I GZ 271/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Maria Myślińska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "T." N. D. i K. M. spółki jawnej z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 10 sierpnia 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 119/12 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "T." N. D. i K. M. spółki jawnej z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 10 sierpnia 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 119/12, po rozpatrzeniu wniosku "T." N. D. i K. M. spółki jawnej z siedzibą w W., odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym, z następującym uzasadnieniem. Spółka jawna "T." N. D. i K. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] listopada 2011 r., w której zawarła również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca wskazała, że konieczność natychmiastowej zapłaty określonego zobowiązania spowoduje dla niej skutki niemożliwe do odwrócenia, gdyż naliczona kwota jest niewspółmiernie wysoka w stosunku do jej możliwości finansowych oraz majątku. Podkreśliła, że spowoduje to likwidację firmy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił Spółce wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stwierdzając, że złożony przez nią wniosek nie spełnia wymogów określonych w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.), gdyż nie podano żadnych konkretnych okoliczności, popartych stosownymi dokumentami informacji, które pozwoliłyby Sądowi ocenić zasadność twierdzeń zawartych we wniosku. Skarżąca nie powołała również żadnych okoliczności, które wskazywałyby, że wykonanie zobowiązań z tytułu podatku akcyzowego doprowadzi do następstw trudnych do odwrócenia. W ocenie Sądu bez wskazania okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz bez przedstawienia stosownych dokumentów, potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Skoro skarżąca nie wykazała w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to brak był podstaw do udzielani stronie ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej oczekiwaniami. Spółka "T." N. D. i K. M. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez nierozważnie całokształtu okoliczności sprawy i materiału dowodowego oraz sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że wraz ze skargą przedstawiła dokumenty świadczące o kondycji finansowej firmy, tj. kopię bilansu oraz kopię rachunku zysków i strat. Podkreśliła również, że zatrudnia 6 pracowników, co powoduje konieczność wypracowania i zabezpieczenia kwoty na wypłaty pensji oraz dodatkowych obowiązkowych świadczeń. Rentowność spółki w obliczu pogłębiającej się recesji gospodarczej z trudem pozwala jej na regulowanie wszelkich zobowiązań zarówno wobec pracowników, jak i wobec budżetu Państwa. Ponadto działalność gospodarcza spółki opiera się na wykorzystaniu środków obcych (kredytów), których koszt obsługi jest znaczny. Dodatkowo brak płynności finansowej utrudniają nieterminowe wpłaty od kontrahentów, a wydłużony okres płynności za sprzedawane paliwa powoduje utrudnienia w obrocie środkami pieniężnymi. Zdaniem skarżącej konieczność uregulowania zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji w praktyce wywoła lawinę nieodwracalnych skutków, począwszy od redukcji zatrudnienia, skończywszy na sprzedaży stacji paliw. W roku 2011 na dzień 30 września Spółka odnotowała stratę w wysokości – 118858,91 zł. Tym samym, w świetle przytoczonych faktów znajdujących odzwierciedlenie w dokumentach, zdaniem skarżącej zasadne jest twierdzenie, że wykonanie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, na które wniesiono skargę, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., postanowieniem z 10 sierpnia 2012 r., odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji, podając w uzasadnieniu, że skarżąca nie podała żadnych konkretnych, popartych stosownymi dokumentami informacji, które pozwoliłyby na ocenę zasadności twierdzeń zawartych we wniosku i wobec tego nie spełnia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z akt sprawy (k. 18–23) wynika, że wraz z wnioskiem o wstrzymanie zaskarżonej decyzji Spółka złożyła dokumenty, tj. bilans Spółki na 30 września 2011 r., rachunek zysków i strat Spółki na 30 września 2011 r. oraz zestawienie zaciągniętych kredytów, mających potwierdzać zasadność przedmiotowego wniosku. Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął powyższe dokumenty, skupiając się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jedynie na treści wniosku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedłożone przez Spółkę dokumenty winny być poddane wszechstronnej i rzetelnej analizie przez Sąd, czego w zaskarżonym postanowieniu WSA zabrakło. Podkreślenia wymaga fakt, że obowiązek wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na wnioskodawcy, a nie na sądzie. Sąd jedynie ocenia, czy w istocie wskazana przez stronę szkoda ma znaczny rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższym obowiązkiem skarżącego skorelowany jest obowiązek Sądu do dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku i załączonych dokumentach okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie wywiązał się ze wskazanych obowiązków, co słusznie podniosła skarżąca. O ile bowiem Sąd pierwszej instancji prawidłowo przedstawił przesłanki, którymi powinien kierować się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, o tyle dokonana przez ten Sąd ocena okoliczności faktycznych w sprawie nie daje się pogodzić z brzmieniem art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie Sąd pierwszej instancji nie dokonał wnikliwej oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji poprzez zupełne pominięcie w swych rozważaniach danych wynikających z załączonych do tego wniosku dokumentów. Dopiero wszechstronna analiza tych danych może stanowić podstawę oceny, czy realizacja przez skarżącą zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji spowoduje znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny weźmie pod uwagę powyższe rozważania. Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.