I OSK 1946/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 20 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Okręgowej Izby Lekarskiej w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 505/12 odrzucającego skargę Okręgowej Izby Lekarskiej w K. na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody K. z dnia [...] lipca 1991 r., nr [...] dotyczącej nabycia przez Gminę K. z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Okręgowa Izba Lekarska w K., reprezentowana przez adwokata J. Z., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2011 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody K. z dnia [...] lipca 1991 r., dotyczącej nabycia przez Gminę K. z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości. Wezwaniem z dnia 21 marca 2012 r. Sąd pierwszej instancji zobowiązał adwokata J. Z. do uzupełnienia, w terminie 7 dni, braków skargi, poprzez złożenie oryginału, bądź poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi. Wezwanie to zostało doręczone adwokatowi J. Z. w dniu 27 marca 2012 r. W dniu 12 kwietnia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło pismo z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 kwietnia 2012 r., przesyłające mylnie wysłane pismo mecenasa J. Z. wraz z załączonym pełnomocnictwem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 505/12, odrzucił skargę wskazując, że zgodnie z przyjętym orzecznictwem, termin w postępowaniu sądowoadministracyjnym uważa się za zachowany, jeżeli pismo procesowe wpłynie w tym czasie do sądu. Oznacza to, że mylne oznaczenie sądu powoduje, iż o dacie dokonanej czynności decyduje dopiero data wpłynięcia pisma do sądu właściwego, ewentualnie data nadania pisma przez sąd niewłaściwy do sądu właściwego w polskim urzędzie pocztowym. Sąd zaznaczył, że w niniejszej sprawie 7 – dniowy termin do złożenia stosownego pełnomocnictwa upływał z dniem 3 kwietnia 20012 r. Jak natomiast z akt sprawy wynika, adwokat J. Z. mylnie przesłał przy piśmie z dnia 29 marca 2012 r. pełnomocnictwo procesowe do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, a ten przy piśmie z dnia 6 kwietnia 2012 r. nadał je na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. To – zdaniem Sądu oznacza – że strona nie uzupełniła w terminie braku formalnego w terminie. Od tego postanowienia skargę kasacyjną w imieniu Okręgowej Izby Lekarskiej złożył adwokat J. Z., wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) naruszenie art. 3 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), poprzez odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych, w sytuacji, gdy przedmiotowa skarga nie zawierała braków formalnych, w konsekwencji nie powstał obowiązek ich uzupełnienia; 2) naruszenie art. 3 § 1 w związku z art. 37 § 1 powołanej ustawy, poprzez uznanie, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym powstał obowiązek przedłożenia pełnomocnictwa przy dokonywaniu pierwszej czynności procesowej w sytuacji, gdy stosowne pełnomocnictwo zostało złożone w postępowaniu administracyjnym; 3) naruszenie art. 3 § 1 w związku z art. 46 § 3 powołanej wyżej ustawy, poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie, że pełnomocnik skarżącego złożył do akt sprawy administracyjnej pełnomocnictwo. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo do działania przez pełnomocnika zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowoadministracyjnym. Obejmowało bowiem umocowanie do działania "przed wszelkimi instancjami właściwymi w sprawie". Zatem, w ocenie skarżącego kasacyjnie, wezwanie do uzupełnienia braków formalnych było bezzasadne i ich nieuzupełnienie nie może skutkować odrzuceniem skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna jest zasadna. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej wyżej ustawy, sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Braki formalne, o których mowa w tym przepisie w związku z art. 49 § 1 powołanej ustawy to takie braki, których wystąpienie uniemożliwi nadanie skardze prawidłowego biegu. Oznacza to, że nie jest tak, że każde nieuzupełnienie braków formalnych pisma będzie prowadziło do sytuacji pozostawienia go bez rozpoznania, bądź odrzucenia. Podstawą takiego rozstrzygnięcia może być jedynie brak istotny, to znaczy taki, którego nieusunięcie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu. W związku z tym stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie wystąpił brak uniemożliwiający nadanie sprawie dalszego biegu. W aktach administracyjnych znajduje się bowiem pełnomocnictwo dla adwokata J. Z. udzielone przez Prezesa Okręgowej Rady Lekarskiej do działania w imieniu Okręgowej Izby Lekarskiej w K. przed Wojewodą M. oraz wszelkimi instancjami właściwymi w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody K. z dnia [...] lipca 1991 r. Natomiast wyjaśnienie wątpliwości Sądu pierwszej instancji co do zakresu pełnomocnictwa mogło nastąpić bez potrzeby wezwania do usunięcia braków formalnych pod rygorem odrzucenia skargi. Stwierdzić zatem należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy, kiedy to w aktach administracyjnych znajduje się pełnomocnictwo udzielone adwokatowi J. Z., odrzucenie skargi przez Sąd pierwszej instancji z powodu nie złożenia pełnomocnictwa zamyka stronie drogę do sądu, a tym samym odmawia realizacji uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz. U. z 1993roku, nr 61, poz. 284 ze zm.). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.