyko oddziaływania transgranicznego. W miejscu realizacji inwestycji oraz jej pobliżu brak jest obszarów mających znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne. W zasięgu oddziaływania inwestycji i w jej najbliższej okolicy nie występują uzdrowiska i obszary ochrony uzdrowiskowej. W zasięgu oddziaływania inwestycji i w jej najbliższej okolicy nie występują jeziora i inne naturalne zbiorniki wód stojących. Na podstawie informacji zawartych w "Karcie informacyjnej przedsięwzięcia" (wraz z uzupełnieniem) można stwierdzić brak możliwości wystąpienia oddziaływania o znacznej wielkości lub złożoności. Przedsięwzięcie będzie realizowane poza miejscem występowania: obszarów wodno – błotnych, obszarów o płytkim zaleganiu wód podziemnych, poza obszarami wybrzeży, poza obszarami ochronnymi zbiorników wód śródlądowych, strefami ochronnymi wód oraz obszarami górskimi i leśnymi. Z uwagi na rodzaj inwestycji oddziaływania będą miały zasięg lokalny, mało znaczący, krótkotrwały i odwracalny. Na podstawie informacji zawartych w "Karcie informacyjnej przedsięwzięcia" (wraz z uzupełnieniem), można stwierdzić, że przedsięwzięcie nie będzie powiązane z innymi przedsięwzięciami.
W odwołaniu od tej decyzji Uniwersytet [...] wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania bądź o stwierdzenie jej nieważności.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów art. 84 ust. 1 oraz art. 63 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko.
W uzasadnieniu podniesiono, że na postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], na mocy którego nie nałożono obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia zgodnie z treścią pouczenia nie przysługiwało złożenie zażalenia. W postanowieniu tym bezpodstawnie przyjęto, że w otoczeniu działek [...] i [...] znajduje się od strony północnej tylko zabudowa przemysłowa obecnie nieużytkowana (pustostan), dz. nr ewidencyjny [...], zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna obecnie nieużytkowana (pustostan) – dz. nr ewidencyjny[...] , zabudowa składowo – magazynowa – dz. nr ewidencyjny [...] i [...] magazynowa. W powyższym postanowieniu nie uwzględniono faktu, że na działce nr [...] bezpośrednio przylegającej do działki nr [...] w granicy z nią usytuowane są budynki dydaktyczne Uniwersytetu [...], w tym: budynek nr ew. [...], w którym mieści się Biblioteka Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politologicznych Uniwersytetu [...] oraz siedziba Katedry Studiów Transatlantyckich i Mediów Masowych, Ośrodek Naukowo – Badawczy Problematyki Kobiet, budynek nr ew.[...], w którym mieści się Aula Uniwersytetu [...], przeznaczona dla celów dydaktycznych i naukowych, w której odbywają się wykłady, konferencje i sympozja naukowe, budynek nr ew. [...], w którym mieści się siedziba Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politologicznych Uniwersytetu [...]. Na działkach nr [...] znajdujących się również w najbliższym otoczeniu planowanej inwestycji położone są obiekty dydaktyczne Uniwersytetu [...], Rektorat oraz dwa 11 – kondygnacyjne budynki mieszkalne. Ze względu na szczególny charakter odpadów, wymienionych w decyzji, które będą oddziaływać negatywnie i szkodliwie na otoczenie, w którym przebywają setki studentów, nauczycieli, pracowników Uniwersytetu [...] oraz mieszkańców osiedla zarówno postanowienie jak i decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 84 ust. 1 i art. 63 ustawy z dnia 3 października 2008r., gdyż bezpodstawnie organ uznał, iż nie istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Postanowienie organu pierwszej instancji zostało wydane zostało z rażącym naruszenie prawa. Planowana inwestycja znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie z obiektami Uczelni i nie nakładanie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia pozostaje w rażącej sprzeczności z przepisami wskazanej ustawy.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że Prezydent Miasta Ł. wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. z prośbą o wydanie opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia oraz ewentualne określenie zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko. Pismem z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł., po zapoznaniu się z kartą informacyjną przedsięwzięcia, nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na utworzeniu punktu zbierania i transportu odpadów w Ł. przy ul. A 12 i 12a. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Ł. w postanowieniu z dnia [...] również wyraził opinię, że dla inwestycji nie istnieje konieczność przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Opinia jest najsłabszą formą współdziałania pomiędzy organami administracji i nie ma ona charakteru wiążącego dla organu wydającego postanowienie w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W tym stanie rzeczy ostateczne stanowisko w tej sprawie należało do organu wydającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, tj. Prezydenta Miasta Ł., który postanowieniem z dnia [...] postanowił nie nakładać obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia opisanego we wniosku z dnia 2 marca 2011r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jak wynika z uzasadnienia tego postanowienia, podstawą rozstrzygnięcia w tym zakresie były dane zawarte w załączonej przez inwestora "Karcie informacyjnej przedsięwzięcia", które w ocenie Prezydenta Miasta Ł. nie uzasadniały wszczęcia postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Artykuł 84 ustawy z dnia 3 października 2008r. określa, co powinno składać się na decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji, gdy postępowanie w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko nie zostało przeprowadzone. Jednakże z postanowień tego przepisu nie wynika, czym powinien kierować się organ przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, której wydanie nie było poprzedzone przeprowadzeniem postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Wydanie na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. postanowienia stwierdzającego brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w zasadzie przesądza o tym, że przedsięwzięcie nie będzie wywierało znaczącego oddziaływania na środowisko, a zatem brak jest przeciwwskazań do jego realizacji. Od tej generalnej reguły występuje jeden wyjątek, nie dotyczący niniejszej sprawy. Organ pierwszej instancji określił w decyzji rodzaj, charakterystykę przedsięwzięcia, jego usytuowanie z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska oraz warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji. Zaskarżona decyzja zawiera niezbędne elementy, o których mowa w art. 84 ustawy z dnia 3 października 2011r. Z "Karty informacyjnej przedsięwzięcia" wynika nadto, że planowana inwestycja nie obejmuje uruchomienia jakiejkolwiek instalacji, w związku z powyższym realizowane przedsięwzięcie nie będzie wiązało się z emisją zanieczyszczeń do powietrza ze stacjonarnych źródeł technologicznych. Jedynym źródłem emisji do powietrza będzie niewielki ruch pojazdów samochodowych związany z transportem i przeładunkiem odpadów. Inwestycja nie spowoduje przekroczenia norm akustycznych określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. nr 120, poz. 826) określonych dla terenów z zabudową związaną z czasowym przebywaniem dzieci i młodzieży oraz z zabudową mieszkaniową wielorodzinną (najbliżej położonym budynkiem chronionym akustycznie jest budynek Uniwersytetu [...] położony na działce sąsiadującej z inwestycją). Informacje dotyczące segregacji, magazynowania i przeładunku odpadów wskazują, że przedsięwzięcie nie będzie miało negatywnego oddziaływania na środowisko. Miejsca magazynowania odpadów będą właściwie zabezpieczone, wydzielone, oznakowane, na utwardzonej powierzchni. Odpady będą magazynowane w szczelnych pojemnikach, kontenerach, big - bagach w sposób zabezpieczający przed wpływem czynników zewnętrznych, w warunkach odpowiednio zabezpieczających przed przedostaniem się do środowiska substancji szkodliwych oraz dostępem osób postronnych i zwierząt. Odpady zbierane będą w sposób selektywny i przekazywane będą podmiotom posiadającemu stosowne zezwolenia w zakresie dalszego gospodarowania odpadami. Inwestycja nie spowoduje negatywnego oddziaływania na środowisko wodno – gruntowe terenu i terenów sąsiednich. Po zrealizowaniu inwestycji sposób zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków nie ulegnie zmianie. Przedsięwzięcie, przy zachowaniu odpowiednich środków i technik, nie powinno znacząco oddziaływać na środowisko. W wyniku funkcjonowania inwestycji i podmiotów gospodarczych znajdujących się na terenie działek nr [...] i [...] będą występować oddziaływania skumulowane, wynikające z procesów transportu. Z uwagi na minimalną skalę przedsięwzięcia realizowanego przez inwestora (ilość pojazdów i natężenie ruchu), oddziaływanie planowanej inwestycji będzie pomijalnie małe Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Ł. oraz Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w Ł. przedłożono pełną dokumentację w celu zajęcia stanowiska w przedmiocie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, w tym uzupełnioną o dane dotyczące zagospodarowania nieruchomości sąsiednich. Wyrażone w tej sprawie opinie (w konsekwencji postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]) uwzględniały istniejący (aktualny) stan zagospodarowania terenów sąsiednich. W prowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji winien był oprzeć się na informacjach wynikających z karty informacyjnej przedsięwzięcia. Charakteryzuje ona bowiem przedsięwzięcie, dla którego wydawana jest decyzja. Organ nie ma obowiązku dokonywania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na podstawie raportu w każdej sprawie, taka jest bowiem istota uregulowania przewidzianego w art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r., który uzależnia konieczność sporządzenia raportu od uwarunkowań konkretnej sprawy.
W skardze na powyższą decyzję Uniwersytet [...] wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 k.p.a., gdyż została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Uniwersytet [...] zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności: art. 77 i art. 80 k.p.a., oraz naruszenie przepisów art. 84 ust. 1 oraz art. 63 ustawy z dnia 3 października 2008r.
W uzasadnieniu Uniwersytet [...] podtrzymał argumentację przedstawioną w odwołaniu. Zarzucił nadto, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zajęło stanowiska wobec zastrzeżeń zawartych w odwołaniu. Planowane przedsięwzięcie w postaci utworzenia punktu zbierania i transportu odpadów bezspornie oddziaływać będzie na środowisko i jako takie jest wymienione w § 3 ust. 1 pkt 81 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. nr 213, poz. 1397) Prezydent Miasta Ł. wydając decyzję oparł się o wydane opinie przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. zaś te nie są wiążącymi dla organu wydającego postanowienia w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny i oddziaływania na środowisko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zebrało i nie rozpatrzyło wnikliwie całego materiału w tej sprawie, albowiem taka inwestycja powszechnie uznawana jest za szkodliwą i negatywnie oddziałującą na środowisko. W jej najbliższym otoczeniu znajdują się obiekty, z których na co dzień korzystają setki studentów, jak i pracowników naukowych uczelni. Dlatego też w tej sprawie szczególnie należało nałożyć obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania takiej inwestycji na środowisko. Za takim rozwiązaniem przemawiają także względy pragmatyczne. Utrzymanie w przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w mocy decyzji Prezydenta, w której organ z naruszeniem przepisów art. 84 ust. 1 i art. 63 ustawy z dnia 3 października 2008r., stwierdza brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie tylko pozostaje w rażącej sprzeczności ze wskazanymi przepisami, lecz przede wszystkim faktycznie pozbawia możliwości ochrony terenów sąsiadujących z wysoce szkodliwą inwestycją, narażając osoby tam przebywające.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności
Skarga jest uzasadniona. W postępowaniu poddanym kontroli sądu w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności obowiązku wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia i oceny całości zebranego materiału dowodowego, co stanowi naruszenie zasad określonych w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie kwestionowanych rozstrzygnięć z obrotu prawnego. Uchybienia te jednak nie stanowią kwalifikowanych wad, stanowiących o rażącym naruszeniu prawa, co jest jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności postępowania ( art. 145 § 1 pkt w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), o co wnosiła strona skarżąca. W orzecznictwie sądowym, po okresie pewnych rozbieżności wynikających przede wszystkim ze sporów doktrynalnych, przyjmowany jest obecnie pogląd, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (wyrok NSA z dnia 7 października 2011 roku w sprawie II OSK 1522/10 i powołane tam orzeczenia). Uchybień o takim ciężarze gatunkowym w niniejszej sprawie nie ma.
Postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań inwestycji toczy się pod rządami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), dalej powoływanej jako u.u.i.ś. oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz.1397
Strona skarżąca kwestionuje stanowisko organów, że przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie było potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, w związku z czym doszło do naruszenia regulacji art. 63 ust.1 u.u.i.ś.
Organ wskazał na brak przesłanek do dokonania takiej oceny wynikający z postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Jak słusznie zauważa skarżący, w postanowieniu tym, mocą którego nie nałożono obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko organ błędnie określił otoczenie inwestycji, zlokalizowanej na działkach nr [...] i [...]. Mianowicie w uzasadnieniu postanowienia podano, że od strony północnej znajduje się jedynie zabudowa przemysłowa obecnie nieużytkowana, zabudowa mieszkaniowa nieużytkowana, zabudowa składowo-magazynowa na działkach [...]. W stosunku do tak przyjętego otoczenia badano oddziaływanie inwestycji – rozbudowy istniejącego skupu złomu na sąsiednie nieruchomości i w konsekwencji przyjęto, że nie jest konieczne sporządzenie oceny oddziaływania na środowisko.
Tymczasem na działce nr [...], bezpośrednio sąsiadującej z działką inwestora znajdują się trzy budynki Uniwersytetu [...], służące celom dydaktycznym, przeznaczone do codziennego pobytu większej liczby młodzieży i kadry naukowej. Podobnie na kolejnych działkach [...] położonych w bliskim sąsiedztwie terenu inwestycji usytuowany jest budynek rektoratu oraz dwa budynki mieszkalne. Tym samym organ, ustaliwszy błędnie sąsiedztwo nieruchomości inwestorów nie mógł prawidłowo zweryfikować oddziaływania planowanej inwestycji na otocznie, zwłaszcza, że przyjęto sąsiedztwo terenów o zagospodarowaniu magazynowym, przemysłowym bądź tereny niezamieszkałe. Podobnie niezgodnie ze stanem faktycznym określił sąsiedztwo Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Ł. w swoim postanowieniu z dnia [...], również orzekając, że planowane przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Jednakże, jak wskazano wcześniej, z uzasadnienia postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], w którym przesądzono o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania wynika, że błędnie przyjęto sąsiedztwo terenu objętego inwestycją. Wprawdzie w aktach znajduje się informacja o faktycznym sposobie zagospodarowania sąsiednich nieruchomości, o normach akustycznych dla terenów przeznaczonych na pobyt ludzi, zauważa to również autor analizy akustycznej, ale jednocześnie z uzasadnień wskazanych rozstrzygnięć wynika, że organy wyraźnie określiły, że inwestycja powstaje w terenie zabudowy magazynowo – przemysłowej i pustostanów. Takie dane były brane pod uwagę przy podejmowaniu rozstrzygnięć przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. czy Prezydenta Miasta Ł. Rozważenia tymczasem wymagałoby również, czy z uwagi na sąsiedztwo budynków dydaktycznych U[...] usytuowanie przedsięwzięcia nie powinno być rozważane pod kątem oceny zawartej w art. 63 ust. 1 pkt 2 lit. "g" u.u.i.ś.
Organ II instancji zauważa w uzasadnieniu swej decyzji, że wydanie w trybie art. 63 ust.2 u.u.i.ś. postanowienia stwierdzającego brak przesłanek do dokonania oceny przesądza w zasadzie o tym, że przedsięwzięcie nie będzie znacząco oddziaływało na środowisko. Jednakże treść owego wstępnego rozstrzygnięcia także podlega kontroli organu przed wydaniem końcowego orzeczenia. Ponadto stanowisko prezentowane przez SKO byłoby uzasadnione pod warunkiem, że podstawą takiego orzeczenia są ustalenia faktyczne zgodne z rzeczywistością.
Oznacza to, że wniosek o braku potrzeby oceny oddziaływania na środowisko jest co najmniej przedwczesny. Inaczej bowiem ocenia się uciążliwość inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w stosunku do terenów przeznaczonych na pobyt ludzi, inaczej w stosunku do terenów o przeznaczeniu podobnym, jak nieruchomość, której przedsięwzięcie dotyczy.
Z powyższych przyczyn zarzut naruszenia przepisów art. 7, 77 i 80 k.p.a. uznać należy za zasadny. Powoduje to konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z uwzględnieniem rzeczywistego sąsiedztwa terenu objętego zamierzeniem inwestycyjnym. Wydaje się celowym też precyzyjne określenie zakresu wniosku, uwzględniającego różnice między dotychczas prowadzoną działalnością a nowym zamierzeniem oraz wyjaśnienie skali oddziaływania akustycznej. Z analizy akustycznej załączonej do karty informacyjnej wynika np., że praca wózka widłowego jest nośnikiem hałasu po poziomie przekraczającym znacznie dopuszczalne normy. Rysunek obrazujący zasięg izolinii jest jednak mało czytelny, nie do odszyfrowania są jego oznaczenia tekstowe, co uniemożliwia weryfikację wniosków zawartych w analizie. Jest to także okoliczność wymagająca dogłębnego wyjaśnienia.
Organ winien rozważyć również zbadanie wniosku w zakresie jego kompletności, wymaganej przepisem art. 74 u.u.i.ś. w szczególności wymaganych kopii map oraz wypisów z rejestru gruntów, dotyczących terenu inwestycji i sąsiednich.
Podkreślenia wymaga, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji z istoty swej określa wszelkie dopuszczalne parametry przyszłej inwestycji, stanowi podstawę dla kolejnych rozstrzygnięć podejmowanych w toku procesu inwestycyjnego. Stąd tak ważne jest już na tym etapie wszechstronne wyjaśnienie wszystkich spornych kwestii związanych z zamierzeniem inwestycyjnym.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. sąd wyeliminował z obrotu zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Korzystając z regulacji art. 135 p.p.s.a. sąd uchylił również postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], stanowiące o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, z przyczyn, o których mowa była we wcześniejszej części rozważań.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. przeczono, że decyzja zaskarżona nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Z mocy art. 200 p.p.s.a. zasądzono na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.
Wskazówki co do dalszego postępowania zostały zawarte we wcześniejszej części rozważań.
A.D.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło